Indonesia sẽ phải đối mặt với những tác động về sự ổn định và giá cả lương thực của Ấn Độ. Trước việc giá gạo thế giới tăng mạnh trong thời gian gần đây, chính phủ Indonesia đã chuẩn bị một số biện pháp ứng phó.
Một trong những biện pháp nhằm kiểm soát tình trạng giá gạo đang tăng là đảm bảo đủ lượng gạo dự trữ. Hiện Cơ quan hậu cần quốc gia Indonesia (Bulog) đã tích trữ được 1,6 triệu tấn gạo. Con số này sẽ tiếp tục tăng vì chính phủ Indonesia đang mua thêm 400.000 tấn gạo.
Bên cạnh đó, Chính phủ Indonesia cũng đang triển khai chương trình trợ giúp xã hội với việc phân phát 30 kg gạo cho mỗi gia đình bắt đầu từ tháng 9/2023 đến tháng 11/2024. Chương trình này hướng tới mục tiêu trợ cấp gạo cho 21,3 triệu hộ gia đình có thu nhập thấp nhằm đảm bảo sức mua cho các đối tượng này.
Chính phủ cũng tích cực đàm phán với các nước đối tác thương mại trong khu vực về việc nhập khẩu gạo.
Chính phủ Indonesia cho biết Jakarta có hạn ngạch nhập khẩu 2,3 triệu tấn gạo trong năm nay. Để giúp các hộ gia đình có thu nhập thấp đối phó với giá cả tăng cao, chính phủ cũng đã phân bổ thêm 500 triệu USD viện trợ gạo và số tiền này sẽ được phân phối vào cuối năm nay.
Trước đó, Tổng thống Indonesia Joko Widodo nêu bật quan ngại về tình trạng giá gạo trên thị trường tăng cao (khoảng 5 - 6%), trong khi các mặt hàng thực phẩm khác đang có xu hướng giảm.
Cùng với động thái cấm xuất khẩu gạo trắng không phải giống basmati của Ấn Độ, thời tiết nắng nóng tại các khu vực trồng lúa quan trọng trên khắp châu Á đang đe dọa sản lượng lúa, đẩy giá gạo tăng đến 20%.
Hoạt động nhập khẩu gạo của Indonesia đang chậm và lượng tồn kho tại thị trường gạo lớn nhất Indonesia giảm khoảng 1/3 so với năm 2022. Nhiệt độ cao do hiện tượng thời tiết El Nino dự kiến đạt đỉnh vào khoảng tháng 10. Tất cả những điều này làm dấy lên lo ngại giá gạo ở đất nước đông dân nhất Đông Nam Á có thể đạt mức cao nhất trong nhiều năm.
Gạo là thực phẩm chính trong số 270 triệu người dân Indonesia. Giá gạo tăng có thể đảo ngược thành công gần đây của Jakarta trong việc kiểm soát lạm phát.
Zulkifly Rasyid, Chủ tịch hợp tác xã bán buôn gạo tại chợ Cipinang lớn nhất Indonesia, cảnh báo, nếu tình hình không được cải thiện, giá gạo có thể đạt mức cao nhất trong nhiều năm là 15.000 Rupiah (gần 1 USD)/kg.
Trong khi đó, cơ quan phụ trách phân phối và kiểm soát giá thực phẩm của Indonesia là Bulog cho biết chỉ có 1,5 triệu tấn gạo đã được chuyển đến Indonesia trong tổng số 2,3 triệu tấn được chính phủ cấp phép nhập khẩu trong năm nay để giảm bớt tác động của El Nino. 400.000 tấn gạo khác đang được vận chuyển đến Indonesia và 400.000 tấn nữa chưa được ký hợp đồng.
Cơ quan khí tượng, khí hậu và địa vật lý Indonesia (BMKG) cho biết, hiện tượng thời tiết bất thường do El Nino gây ra sẽ kéo dài tại Indonesia đến tháng 9/2023. Đỉnh điểm được dự đoán sẽ xảy ra vào khoảng tháng 8 - 9 tới. El Nino sẽ gây hạn hán và hậu quả là ảnh hưởng đến an ninh lương thực ở Indonesia. Indonesia nằm trên đường xích đạo giữa hai đại dương và địa hình nhiều đồi núi nên El Nino cũng sẽ kéo theo lũ lụt. Hiện chính phủ đang cố gắng giảm ảnh hưởng của El Nino, đảm bảo không ảnh hưởng đến nguồn cung cấp lương thực.
Theo ông Said Abdullah, Indonesia có thể đối phó với tình hình này, bằng cách đảm bảo sự ổn định của nguồn sản xuất gạo trong nước, kêu gọi chính phủ chuẩn bị các nhà xuất khẩu gạo thay thế cho Ấn Độ hay 1 số quốc gia Đông Nam Á. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh nhập khẩu nên là lựa chọn cuối cùng. Chính phủ Indonesia sẽ tối ưu hóa sản xuất lúa gạo trong nước bằng cách cung cấp máy bơm tưới tiêu và hạt giống chịu hạn.
Bộ Nông nghiệp Indonesia cũng dự kiến hỗ trợ nông dân chuyển đổi sang các mặt hàng chịu hạn, bằng cách cung cấp công nghệ và thông tin giúp giảm rủi ro. Đối với những khu vực có nguồn cung cấp nước đầy đủ, chính phủ cần đảm bảo cơ sở và điều kiện đầy đủ ở những khu vực này. Chính phủ cũng cần bố trí ngân sách cụ thể để đối phó với những thiệt hại do hạn hán gây ra.
Trung Anh (t/h)