Hàng loạt sai phạm tại nhiều gói thầu thiết bị y tế phòng chống dịch Covid-19 ở TP.HCM

Kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại nhiều gói thầu do Sở Y tế TP.HCM, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) và 14 bệnh viện (BV), Trung tâm Y tế (TTYT) trên địa bàn TP.HCM làm chủ đầu tư.

Hàng loạt vi phạm về quy trình, thủ tục đấu thầu...

Ngày 22/12/2022, Phó tổng Thanh tra Chính phủ Đặng Công Huẩn đã ký ban hành thông báo kết luận thanh tra việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm, vắc xin và thuốc phòng, chống dịch Covid-19 tại TP.HCM (thời kỳ từ 01/01/2020 đến 31/12/2021).

Theo Thanh tra Chính phủ, trong thời gian dịch bệnh, Chính phủ cho phép sử dụng nguồn vốn ngân sách để mua sắm vật tư y tế trong công tác phòng chống dịch (không thu phí đối với người cách ly và điều trị Covid-19). Tuy nhiên có một số BV đã tổ chức thực hiện các gói thầu mua sắm sử dụng cả nguồn vốn ngân sách phục vụ phòng chống dịch Covid-19 và nguồn viện phí của BV để mua sắm vật tư y tế, nhưng trong Kế hoạch lựa chọn nhà thầu không phân định rõ từng nguồn vốn theo quy định của Luật Đấu thầu.

Điều này dễ dẫn đến không rõ ràng, minh bạch khi quyết toán nguồn vốn ngân sách nhà nước trong công tác mua sắm để phục vụ phòng, chống dịch. Điển hình lại tại BV Nhi Đồng Thành phố, BV Trưng Vương, BV An Bình, BV TP Thủ Đức, BV Nhi Đồng 2 và BV Từ Dũ. Trách nhiệm thuộc về Giám đốc các BV nêu trên.

Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ còn xác định một số BV không lập kế hoạch, dự toán mua sắm theo quy định…Việc xác định số lượng mua sắm chưa sát với tình hình dịch bệnh, vượt nhu cầu thực tế sử dụng, dẫn đến số lượng mua sắm thực tế rất nhỏ so với dự trù. Có một số loại thuốc được các BV, TTYT mua sắm nhưng chưa sử dụng.

Thanh tra Chính phủ cho rằng UBND TP.HCM cần chỉ đạo cơ quan chức năng thanh, kiểm tra việc quyết toán nguồn ngân sách nhà nước đã sử dụng để mua sắm và việc quản lý, sử dụng trang thiết bị, vật tư, sinh phẩm, kít xét nghiệm và thuốc phòng, chống Covid-19 để đảm bảo sử dụng đúng mục đích theo quy định.

Về trình tự, thủ tục đấu thầu, Thanh tra Chính phủ xác định đa số các gói thầu được các chủ đầu tư lựa chọn hình thức chỉ định thầu theo quy trình rút gọn để lựa chọn nhà thầu, một số ít chủ đầu tư lựa chọn hình thức mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh tranh, đấu thầu rộng rãi. Qua thanh tra đã phát hiện nhiều sai sót, vi phạm.

Cụ thể, đối với các gói thầu chỉ định thầu rút gọn, tất cả các chủ đầu tư của các gói thầu được kiểm tra chưa làm đúng quy trình lựa chọn nhà thầu theo quy định… dẫn đến kéo dài thời gian mua sắm, không đáp ứng được tính cấp bách trong công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19. Trách nhiệm thuộc về Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, Giám đốc HCDC và người đứng đầu 14 đơn vị mà Đoàn thanh tra của Thanh tra Chính phủ đã tiến hành thanh tra trực tiếp.

Cùng với đó, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM và Giám đốc BV Nhi Đồng Thành phố phải chịu trách nhiệm trong việc chậm hoàn thiện thủ tục chỉ định thầu so với quy định. 

