Sự tăng tốc của đầu tư công, cùng với tín hiệu phục hồi rõ nét của thị trường bất động sản và dòng vốn FDI duy trì tích cực, đang tạo nền tảng cho ngành xây dựng Việt Nam bước vào giai đoạn thuận lợi trong chu kỳ 2025–2026, theo đánh giá của MBS Research.
Xây dựng dân dụng và đầu tư công trở thành động lực dẫn dắt
Theo báo cáo chiến lược 2026 của MBS Research, ngành xây dựng có thể ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 8% trong năm 2025 và lên tới 10% trong năm 2026, trở thành một trong những ngành đóng góp quan trọng cho tăng trưởng GDP. Trong 9 tháng đầu năm 2025, công nghiệp xây dựng đã tăng khoảng 9% so với cùng kỳ, qua đó hỗ trợ GDP tăng gần 7,9%.
Động lực lớn nhất đến từ mảng xây dựng dân dụng khi thị trường bất động sản từng bước tháo gỡ vướng mắc pháp lý và đẩy mạnh triển khai dự án mới. Đáng chú ý, phân khúc nhà ở xã hội được kỳ vọng tăng trưởng mạnh nhằm hiện thực hóa mục tiêu 1 triệu căn vào năm 2030. Riêng giai đoạn 2025–2026, số căn nhà ở xã hội hoàn thành được dự báo tăng lần lượt 45% và 50% so với cùng kỳ, đạt khoảng 405 nghìn căn vào năm 2026. Tỷ lệ hấp thụ cao tại các dự án mở bán cho thấy nhu cầu nhà ở vẫn duy trì ở mức tích cực, tạo điều kiện để các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ xây dựng và thanh toán cho nhà thầu.
Song song với xây dựng dân dụng, đầu tư công tiếp tục đóng vai trò trụ cột. Năm 2026 được xem là năm bản lề của chu kỳ đầu tư công trung hạn 2026–2030, với hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược dự kiến khởi công như đường sắt Hà Nội – Hải Phòng – Lào Cai, các tuyến đường sắt đô thị và metro tại TP.HCM, cùng định hướng phát triển đường sắt cao tốc Bắc – Nam. MBS dự báo giải ngân đầu tư công có thể tăng khoảng 8% trong năm 2026, tạo nguồn việc ổn định cho các doanh nghiệp xây lắp.
Backlog tăng trưởng, biên lợi nhuận dần ổn định
Trong bối cảnh nguồn việc gia tăng, backlog của các doanh nghiệp xây dựng niêm yết được MBS dự báo tăng trưởng lần lượt 19% trong năm 2025 và 15% trong năm 2026, chủ yếu đến từ các doanh nghiệp đầu ngành. Việc số lượng dự án được cấp phép mới tăng mạnh, cùng với sự cải thiện về sức khỏe tài chính của các chủ đầu tư bất động sản, giúp giảm rủi ro nợ xấu và chi phí trích lập dự phòng cho nhà thầu.
Bên cạnh yếu tố quy mô, hiệu quả hoạt động của ngành cũng được kỳ vọng ổn định hơn sau giai đoạn chịu áp lực lớn từ chi phí nguyên vật liệu và cạnh tranh giá. MBS đánh giá biên lợi nhuận gộp của ngành xây dựng đã tạo đáy trong giai đoạn 2023–2024 và đang từng bước phục hồi. Dù mặt bằng chi phí đầu vào vẫn ở mức cao, việc giá trúng thầu cải thiện khi nhu cầu tăng trở lại được kỳ vọng sẽ giúp biên lợi nhuận gộp duy trì quanh mức 3–3,5% trong giai đoạn 2025–2026.
Ngoài xây dựng dân dụng và hạ tầng, xây dựng công nghiệp cũng nổi lên là điểm sáng nhờ dòng vốn FDI vào lĩnh vực chế biến – chế tạo tiếp tục tăng trưởng. Giải ngân FDI trong 9 tháng đầu năm 2025 tăng khoảng 12% so với cùng kỳ, kéo theo nhu cầu xây dựng nhà xưởng, khu công nghiệp và hạ tầng phụ trợ. Điều này giúp các doanh nghiệp có kinh nghiệm thi công công nghiệp duy trì nguồn việc ổn định trong trung hạn.
Triển vọng đầu tư và cổ phiếu đáng chú ý
Từ góc độ đầu tư, MBS cho rằng triển vọng tăng trưởng của ngành xây dựng trong chu kỳ 2025–2026 là tương đối rõ nét, song mức độ hưởng lợi giữa các doanh nghiệp sẽ có sự phân hóa. Những doanh nghiệp có vị thế đầu ngành, năng lực thi công tốt và quan hệ chặt chẽ với các chủ đầu tư lớn được kỳ vọng sẽ hưởng lợi rõ ràng hơn so với mặt bằng chung.
Trong nhóm xây lắp, Coteccons (CTD) được MBS đánh giá tích cực nhờ vị thế dẫn đầu thị trường và backlog tăng trưởng mạnh trong bối cảnh các chủ đầu tư lớn như Vingroup, Masterise hay Sungroup đẩy nhanh triển khai dự án. Lợi nhuận ròng của CTD được dự báo tăng trưởng mạnh trong giai đoạn 2025–2026, đồng thời mức định giá P/B hiện tại vẫn thấp hơn so với các giai đoạn phục hồi trước của ngành, tạo dư địa hấp dẫn cho nhà đầu tư trung – dài hạn.
Ngược lại, một số doanh nghiệp khác như VCG hay HHV vẫn được hưởng lợi từ đầu tư công nhưng triển vọng tăng trưởng lợi nhuận được đánh giá ở mức trung bình, do các dự án hạ tầng trọng điểm trong giai đoạn tới tập trung nhiều hơn vào đường sắt – lĩnh vực có yêu cầu công nghệ cao và mức độ cạnh tranh lớn. Với nhóm này, MBS cho rằng mặt bằng định giá hiện tại đã phản ánh phần lớn kỳ vọng tăng trưởng.
Nhìn chung, MBS cho rằng ngành xây dựng đang bước ra khỏi giai đoạn khó khăn ngắn hạn để tiến vào một giai đoạn thuận lợi hơn, nơi đầu tư công đóng vai trò “bệ đỡ”, còn bất động sản và FDI là động lực bổ trợ. Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư chọn lọc, tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành, có năng lực thi công vượt trội và khả năng quản trị tài chính hiệu quả, sẽ là chìa khóa để tận dụng hiệu quả chu kỳ tăng trưởng mới của ngành xây dựng trong trung và dài hạn.
Trung Anh