Hàng triệu hộ kinh doanh chuẩn bị bước vào giai đoạn chuyển đổi khi thuế khoán bị xóa bỏ từ năm 2026. Việc phải quản lý doanh thu, chi phí và kê khai thuế điện tử khiến nhiều hộ lúng túng, trong khi nhu cầu tiếp cận vốn ngân hàng minh bạch sau chuyển đổi trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Hộ kinh doanh muốn được tiếp cận vốn
Theo các chuyên gia, hệ thống ngân hàng và tổ chức tín dụng cần liên tục đổi mới, tìm kiếm những giải pháp thông minh và hiệu quả hơn để vừa phục vụ sự phát triển nội tại, vừa đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của nhiều nhóm khách hàng.
Những giải pháp số hóa này không chỉ giúp người dùng quản lý tài chính thuận tiện, an toàn và khoa học hơn, mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ.
Theo định hướng cải cách quản lý thuế, từ năm 2026, thuế khoán sẽ chính thức bị xóa bỏ. Điều này đồng nghĩa hàng triệu hộ kinh doanh phải quản lý doanh thu, chi phí và dòng tiền một cách bài bản hơn, đồng thời thực hiện kê khai và nộp thuế điện tử định kỳ.
Tuy nhiên, trong giai đoạn chuyển đổi, trở ngại lớn nhất của nhiều hộ kinh doanh không nằm ở việc tăng hay giảm thuế, mà ở thói quen hoạt động thủ công và khả năng tiếp cận công nghệ còn hạn chế. Việc lập hóa đơn điện tử, quản lý sổ sách trên phần mềm hay thực hiện các thủ tục kê khai là điều hoàn toàn mới với những người đã quen “tự tính, tự ghi”.
“Tôi vốn quen thu tiền mặt rồi ghi vào cuốn sổ nhỏ. Khi chuyển sang dùng phần mềm, hóa đơn điện tử, tôi thực sự gặp khó khăn”, chị Hồng Nhung, chủ một quán ăn tại Hà Nội, cho biết.
Trog khi đó, anh Văn Thành, kinh doanh phụ tùng xe máy trên đường Nguyễn Trãi (Thanh Xuân, Hà Nội) cũng chia sẻ rằng anh phải mất nhiều thời gian để làm quen với phần mềm quản lý bán hàng.
Cùng lúc đó, chị Bảo Yến, chủ cửa hàng tạp hóa tại Hải Phòng, bày tỏ nỗi lo không biết kê khai doanh thu hằng tháng sao cho đúng vì “sợ thao tác nhầm và không hiểu hết các bước”.
Trong khi đó, nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ cho rằng khó khăn lớn nhất hiện nay là việc không thể tiếp cận vốn ngân hàng do doanh thu và chi phí không được kê khai minh bạch. Do vậy, họ kỳ vọng sau khi thực hiện chuyển đổi theo yêu cầu của cơ quan thuế, việc vay vốn ngân hàng, đặc biệt là các gói lãi suất ưu đãi sẽ trở nên thuận lợi hơn, giúp họ ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ở góc độ ngân hàng, đại diện VIB nhận định: “Đây là giai đoạn chuyển mình quan trọng. Không chỉ hộ kinh doanh, mà cả hệ thống ngân hàng cũng đang thay đổi theo hướng minh bạch hơn về tài chính, quy trình và hoạt động liên quan đến thuế, đặc biệt khi dữ liệu quốc gia và dữ liệu Chính phủ được tích hợp ngày càng đầy đủ.”
Theo VIB, qua quá trình trao đổi với khách hàng, hiện có ba vấn đề lớn mà các hộ kinh doanh thường gặp phải.
Thứ nhất là khó tiếp cận vốn. Hiện chỉ khoảng 19% doanh nghiệp vừa và nhỏ, cùng hơn 10% hộ kinh doanh tại Việt Nam tiếp cận được vốn ngân hàng. Nguyên nhân chủ yếu là doanh thu và chi phí không được kê khai rõ ràng, dẫn đến thiếu minh bạch khi ngân hàng thẩm định hồ sơ. Do đó, các ngân hàng đang dần chuyển sang yêu cầu dữ liệu tài chính đầy đủ để đánh giá chính xác nhu cầu vốn và khả năng trả nợ.
Thứ hai là vướng mắc trong quá trình chuyển đổi mô hình. Nhiều hộ kinh doanh lo lắng rằng nếu chuyển đổi lên doanh nghiệp trong khi đang có khoản vay đứng tên hộ kinh doanh, thì việc kế thừa nghĩa vụ trả nợ sẽ được xử lý ra sao và liệu doanh nghiệp mới có đáp ứng được điều kiện tiếp tục khoản vay hay không.
Thứ ba là nhu cầu vay vốn sau chuyển đổi. Khi đã trở thành doanh nghiệp, phần lớn hộ kinh doanh mong muốn được tiếp cận các gói tín dụng doanh nghiệp phù hợp nhằm mở rộng quy mô hoạt động, đầu tư trang thiết bị và cải thiện năng lực cạnh tranh.