Còn đối với các gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua Mạng đấu thầu quốc gia, Thanh tra Chính phủ cũng xác định có các vi phạm tại một số BV như: Không tiến hành đối chiếu tài liệu mà nhà thầu cung cấp với các thông tin mà nhà thầu kê khai trong hồ sơ dự thầu theo quy định; Không có Biên bản đối chiếu tài liệu đính kèm biên bản thương thảo hợp đồng; Không công khai kết quả lựa chọn nhà thầu; Không tiến hành thương thảo hợp đồng theo quy định…Trách nhiệm của những sai phạm này thuộc về Giám đốc các BV Từ Dũ, BV Nhi Đồng Thành phố, BV Nhi Đồng 2, BV Lê Văn Thịnh, BV TP Thủ Đức, TTYT TP Thủ Đức, BV Trưng Vương, BV Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp (PHCN -ĐTBNN).

Đặc biệt, Giám đốc HCDC đã phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu của Gói thầu “mua sắm trang phục chống dịch cho công tác phòng chống dịch Covid-19” trước khi có Báo cáo thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu, vi phạm khoản 3, Điều 20, Nghị định 63/2014/NĐ-CP. Trách nhiệm thuộc về Giám đốc HCDC.

Chưa hết, Thanh tra Chính Phủ còn phát hiện một số BV như: BV Lê Văn Thịnh, BV An Bình, BV Từ Dũ và BV Thủ Đức chưa thực hiện đúng quy định liên quan tới việc xây dựng giá một số gói thầu mua sắm trang thiết bị, vật tư, kít xét nghiệm và sinh phẩm.

Thanh tra Chính Phủ cũng xác định trách nhiệm của Giám đốc Sở Y tế TP.HCM và Giám đốc của 14 đơn vị có mua sắm thuốc chữa bệnh Covid-19 do không ưu tiên lựa chọn loại thuốc (hoạt chất) có trong danh mục kèm theo Thông tư của Bộ Y tế ban hành Danh mục thuốc sản xuất trong nước đáp ứng yêu cầu về điều trị, mà chọn mặt hàng thuốc nhập khẩu. Việc xác định đơn giá thuốc của một số chủ đầu tư như BV Nhi Đồng 1, BV PHCN-ĐTBNN, BV Bệnh Nhiệt đới cũng có những vi phạm, thiếu sót.

Nhiều nhà thầu không đủ điều kiện mua bán trang thiết bị y tế

Qua kết quả kiểm tra các gói thầu, Thanh tra Chính phủ cũng xác định có một số nhà thầu chưa đáp ứng điều kiện theo quy định.

Cụ thể, Công ty TNHH Đông Nam Dược Nhị Thiên Đường là nhà thầu trúng 2 gói thầu cung cấp sản phẩm test nhanh do BV PHCN -ĐTBNN làm chủ đầu tư nhưng không đủ điều kiện mua bán trang thiết bị y tế theo quy định. Ngoài ra, Công ty này còn chưa đăng ký trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Dẫn đến nhà thầu này không đủ khả năng cung cấp hàng hoá theo hợp đồng đã ký kết. Trách nhiệm thuộc về Giám đốc BV PHCN -ĐTBNN.

Còn Công ty TNHH Thiết bị y tế Hoàng Ngân là nhà thầu trúng thầu Gói thầu “Mua sắm vật tư y tế, hoá chất, sinh phẩm y tế, phục vụ điều trị người bệnh tại BV dã chiến thu dung điều trị Covid-19 số 1” do TTYT TP Thủ Đức làm chủ đầu tư, nhưng không được Công ty TNHH Dịch vụ Tổng hợp MEDAZ Việt Nam (là đơn vị được chủ sở hữu sản phẩm uỷ quyền phân phối sản phẩm ở Việt nam) uỷ quyền phân phối sản phẩm theo quy định. Trách nhiệm thuộc về Giám đốc TTYT TP Thủ Đức.

