Tại Hội nghị triển khai các giải pháp thúc đẩy tiêu dùng trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026 do Sở Công Thương Hà Nội tổ chức ngày 22/5, bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cho rằng, Hà Nội đang sở hữu nhiều dư địa để bứt phá trong lĩnh vực thương mại, bán lẻ và du lịch, qua đó tạo động lực thúc đẩy tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế trong năm 2026.
Thị trường nội địa tiếp tục là “trụ đỡ” của nền kinh tế
Theo bà Trần Thị Phương Lan, năm 2026 mở ra trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục biến động khó lường, sức ép lạm phát, cạnh tranh thương mại và xu hướng tiêu dùng thay đổi nhanh chóng đang tạo ra nhiều thách thức cho doanh nghiệp bán lẻ. Tuy nhiên, với quy mô gần 110 triệu dân của cả nước và hơn 10 triệu dân tại Hà Nội, thị trường nội địa vẫn là “trụ đỡ” quan trọng của nền kinh tế.
Bà Lan cho biết, Chính phủ đặt mục tiêu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2026 tăng từ 13-15%, riêng Hà Nội đặt mục tiêu tăng khoảng 13,2%. Đây là chỉ tiêu cao, đòi hỏi phải có các giải pháp đồng bộ để thúc đẩy sức mua và phát triển thị trường nội địa.
Bà Trần Thị Phương Lan phát biểu tại Hội nghị triển khai các giải pháp thúc đẩy tiêu dùng trên địa bàn TP Hà Nội
Theo đánh giá của Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, những năm gần đây ngành bán lẻ Việt Nam đã phát triển mạnh cả về quy mô, chất lượng và phương thức phân phối. Hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện ích, thương mại điện tử và logistics hiện đại đang phát triển nhanh, góp phần kết nối hiệu quả giữa sản xuất và tiêu dùng.
Đặc biệt, Hà Nội hiện là một trong hai địa phương dẫn đầu cả nước về tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng nhờ triển khai hiệu quả nhiều chương trình kích cầu, xúc tiến thương mại và kết nối cung cầu.
Hà Nội có nhiều lợi thế để thúc đẩy thương mại và bán lẻ
Phân tích về tiềm năng phát triển của Thủ đô, bà Trần Thị Phương Lan cho rằng Hà Nội đang hội tụ nhiều lợi thế nổi bật như quy mô dân số lớn, sức mua cao, lượng khách du lịch tăng nhanh, hạ tầng thương mại phát triển mạnh và tỷ trọng bán lẻ hiện đại đứng trong nhóm cao nhất cả nước.
Bên cạnh đó, thương mại điện tử tại Hà Nội đang tăng trưởng mạnh, trong khi hệ thống làng nghề, sản phẩm OCOP và đặc sản vùng miền ngày càng thu hút khách du lịch trong và ngoài nước.
Theo bà Lan, công tác liên kết vùng được Hà Nội triển khai nhiều năm qua cũng đã phát huy hiệu quả rõ nét khi kết nối được hàng nghìn sản phẩm OCOP, nông sản và đặc sản vùng miền vào hệ thống phân phối hiện đại, góp phần mở rộng không gian tiêu dùng cho người dân và du khách.
Tuy nhiên, bên cạnh những lợi thế, thị trường bán lẻ vẫn đối mặt với nhiều khó khăn như sức mua có thời điểm chững lại do giá nhiên liệu và chi phí sinh hoạt tăng; áp lực cạnh tranh từ thương mại điện tử ngày càng lớn; hiệu quả một số chương trình xúc tiến thương mại còn dàn trải; hạ tầng logistics, giao thông và kết nối du lịch tại một số khu vực còn hạn chế.
Ngoài ra, mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế tại Hà Nội vẫn thấp hơn nhiều thành phố trong khu vực, trong khi việc kết nối giữa du lịch với mua sắm, trải nghiệm tại trung tâm thương mại, siêu thị và làng nghề chưa thực sự hiệu quả.
Việc áp dụng thuế khoán của các hộ kinh doanh ban đầu cũng tác động ảnh hưởng không nhỏ đến việc kinh doanh, mua sắm của gười dân; ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thiên tai…
Xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và thuận lợi
Đại diện Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam đề xuất các giải pháp thúc đẩy tiêu dùng trên địa bàn TP Hà Nội.
Từ những đánh giá trên, để thúc đẩy tiêu dùng trong năm 2026, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam kiến nghị tiếp tục giảm thuế VAT 2% trong năm 2026 và các năm tiếp theo nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và kích cầu tiêu dùng.
Cùng với đó, bà Lan đề xuất đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian cấp phép đầu tư, xây dựng, phòng cháy chữa cháy, thủ tục mở điểm bán lẻ và đăng ký các chương trình khuyến mại.
Bên cạnh đó, bà Lan kiến nghị Bộ Công Thương sớm trình Chính phủ ban hành các quyết định phê duyệt đề án phát triển mô hình outlet, cửa hàng miễn thuế và sửa đổi nghị định về quản lý, phát triển chợ nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho thị trường bán lẻ phát triển.
Theo bà Lan, cần nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp triển khai chương trình khuyến mại tập trung, hoàn tiền tiêu dùng, khuyến mại không dùng tiền mặt; đồng thời có chính sách hỗ trợ người lao động thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp tiếp cận hàng hóa với giá ưu đãi.
Đại diện Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cũng đề xuất mở rộng cơ chế thí điểm kinh tế ban đêm và du lịch mua sắm tại khu phố cổ, Hồ Tây, các phố đi bộ và khu trung tâm du lịch; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh phát triển bán hàng đa kênh, livestream thương mại, thanh toán số và quản trị dữ liệu khách hàng.
