Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (USITC) vừa nhận đơn yêu cầu điều tra áp dụng biện pháp tự vệ đối với mặt đá thạch anh (Quartz Surface Products, mã HS 6810.99) nhập khẩu từ nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Đơn kiện do Liên minh các nhà sản xuất đá thạch anh Hoa Kỳ nộp, với cáo buộc lượng nhập khẩu tăng mạnh gây thiệt hại cho ngành sản xuất trong nước.
Theo số liệu của USITC, trong giai đoạn năm 2020-2024, có một lượng lớn sản phẩm mặt đá thạch anh nhập khẩu từ các nước gồm Cam-pu-chia, In-đô-nê-xi-a, Thái Lan và Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ; trong đó lượng sản phẩm lớn nhập khẩu từ Việt Nam tăng từ 19 triệu SQF (feet vuông) năm 2020 lên đến 42 triệu SQF (feet vuông) trong năm 2024 (tăng 121%). Cùng với Thái Lan, sự gia tăng nhập khẩu từ Việt Nam bị cáo buộc là nguyên nhân khiến ngành sản xuất trong nước của Hoa Kỳ không thể mở rộng thêm 12 dây chuyền sản xuất, trị giá khoảng 1 tỷ USD, tạo ra 3.000 việc làm.
Bộ Công Thương từng cảnh báo nguy cơ Hoa Kỳ áp biện pháp phòng vệ thương mại với đá nhân tạo từ Việt Nam từ tháng 7/2019, sau khi nước này đánh thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp với sản phẩm từ Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ.
Đặc biệt, Hoa Kỳ quy định các doanh nghiệp nhập khẩu sản phẩm lắp ghép sử dụng mặt đá thạch anh có nguồn gốc từ Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ như tủ bếp, tủ nhà tắm, … cần khai báo riêng phần giá trị của mặt đá thạch anh và nộp thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp tính trên cơ sở phần giá trị này. Do đó, các doanh nghiệp xuất khẩu các sản phẩm có sử dụng mặt đá thạch anh cần lưu ý với các đối tác nhập khẩu để khai báo chính xác khi nhập khẩu theo yêu cầu của cơ quan hải quan Hoa Kỳ, tránh bị xem là hành vi lẩn tránh biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp theo quy định của pháp luật Hoa Kỳ.
Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu sản phẩm nói trên rà soát các hoạt động xuất khẩu các sản phẩm bị điều tra sang Hoa Kỳ; đồng thời theo dõi sát diễn biến vụ việc để có biện pháp ứng phó trong trường hợp Hoa Kỳ chính thức khởi xướng điều tra áp dụng biện pháp tự vệ đối với sản phẩm này.
Trung Anh