Lô mỹ phẩm hơn 10 tỷ đồng ở Bắc Ninh định bán cho ai?

Hơn 233.000 sản phẩm mỹ phẩm bị tịch thu tại một địa điểm kinh doanh ở Bắc Ninh. Lô hàng đã bị chặn lại, nhưng câu hỏi về nguồn nhập, kênh phân phối và số sản phẩm cùng loại có thể đã bán ra vẫn cần được làm rõ.

Từ kho hàng hơn 233.000 sản phẩm

Hơn 50.000 thỏi son, 45.600 tuýp kem che khuyết điểm và 66.500 hộp kem dưỡng da vitamin C. Đó mới là ba trong chín nhóm mỹ phẩm được lực lượng chức năng kiểm tra tại địa điểm kinh doanh của Công ty TNHH RRMB BEAUTY ở thôn Lạc Nhuế, xã Tam Đa, tỉnh Bắc Ninh.

Theo Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Bắc Ninh, ngày 4/9, Đội Quản lý thị trường số 7 phối hợp Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh và Đội Quản lý thị trường số 10 kiểm tra địa điểm này. Ngoài ba nhóm hàng kể trên, lô mỹ phẩm còn có 22.000 chai sữa dưỡng thể, 850 chai xịt làm trắng da, 38.000 hộp phấn làm mịn, 1.440 lọ kem chống nắng, 1.800 hộp kem dưỡng dạng gel vitamin C và 6.120 tuýp kem tẩy tế bào chết. Tổng số là 233.140 sản phẩm.

Tại thời điểm kiểm tra, đại diện doanh nghiệp không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hợp pháp của số hàng. Cơ quan chức năng cũng xác định địa điểm hoạt động chưa được thông báo với cơ quan đăng ký kinh doanh. Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh sau đó quyết định xử phạt RRMB BEAUTY 205 triệu đồng và tịch thu lô mỹ phẩm.

Điều đáng chú ý hơn nằm ở cơ cấu hàng hóa. Son, phấn và kem che khuyết điểm phục vụ nhu cầu trang điểm; dưỡng thể, kem chống nắng và các loại kem vitamin C thuộc nhóm chăm sóc da. Số lượng lên tới hàng chục nghìn đơn vị ở nhiều nhóm sản phẩm đặt ra câu hỏi: Hàng được đưa về kho từ đâu, để bán trực tiếp, giao đại lý hay phục vụ đơn đặt qua mạng?

Thông báo chính thức chưa nêu tên thương mại, nhãn hiệu, số lô, thời điểm nhập kho hoặc người mua dự kiến của từng mặt hàng. Cũng chưa có thông tin công khai về số lượng hàng cùng loại từng rời địa điểm này trước cuộc kiểm tra. Vì vậy, chưa thể xác định sản phẩm được chuẩn bị đưa lên sàn thương mại điện tử, bán qua livestream hay chuyển cho đại lý.

Đường đi của hàng hóa phải được xác định từ chứng từ và dữ liệu giao nhận. Phiếu nhập cho biết nguồn cung mà doanh nghiệp khai nhận; sổ kho và phiếu xuất thể hiện biến động số lượng; vận đơn giúp kiểm tra địa chỉ nhận; chứng từ thanh toán và xác nhận giao hàng cho thấy giao dịch đã hoàn tất hay mới dừng ở khâu tạo đơn. Một kho hàng lớn gợi ra nhiều câu hỏi, nhưng tự nó chưa kể được lô hàng đã đi qua những đâu.

Hàng đã bán ra, nếu có, đang ở đâu?

Quyết định tịch thu đã xử lý số mỹ phẩm được phát hiện tại Bắc Ninh. Với người mua, mối quan tâm còn nằm ngoài phạm vi kho hàng: Có sản phẩm cùng nhãn, cùng số lô nào đã được bán trước ngày 4/9 hay không? Nếu có, chúng được đưa đến điểm bán nào và khách hàng sẽ nhận diện bằng cách nào?

Hiện không có dữ liệu công khai để trả lời những câu hỏi đó. Danh mục cơ quan chức năng công bố mới mô tả loại hàng, chẳng hạn “son môi” hoặc “kem dưỡng da vitamin C”. Các tên gọi chung ấy không đủ để người tiêu dùng kiểm tra món đồ đang sử dụng. Cần có tên sản phẩm, hình ảnh bao bì, quy cách đóng gói, số lô, hạn sử dụng và thông tin đơn vị ghi trên nhãn. Đối chiếu chỉ bằng công dụng hoặc màu sắc bao bì có thể khiến một sản phẩm khác bị liên hệ nhầm với vụ việc.

Nếu xác định có hàng đã xuất kho, mỗi kênh bán cần được kiểm tra theo dấu vết riêng. Với bán buôn, đó là hóa đơn, phiếu giao hàng và danh sách đại lý nhận hàng. Với gian hàng trực tuyến, cần đối chiếu tài khoản bán, mã hàng, lịch sử đơn và trạng thái giao nhận. Nếu có bán qua livestream, lượt xem và số đơn được giới thiệu trong buổi phát không thể thay cho số đơn đã giao thành công. Đây là những hướng xác minh, chưa phải kết luận rằng RRMB BEAUTY đã bán hàng qua các kênh nói trên.

Thông tin về địa điểm kinh doanh cũng cần được làm rõ thêm. Kho ở xã Tam Đa bắt đầu hoạt động từ khi nào? Đây chỉ là nơi lưu hàng hay còn là điểm đóng gói, giao nhận? Có địa điểm nào khác tiếp nhận những mặt hàng tương tự không? Trả lời được các câu hỏi này mới có cơ sở xác định liệu 233.140 sản phẩm là toàn bộ lượng hàng liên quan hay chỉ là số được phát hiện tại một địa chỉ.

Phía doanh nghiệp cần có cơ hội giải trình về nguồn nhập, giấy tờ của lô hàng, nhãn sản phẩm và lịch sử xuất bán. Cơ quan chức năng cũng có thể được đề nghị công bố kết quả đối chiếu với hồ sơ công bố mỹ phẩm và thông tin nhận diện hàng hóa nếu việc công bố phù hợp quá trình xử lý vụ việc. Những dữ liệu đó sẽ có ích hơn cho người mua so với một con số tổng trị giá. Thông tin hiện có chưa chứng minh lô mỹ phẩm là hàng giả hoặc không đạt chất lượng.

Từ chứng từ nhập hàng, dữ liệu xuất kho đến các điểm bán và đơn giao thành công, mỗi mắt xích được làm rõ sẽ trả lời thêm một phần câu hỏi: Hơn 233.000 sản phẩm bị chặn tại Bắc Ninh vốn được chuẩn bị bán cho ai, và liệu còn sản phẩm cùng loại nào ngoài thị trường cần kiểm tra?

Quốc Toản