Đối với các gói thầu áp dụng hình thức mua sắm trực tiếp: Nhà thầu Công ty TNHH TM Lê Bảo trúng thầu sản phẩm “Đấu nối bảo vệ dùng trong chạy thận và Que thử khí máu E-Ca CCA-TS” thuộc Gói thầu Mua sắm trực tiếp vật tư y tế tiêu hao – hoá chất phòng chống dịch Covid-19 năm 2021 (đợt 4) do BV Trưng Vương làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, Nhà thầu này không đáp ứng yêu cầu của hồ sơ yêu cầu về tư cách hợp lệ, năng lực và kinh nghiệm, nhưng BV vẫn lựa chọn là đơn vị trúng thầu, vi phạm quy định của Luật Đấu thầu năm 2014. Trách nhiệm thuộc về Giám đốc BV Trưng Vương.

Ngoài ra còn có một số gói thầu áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi hoặc mua sắm trực tiếp nhưng hồ sơ dự thầu/hồ sơ đề xuất chưa thoả mãn yêu cầu của hồ sơ mời thầu/hồ sơ yêu cầu hoặc không làm rõ hồ sơ dự thầu/hồ sơ đề xuất nhưng chủ đầu tư vẫn lựa chọn trúng thầu.

Tương tự, có một số chủ đầu tư mua sắm thuốc chữa bệnh lựa chọn nhà thầu không đủ năng lực, dẫn đến sau khi được lựa chọn trúng thầu, nhà thấu không có hàng hoá để cung cấp hoặc cung cấp không kịp thời theo hợp đồng đã ký kết. Điển hình như: Gói thầu do BV TP Thủ Đức làm chủ đầu tư có 3 nhà thầu không đủ hàng hoá để cung cấp đối với 4 mặt hàng. Còn gói thầu tại BV Nhi Đồng Thành Phố thì có tới 7 mặt hàng đã ký hợp đồng nhưng nhà thầu không có hàng để cung cấp. Công ty CP Dược Vĩnh Phúc không có đủ thuốc Solezol, hoạt chất Esomeprazole để cung cấp kịp thời theo yêu cầu của BV Bệnh Nhiệt Đới. Công ty TNHH Dược phẩm và Trang thiết bị y tế Hoàng Đức không có đủ thuốc Heparin-Belmand để cung cấp kịp thời theo yêu cầu của BV Nhi Đồng Thành phố. Trách nhiệm của những vụ việc này thuộc về Giám đốc của các BV nêu trên.

Thanh tra Chính phủ cũng xác định có nhiều gói thấu chủ đầu tư không thực hiện việc thương thảo hợp đồng theo quy định. Một số trường hợp có thực hiện việc thương thảo hợp đồng nhưng thương thảo sơ sài, không đầy đủ nội dung theo quy định. Điển hình như BV Nhi Đồng 2 có 43/43 gói thầu mua sắm sinh phẩm; BV Nhi Đồng 1 có 70/70 gói thầu mua sắm sinh phẩm, kít xét nghiệm không thực hiện việc thương thảo hợp đồng theo quy định. Trách nhiệm thuộc về Giám đốc 2 bệnh viện trên.

Đặc biệt, Thanh tra Chính Phủ còn xác định hầu hết các gói thầu chỉ định thầu theo quy trình rút gọn, chủ đầu tư không yêu cầu nhà thầu thực hiện biện pháp đảm bảo thực hiện hợp đồng theo quy định. Điều này dẫn tới việc một số nhà thầu chậm hoặc không cung cấp hàng hoá theo cam kết nhưng chủ đầu tư không thể đưa ra biện pháp xử lý về kinh tế đối với nhà thầu vi phạm. Điển hình như tại BV PHCN-ĐTBNN có nhà thầu Công ty TNHH Đông Nam Dược Nhị Thiên Đường và Công ty TNHH TM-DV-SX-XNK Sơn Thịnh. Còn tại TTYT TP Thủ Đức có nhà thầu Công ty TNHH Thiết bị y tế Hoàng Ngân. Trách nhiệm thuộc về Giám đốc BV PHCN-ĐTBNN và Giám đốc TTYT TP Thủ Đức.

Còn tiếp…

Bài sau: Chuyển Bộ Công an điều tra nhiều gói thầu có dấu hiệu vi phạm pháp luật, lợi dụng dịch bệnh để nâng giá bán cao bất thường

Quang Tuấn