Hiện nay xuất hiện rất nhiều loại thuốc phải kê đơn được rao bán rầm rộ trên mạng và các sàn giao dịch điện tử. Một điều nguy hiểm là người tiêu dùng không cần đơn vẫn dễ dàng mua được thuốc.
Thuốc kê đơn bán tràn lan
Khi công nghệ thông tin phát triển như vũ bão, người dân dễ dàng mua cho mình những sản phẩm trên mạng. Thuốc cũng không nằm ngoài những mặt hàng được mua bán rầm rộ trên mạng.
Do nhu cầu của người dân, gần đây xuất hiện rất nhiều hội, nhóm chợ thuốc công khai rao mua, bán các loại thuốc trên mạng xã hội và sàn giao dịch điện tử. Đặc biệt, trong đó có không ít thuốc điều trị phải kê đơn từ bác sĩ, gây nguy hiểm tới tính mạng của người sử dụng.
Những hội nhóm thế này gần đây xuất hiện rất nhiều.
Các loại thuốc phải kê đơn được bày bán công khai phổ biến trên mạng mà không cần đơn của bác sĩ như kháng sinh (nhất là kháng sinh đắt tiền như Klacid, Aumentin… ), cảm cúm (Tamiflu…)…
Đơn cử như website https://www.muathuoc.vn/ của nhà thuốc Siêu thị thuốc Việt đăng tải bán online rất nhiều sản phẩm, bao gồm thuốc kê đơn... trái quy định.
Không chỉ tại các trang web mà trên các trang mạng xã hội như Facebook, Zalo... cũng bán tràn lan các loại thuốc kê đơn. Chỉ cần dùng một tài khoản cũng có thể đăng quảng cáo, rao bán và thực hiện việc mua bán với hàng nghìn tài khoản khác, thậm chí vài chục nghìn người khác thông qua các hội, nhóm.
Không cần giấy phép, không cần phân biệt thuốc kê đơn hay không, các cửa hàng ảo cứ đua nhau chào bán nhưng người mua lại là thật.
Mọi người rất dễ dàng mua được những loại thuốc kháng sinh theo đơn mà không cần đơn thuốc của bác sĩ tại đây.
Chẳng hạn như tài khoản “Thuốc kháng sinh” rao bán hàng chục loại thuốc kê đơn như: Befenxim, chuyên điều trị các nhiễm khuẩn vừa và nhẹ đường hô hấp trên, hô hấp dưới. Điều trị nhiễm khuẩn đường tiết niệu thể nhẹ và vừa có biến chứng.
Hay thuốc MYEROMAX 500, đây là thuốc kháng sinh được chỉ định điều trị nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới như viêm phế quản cấp, viêm phổi và nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, các nhiễm khuẩn da và mô mềm; thuốc HEPATYMO, loại kháng sinh này chỉ định điều trị viêm gan siêu B mạn tính ở người lớn có bệnh lý gan, có bằng chứng của việc sao chép virus và có bằng chứng mô học của tình trạng viêm hoạt động hoặc xơ hóa.
Ngoài ra, tài khoản này còn bán rất nhiều loại thuốc bôi, thuốc uống khác nhau. Khi phóng viên nhắn tin muốn mua kháng sinh MYEROMAX 500, người bán hàng không hề hỏi có đơn thuốc của bác sĩ hay không. “Chỉ cần chị cần loại thuốc nào báo bọn em là có ngay. Không cần phải đơn thuốc của bác sĩ, cho chúng em địa chỉ, số điện thoại để nhân viên đóng hàng và gửi. Khi nhận hàng, chị mới phải thanh toán cho nhân viên”, nhân viên này cho biết.
Một loại thuốc kháng sinh bán theo đơn nhưng có thể dễ dàng mua được trên mạng xã hội.
Thực tế, nhiều người dân ngại đi khám hoặc tái khám khi có vấn đề về sức khoẻ. Không ít người tận dụng sự tiện lợi của công nghệ, để tự tìm hiểu về triệu chứng sức khoẻ của bản thân, tự tìm kiếm trên mạng những loại thuốc mà mình đã được bác sĩ chỉ định từ lâu hoặc tự mua theo "mách bảo" của người khác, nhất là thuốc kháng sinh.
Theo ông Lương Ngọc Khuê, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), tình trạng này đã và đang dẫn tới vấn đề nghiêm trọng về sức khoẻ của cộng đồng, đó là kháng kháng sinh. Ước tính đến năm 2050, số người tử vong trên thế giới vì kháng kháng sinh có thể lên đến 10 triệu người.
Nguy hiểm tiềm ẩn từ thuốc bán trên mạng
Theo Luật Dược năm 2016 quy định, thuốc là loại hàng hóa đặc biệt và chỉ được bán lẻ dưới 4 hình thức: Nhà thuốc, quầy thuốc, tủ thuốc của trạm y tế xã/phường và cơ sở chuyên bán lẻ dược liệu, thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền. Tuy nhiên, hiện nay các quầy thuốc online đang nở rộ phổ biến.
BS Trần Trung Kiên, Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang (Hà Nội) cho rằng, thuốc mua trên mạng hay sàn giao dịch điện tử rất khó kiểm soát được nguồn gốc cũng như chất lượng thuốc, nhiều thuốc giả được quảng cáo thổi phồng công dụng, sai chỉ định. Điều này tiềm ẩn nhiều nguy cơ nguy hiểm tới sức khoẻ của người sử dụng thuốc.
BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ và khuyến cáo người dân, nên mua thuốc tại các địa chỉ tin cậy, tuyệt đối không mua thuốc "xách tay", các thuốc được bán trên mạng được quảng cáo sản xuất tại các quốc gia phát triển, vì các loại thuốc này chưa được các cơ quan quản lý kiểm soát về nguồn gốc, chất lượng.
Nếu như người tiêu dùng mua thuốc kháng sinh dễ dãi trên mạng để sử dụng sẽ tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm cho sức khỏe.
Theo Cục Quản lý dược, trước thực trạng thuốc được rao bán tràn lan trên mạng và các sàn giao dịch điện tử, Bộ Y tế đã đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố tăng cường thanh tra, kiểm tra các cơ sở kinh doanh, bán buôn, bán lẻ thuốc trên địa bàn, đảm bảo kinh doanh thuốc có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ; kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi kinh doanh thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ, thuốc nhập lậu.
Đồng thời, phối hợp với cơ quan truyền thông, thông tin rộng rãi để người dân không mua thuốc trên mạng Internet, chỉ mua thuốc tại các cơ sở kinh doanh dược hợp pháp, có đầy đủ hóa đơn, giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ, chất lượng của thuốc.
Thuốc được quy định là loại hàng hóa đặc biệt, liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người, do đó không phải ai cũng có thể bán thuốc. Tuy nhiên, trong thực tế triển khai sẽ không tránh khỏi những kẽ hở về quy định pháp luật, vì vậy mỗi người dân hãy trở thành những người tiêu dùng thông minh, cảnh giác với các loại thuốc bán trên mạng, trên sàn giao dịch điện tử, do hình thức bán thuốc này chưa được cơ quan chức năng chứng nhận, cấp phép, thuốc chưa được kiểm chứng về nguồn gốc, xuất xứ và không bảo đảm về chất lượng.
Quang Anh