Hàng triệu hộ kinh doanh chuẩn bị bước vào giai đoạn chuyển đổi khi thuế khoán bị xóa bỏ từ năm 2026.
Gỡ khó về vốn khi hộ kinh doanh chuyển thành doanh nghiệp
Để hỗ trợ hộ kinh doanh trong giai đoạn chuẩn bị xóa bỏ thuế khoán, nhiều ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ đang tăng cường phối hợp với ngành thuế. Sự tham gia này tập trung vào việc xây dựng các gói giải pháp tài chính phù hợp, khuyến khích hộ kinh doanh thực hiện chuyển đổi sớm và tạo nền tảng cho quản lý thuế hiện đại.
Nhiều ngân hàng như Agribank, VPBank, VietinBank, MBBank, Vietcombank, LPBank, Sacombank… đã triển khai các chương trình tín dụng dành riêng cho nhóm khách hàng này. Trong đó, VPBank nổi bật với gói vay V20K thiết kế cho hộ kinh doanh, lãi suất ưu đãi từ 3,99 phần trăm mỗi năm đối với khoản vay thế chấp và tổng hạn mức lên đến 20.000 tỷ đồng.
Agribank cũng đưa ra nhiều ưu đãi như miễn phí quản lý tài khoản, miễn phí dịch vụ ngân hàng điện tử Agribank Corporate eBanking, đồng thời tặng gói giải pháp quản lý bán hàng 1POS và giải pháp hóa đơn điện tử Invoice. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa còn được hưởng mức lãi suất vay vốn thấp hơn 0,8 đến 1,2 phần trăm mỗi năm so với lãi suất cho vay thông thường, với phương thức cấp vốn linh hoạt.
LPBank thông tin rằng ngân hàng sẽ cung cấp các gói vay ưu đãi với quy trình đơn giản, giúp hộ kinh doanh và tiểu thương nhanh chóng có nguồn vốn để nâng cấp hoạt động. Ngân hàng cũng trang bị bộ công cụ thanh toán số như QRShop và Loa Lộc Phát, cho phép chủ cửa hàng nhận thông báo biến động số dư ngay lập tức và theo dõi dòng tiền chính xác mà không cần kiểm tra điện thoại liên tục, từ đó giảm rủi ro thất thoát trong giao dịch phi tiền mặt.
VIB đang triển khai các gói sản phẩm vay vốn riêng cho quá trình chuyển đổi, với mức lãi suất cạnh tranh khoảng 6,7 đến 7 phần trăm mỗi năm, đồng thời hỗ trợ chuyển đổi nợ. Ngân hàng còn hợp tác với nhiều công ty công nghệ và tổ chức trung gian thanh toán để cung cấp các giải pháp gần như miễn phí cho hộ kinh doanh sau khi chuyển đổi mô hình thuế.
Theo đánh giá của các chuyên gia, sự đồng hành của ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ tạo nên lực đẩy quan trọng giúp hộ kinh doanh tiếp cận các giải pháp tài chính và công nghệ phù hợp. Điều này góp phần giảm áp lực khi chuyển sang mô hình kê khai thuế, đồng thời thúc đẩy thanh toán không tiền mặt và quản lý thuế hiện đại.
Những giải pháp được thiết kế theo nhu cầu thực tế của hộ kinh doanh không chỉ giúp họ thuận lợi trong giai đoạn chuyển đổi, mà còn mang lại lợi ích cho chính các ngân hàng. Việc hỗ trợ này giúp mở rộng thị phần, tiếp cận thêm nhiều khách hàng mới và củng cố niềm tin thương hiệu.
Theo các chuyên gia, có ba động lực chính thúc đẩy làn sóng ưu đãi này. Thứ nhất là mong muốn đồng hành cùng ngành thuế trong tiến trình chống thất thu và đẩy mạnh số hóa. Khi ngân hàng hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển sang mô hình thuế kê khai, việc quản lý hàng hóa, doanh thu và lợi nhuận trở nên minh bạch và hiệu quả hơn, qua đó mở rộng phạm vi hoạt động của dịch vụ tài chính trong nền kinh tế số.
Thứ hai là cơ hội phát triển tệp khách hàng mới. Các ưu đãi về quà tặng và lãi suất trở thành công cụ tiếp thị trực tiếp, thu hút hàng nghìn hộ kinh doanh mở tài khoản thanh toán và sử dụng dịch vụ, tạo cơ hội để phát triển sản phẩm thẻ, tiền gửi và cho vay trong tương lai.
Thứ ba là khả năng gia tăng nhận diện thương hiệu. Các chương trình ưu đãi quy mô lớn thường tạo sức lan tỏa mạnh trên truyền thông, góp phần củng cố hình ảnh ngân hàng gắn liền với trách nhiệm xã hội và sự đồng hành cùng cộng đồng.
Bình Minh