Trong 7 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 659,5 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ, kéo theo tổng khối lượng hàng hóa thông qua cảng đạt 797,5 triệu tấn, tăng 19%. Tuy nhiên, Mirae Asset cho rằng triển vọng ngành cảng biển vẫn đan xen giữa các yếu tố hỗ trợ từ thương mại, sản xuất và dịch chuyển chuỗi cung ứng với những rủi ro từ lạm phát và biến động địa chính trị.
Xuất nhập khẩu tăng mạnh, sản lượng hàng hóa qua cảng tăng 19%
Theo báo cáo của Mirae Asset Securities (Vietnam) Research, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh trong 7 tháng đầu năm 2026. Tổng giá trị xuất nhập khẩu đạt 659,5 tỷ USD, tăng 28,1% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng 16,4% của 7 tháng năm 2025. Trong đó, giá trị nhập khẩu đạt 340 tỷ USD, tăng 34,8%, còn xuất khẩu đạt 319,5 tỷ USD, tăng 21,7%.
Tăng trưởng xuất khẩu tập trung vào các ngành hàng điện tử và công nghệ cao, dẫn đầu là điện tử với mức tăng 50,1% so với cùng kỳ. Máy móc tăng 24,6%, máy ảnh tăng 13,4% và điện thoại tăng 18,6%. Các mặt hàng thiết yếu như dệt may, giày dép và sản phẩm gỗ vẫn duy trì tăng trưởng, lần lượt ở mức 1,1%, 0,7% và 5,6%.
Xuất khẩu sang các thị trường lớn tiếp tục tăng. Giá trị xuất khẩu sang Mỹ tăng 23%, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc tăng 31% trong 7 tháng đầu năm, cao hơn đáng kể mức tăng 6,4% của cùng kỳ năm 2025. Xuất khẩu sang Hàn Quốc và Nhật Bản lần lượt tăng 16,6% và 15,9%.
Cùng với đà tăng của thương mại hàng hóa, tổng khối lượng thông quan đạt 797,5 triệu tấn trong 7 tháng, tăng 19% so với cùng kỳ. Khối lượng thông quan nhập khẩu đạt 187,8 triệu tấn, tăng 8%, trong khi xuất khẩu đạt 131,7 triệu tấn, tăng 6%.
Đối với hàng container, tổng khối lượng trong 7 tháng tăng 8%, đạt 20,7 triệu TEU. Trong đó, container nhập khẩu đạt 6,48 triệu TEU, tăng 5%, còn container xuất khẩu đạt 6,45 triệu TEU, tăng 8%.
Hoạt động sản xuất trong nước cũng tiếp tục cải thiện. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 14,5% so với cùng kỳ trong tháng 7, đánh dấu tháng thứ năm liên tiếp tăng trưởng tăng tốc. PMI duy trì trên 50 điểm trong suốt 7 tháng và đạt 52,9 điểm trong tháng 7.
Dòng vốn FDI mới đăng ký đạt 21 tỷ USD, tăng đáng kể so với mức 12,1 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm và cao hơn giá trị hàng năm trong 5 năm gần nhất. Một tỷ lệ lớn vốn FDI tập trung tại các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ, gồm Thái Nguyên 5,8 tỷ USD, Nghệ An 2,4 tỷ USD, Bắc Ninh 1,3 tỷ USD và Hà Tĩnh 412 triệu USD.
Dịch chuyển chuỗi cung ứng hỗ trợ triển vọng ngành cảng biển
Theo Mirae Asset, đa dạng hóa chuỗi cung ứng tiếp tục là xu hướng chủ đạo trong bối cảnh rủi ro thuế quan gia tăng. Trung Quốc đang dần mất vị thế là "nhà máy của thế giới" khi hoạt động dịch chuyển sản xuất ngày càng nhanh, trong khi các quốc gia Đông Nam Á và Nam Á trở thành những bên hưởng lợi chính, đặc biệt trong các ngành công nghiệp sử dụng nhiều lao động.
Đến cuối tháng 6, phần lớn các quốc gia Đông Nam Á ghi nhận tăng trưởng xuất khẩu mạnh, trong đó Việt Nam và Malaysia dẫn đầu. Cùng với sự thay đổi trong sản xuất và căng thẳng Mỹ - Trung gia tăng, thương mại giữa Trung Quốc và Đông Nam Á cũng tăng mạnh khi các doanh nghiệp Trung Quốc chủ động chuyển hướng sang các thị trường thay thế.
Mirae Asset đánh giá Việt Nam có vị thế thuận lợi nhờ sự ổn định chính trị, mạng lưới quan hệ đối tác quốc tế mở rộng và đầu tư cơ sở hạ tầng đáng kể. Hoạt động sản xuất mở rộng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nhu cầu vận tải biển, tạo động lực cho ngành hàng hải.
Theo dự báo của Mirae Asset, nhu cầu trong nước đối với dịch vụ thông quan cảng sẽ tăng dần, đặc biệt tại miền Bắc, nơi thu hút phần lớn vốn FDI và đóng vai trò là hành lang thương mại hàng hải chính giữa Việt Nam và Trung Quốc. Sự gia tăng vốn FDI mới đăng ký và nhập khẩu của khu vực FDI trong 7 tháng được xem là những chỉ báo cho xu hướng này.
Tuy nhiên, ngành cảng biển vẫn đối mặt với những yếu tố gây áp lực. Mirae Asset cho rằng lạm phát gia tăng và biến động địa chính trị có thể gây sức ép lên nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu chủ chốt.
Dù Mỹ và Iran đã có một số tiến triển trong đàm phán, eo biển Hormuz vẫn phần lớn đóng cửa. Các hành động đe dọa từ hai bên cũng có nguy cơ khiến căng thẳng tại khu vực vùng Vịnh leo thang trở lại, qua đó giữ giá dầu khí toàn cầu ở mức cao và đẩy lạm phát tăng.
Chính sách thương mại của Mỹ cũng là một yếu tố cần theo dõi. Ngày 24/7/2026, Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) áp thuế 12,5% đối với hàng hóa Việt Nam theo Điều 301 của Luật Thương mại năm 1974. Theo Mirae Asset, các mức thuế mới có thể chưa phải là lần cuối, trong khi thuế quan cao hơn có thể dẫn tới giá cả tăng và nhu cầu giảm.
Ngoài ra, diễn biến lạm phát khó lường có thể dẫn tới sự bất ổn trong chính sách lãi suất của các ngân hàng trung ương, gây áp lực lên nhu cầu chung.
Bên cạnh sản lượng hàng hóa, Mirae Asset cũng lưu ý đến diễn biến phí vận chuyển và giá thuê tàu. Do giá nhiên liệu tăng mạnh gần đây và biến động toàn cầu kéo dài, báo cáo dự báo giá vận chuyển và thuê tàu sẽ duy trì ở mức cao trong suốt năm 2026.
Tuy nhiên, xu hướng này có thể đảo ngược nếu Mỹ và Iran đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài, qua đó xóa bỏ các nút thắt tại Vịnh Ba Tư và Biển Đỏ. Mirae Asset cho rằng sự đảo chiều của thị trường có thể trở thành mối đe dọa lớn đối với các chủ tàu đang đầu tư mạnh vào việc mở rộng đội tàu.
Trung Anh