Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), ngày 17/2/2026, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) đã công bố kết quả cuối cùng của đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá (CBPG) tôm nước ấm đông lạnh từ Việt Nam, áp dụng cho giai đoạn từ 1/2/2023 đến 31/1/2024.
Xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ chịu tác động trực tiếp từ các biện pháp phòng vệ thương mại. (Ảnh minh hoạ/TL)
Trong kết luận cuối cùng, DOC xác định hai bị đơn bắt buộc là Công ty Cổ phần Thực phẩm Sao Ta (STAPIMEX) và Công ty TNHH Thông Thuận/Công ty Cổ phần Thủy sản Thông Thuận Cam Ranh (được coi là một thực thể “Thong Thuan/TTCR”).
Hai doanh nghiệp này bị áp dụng phương pháp suy luận bất lợi toàn phần (total AFA) với biên độ thuế 25,76%, trong khi mức ký quỹ được điều chỉnh xuống còn 25,46% sau khi trừ khoản bù trừ trợ cấp xuất khẩu 0,30%.
Đối với nhóm doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng biệt nhưng không nằm trong diện kiểm tra bắt buộc, DOC áp dụng biên độ thuế 4,58%, tương ứng mức ký quỹ 4,28% sau điều chỉnh. So với kết quả sơ bộ công bố ngày 7/6/2025, mức thuế cuối cùng này được đánh giá là có chuyển biến tích cực rõ rệt.
Mặt bằng rủi ro thương mại được điều chỉnh
Trước đó, trong kết quả sơ bộ, Công ty Thông Thuận (bao gồm Thông Thuận Cam Ranh) được xác định mức thuế 0%, trong khi STAPIMEX bị áp biên độ tới 35,29%. Đáng chú ý, mức 35,29% cũng được áp cho 22 doanh nghiệp thuộc nhóm hưởng thuế riêng biệt nhưng không bị kiểm tra bắt buộc. Việc DOC điều chỉnh lại mức thuế cho nhóm “separate rate” xuống còn 4,58% ở kết luận cuối cùng giúp giảm đáng kể gánh nặng chi phí phòng vệ thương mại đối với phần lớn doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam.
Từ góc độ thị trường, VASEP cho rằng kết quả cuối cùng của POR19 có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh xuất khẩu tôm Việt Nam sang Hoa Kỳ năm 2025 đạt 796 triệu USD, tăng 5,4% so với năm 2024. Tuy nhiên, nhịp mua của các nhà nhập khẩu Mỹ từng có giai đoạn chững lại nhằm cắt giảm tồn kho và điều chỉnh chiến lược mua hàng trước những rủi ro chính sách và thuế quan ngày càng gia tăng.
Trong bối cảnh chi phí phòng vệ thương mại biến động, các nhà nhập khẩu thường “đặt lại” nguyên tắc mua hàng theo hướng thận trọng hơn về giá, điều khoản chia sẻ rủi ro và tiến độ giao hàng. Việc mức ký quỹ cho nhóm doanh nghiệp hưởng thuế riêng biệt giảm so với giai đoạn sơ bộ giúp thị trường xác lập lại mặt bằng rủi ro khi ký kết hợp đồng mới.
Với mức ký quỹ 4,28%, doanh nghiệp Việt Nam có thêm dư địa để chào giá cạnh tranh, thuận lợi hơn trong việc ký các hợp đồng theo chương trình và mùa vụ. Đây cũng là yếu tố quan trọng hỗ trợ khả năng duy trì nguồn cung ổn định cho thị trường Mỹ, nhất là với những khách hàng coi trọng tính liên tục của chuỗi cung ứng và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe.
VASEP cho biết đang cân nhắc các hành động pháp lý phù hợp theo quy định của Hoa Kỳ, phối hợp cùng doanh nghiệp và các bên liên quan nhằm chứng minh thực tế tôm xuất khẩu của Việt Nam không bán phá giá, qua đó bảo vệ quyền lợi chính đáng của cộng đồng doanh nghiệp, người nuôi và toàn bộ chuỗi cung ứng tôm trong nước.
Thu Phương