Đồng thời, Hà Nội cần nghiên cứu thí điểm trung tâm miễn thuế nội đô phục vụ khách du lịch quốc tế; xây dựng chính sách ưu đãi thu hút các tập đoàn bán lẻ đầu tư trung tâm thương mại cao cấp; phát triển các khu thương mại – dịch vụ tích hợp công nghệ AI, dữ liệu lớn và thanh toán không dùng tiền mặt toàn diện.
Tăng cường liên kết giữa thương mại – du lịch – văn hóa
Bà Trần Thị Phương Lan cho rằng, du lịch cần được xem là ngành kinh tế tổng hợp tạo hiệu ứng lan tỏa tới bán lẻ, dịch vụ và tiêu dùng. Theo đó, Hà Nội cần phát triển các tuyến phố đêm, phố đi bộ, trung tâm mua sắm kết hợp văn hóa; xây dựng các tour trải nghiệm làng nghề, ẩm thực và mua sắm; kết nối các điểm du lịch với trung tâm thương mại và dịch vụ giải trí; đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá du lịch quốc tế và tổ chức các lễ hội, sự kiện văn hóa – thể thao quy mô lớn.
Theo bà Lan, kinh nghiệm quốc tế cho thấy sự kết hợp giữa mua sắm, du lịch và giải trí có thể giúp gia tăng mạnh mức chi tiêu của du khách.
Đối với phát triển du lịch chất lượng cao, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam đề xuất Hà Nội tập trung thu hút nhóm khách có mức chi tiêu cao; mở rộng các sản phẩm du lịch đêm, phố ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật và các mô hình shopping outlet; đồng thời kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế.
Thành phố cũng cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch, kỹ năng ngoại ngữ và chất lượng phục vụ nhằm nâng cao trải nghiệm du khách, đồng thời nghiên cứu phát triển “kinh tế bạc” theo định hướng của Chính phủ.
Sản phẩm OCOP và làng nghề là “động cơ kinh tế mềm”
Một trong những nội dung được bà Lan nhấn mạnh tại hội nghị là vai trò của sản phẩm OCOP và làng nghề trong thúc đẩy tiêu dùng nội địa và phát triển du lịch mua sắm.
Theo bà Lan, sản phẩm làng nghề và OCOP không chỉ là hàng hóa mang giá trị kinh tế mà còn là sản phẩm văn hóa và trải nghiệm tiêu dùng đặc trưng của Thủ đô.
Sản phẩm làng nghề và OCOP không chỉ góp phần thúc đẩy doanh thu bán lẻ mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh tới các lĩnh vực dịch vụ. Khi du khách đến tham quan, mua sắm tại các làng nghề, mức chi tiêu không chỉ dành cho sản phẩm mà còn mở rộng sang lưu trú, ẩm thực, vận chuyển, trải nghiệm văn hóa và các hoạt động du lịch. Qua đó, các ngành dịch vụ như nhà hàng, logistics, thương mại điện tử và thanh toán số cũng được hưởng lợi, tạo động lực quan trọng cho tăng trưởng dịch vụ của Hà Nội năm 2026. Đây được xem là lĩnh vực có khả năng tạo “tăng trưởng kép”, vừa gia tăng doanh thu bán lẻ hàng hóa, vừa thúc đẩy doanh thu dịch vụ du lịch và trải nghiệm.
Từ thực tế đó, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam đề xuất Hà Nội đẩy mạnh xây dựng các trung tâm giới thiệu sản phẩm OCOP gắn với du lịch; hỗ trợ doanh nghiệp livestream bán hàng, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu quốc tế cho sản phẩm làng nghề.
Bên cạnh đó, Thành phố cần phát triển kinh tế đêm gắn với phố nghề, phố đi bộ và sản phẩm thủ công truyền thống; tổ chức các tuần lễ OCOP, festival làng nghề và tăng cường kết nối sản phẩm vào hệ thống bán lẻ hiện đại.
Bà Lan cho rằng sản phẩm làng nghề và sản phẩm OCOP không chỉ góp phần bảo tồn giá trị văn hóa Thủ đô mà còn là một “động cơ kinh tế mềm” quan trọng, thúc đẩy tiêu dùng nội địa, tăng tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ của Hà Nội trong năm 2026 và các năm tiếp theo.
Hướng tới trung tâm thương mại, dịch vụ lớn của cả nước
Theo bà Trần Thị Phương Lan, năm 2026 không chỉ là năm tăng tốc của ngành bán lẻ mà còn là giai đoạn quan trọng để tái cấu trúc thị trường theo hướng hiện đại, số hóa và phát triển bền vững.
Nếu triển khai hiệu quả các giải pháp kích cầu tiêu dùng, chuyển đổi số, phát triển du lịch chất lượng cao và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, Hà Nội hoàn toàn có khả năng duy trì tăng trưởng tổng mức bán lẻ trên 12-13%, đồng thời khẳng định vai trò là trung tâm thương mại, dịch vụ và du lịch lớn nhất miền Bắc.
“Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam tin tưởng rằng, với quyết tâm của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, trực tiếp là Bộ Công Thương, của Thành phố Hà Nội, trực tiếp là Sở Công Thương Hà Nội, cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và niềm tin của người tiêu dùng, ngành bán lẻ Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Sở Công Thương Hà Nội sẽ tham mưu cho Thành phố và Bộ Công Thương nhiều giải pháp hữu hiệu nhằm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế đã đề ra, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân Thủ đô và cả nước.”, bà Trần Thị Phương Lan nhấn mạnh.
Thanh Thúy