Giá dầu được thiết lập trên thị trường toàn cầu, tùy thuộc vào cung cầu toàn cầu và các sự kiện thế giới với Mỹ, Nga và Arab Saudi là 3 nhà sản xuất dầu mở lớn nhất Thế giới (chiếm 40% sản lượng dầu toàn cầu năm 2023). Chứng khoán VCBS cho rằng các nhà sản xuất dầu mỏ sẽ phải cân nhắc giữa sản lượng bán và giá bán để đạt mức tối ưu, phù hợp với mục tiêu của từng quốc gia.
Nhu cầu dầu thế giới tăng trưởng thấp
Trong báo cáo triển vọng 6 tháng năm 2025 vừa phát hành, Công ty Chứng khoán VCBS dẫn báo cáo năng lượng tháng 12 cho biết, EIA dự báo mức tiêu thụ dầu toàn cầu sẽ tăng 1,3 triệu thùng/ngày vào năm 2025, thấp hơn mức trung bình 10 năm trước đại dịch là 1,5 triệu thùng/ngày mỗi năm, cũng như thấp hơn mức tăng trưởng nhu cầu dầu trong quá trình phục hồi sau đại dịch từ năm 2021 đến năm 2023. Ấn Độ đã vượt lên trở thành nguồn tăng trưởng hàng đầu về tiêu thụ dầu toàn cầu trong dự báo của EIA và chiếm 25% tổng mức tăng trưởng tiêu thụ dầu trên toàn cầu, kỳ vọng tăng mức tiêu thụ dầu tăng hơn 0,3 triệu thùng/ngày năm 2025. Tiêu thụ dầu của Trung Quốc sẽ tăng dưới 0,1 triệu thùng/ngày vào năm 2024 trước khi phục hồi lên gần 0,3 triệu thùng/ngày vào năm 2025. EIA cũng ước tính mức tiêu thụ dầu của OECD sẽ tương đối không đổi trong giai đoạn 2024 và 2025, với mức giảm nhẹ trong năm 2024 và tăng nhẹ vào năm 2025.
OPEC đã giảm dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu năm 2025 trong tháng thứ năm liên tiếp trong báo cáo tháng 12, với mức cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay do triển vọng tăng trưởng nhu cầu dầu của Trung Quốc suy yếu. OPEC đã giảm dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu năm 2025 xuống còn 1,45 triệu thùng/ngày từ mức 1,54 triệu thùng/ngày. Mặc dù chính phủ Trung Quốc gần đây đã công bố các biện pháp kích thích tiền tệ có thể dẫn đến tăng trưởng kinh tế và tiêu thụ dầu mỏ cao hơn vào năm 2025.
Sau nhiều thập kỷ, Trung Quốc là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng tiêu thụ dầu Thế giới. Tuy nhiên Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) gần đây dự báo lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc sẽ trên đà đạt đỉnh vào năm 2025, sớm hơn 5 năm so với dự báo trước đây, do kinh tế dự báo tăng trưởng thấp và sự chuyển dịch sang xe điện và xe tải LNG đang tăng tốc.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong báo cáo Thị trường dầu mỏ tháng 12 đã nâng dự báo tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu trong năm 2025 lên 1,1 triệu thùng/ngày từ mức 990.000 thùng/ngày đã dự báo vào tháng trước, do kỳ vọng nhu cầu dầu cải thiện nhờ các biện pháp kích thích kinh tế của Trung Quốc gần đây.
Nguồn cung dầu thế giới tiếp tục dư thừa
Theo báo cáo Triển vọng Năng lượng Ngắn hạn (STEO) mới nhất của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), sản lượng dầu thô của Mỹ dự kiến đạt trung bình 13,23 triệu thùng/ngày trong năm nay và 13,53 triệu thùng/ngày vào năm 2025. Năm ngoái, sản lượng dầu thô Mỹ đạt 12,93 triệu thùng/ngày.
Nhóm OPEC+ tiếp tục hoãn kế hoạch tăng sản lượng thêm 3 tháng cho đến tháng 4/2025. Việc dỡ bỏ dần mức cắt giảm 2,2 triệu thùng/ngày (bpd) bắt đầu từ Quý 2/2025, với mức tăng hàng tháng là 138.000 bpd và kéo dài 18 tháng cho đến tháng 9/2026, chậm hơn một năm so với kế hoạch ban đầu. Điều này sẽ tạm thời giúp giảm bớt lo ngại của thị trường về nguy cơ nguồn cung tăng mạnh.
Trong STEO tháng 12, EIA dự báo sản lượng dầu toàn cầu sẽ tăng 1,6 triệu thùng mỗi ngày (b/d) vào năm 2025 và kỳ vọng gần 90% mức tăng trưởng này sẽ đến từ các quốc gia không tham gia OPEC+.
Việc xung đột đã leo thang trong những tuần gần đây đã làm tăng khả năng gián đoạn nguồn cung và biến động giá dầu. EIA kỳ vọng khả năng sản xuất dầu thô dư thừa đáng kể, có thể được đưa vào hoạt động trong trường hợp xảy ra gián đoạn và việc sản lượng ở Libya đã bắt đầu tăng trở lại từ tháng 10, sau những lần ngừng sản xuất gần đây sẽ góp phần giảm rủi ro gián đoạn nguồn cung.
Áp lực giảm giá dầu trong ngắn hạn
Giá dầu được thiết lập trên thị trường toàn cầu, tùy thuộc vào cung cầu toàn cầu và các sự kiện thế giới với Mỹ, Nga và Arab Saudi là 3 nhà sản xuất dầu mở lớn nhất Thế giới (chiếm 40% sản lượng dầu toàn cầu năm 2023). VCBS cho rằng các nhà sản xuất dầu mỏ sẽ phải cân nhắc giữa sản lượng bán và giá bán để đạt mức tối ưu, phù hợp với mục tiêu của từng quốc gia.
Ngành sản xuất dầu của Mỹ được dự đoán sẽ tăng cung dầu bất chấp bối cảnh tăng trưởng nhu cầu dầu toàn cầu thấp. Tổng thống Donald Trump đã hứa sẽ tăng cường sản xuất dầu để giảm một nửa chi phí năng lượng thông qua các hành động như việc theo đuổi chính sách hòa bình ở Trung Đông và kết thúc chiến tranh Nga – Ukraine; việc có thể đảo ngược các quy định về khí thải từ thời ông Biden, quy định mức thuế tài nguyên thấp hơn và giảm bớt các hạn chế môi trường, đẩy nhanh việc phê duyệt giấy phép khoan và hợp đồng thuê.
Những rủi ro địa chính trị đang diễn ra và việc dự trữ dầu toàn cầu giảm do việc cắt giảm sản lượng của OPEC+kể từ năm 2022 (tổng cộng 5,86 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 5,7% nhu cầu toàn cầu), có thể sẽ giúp cân bằng thị trường dầu trong vài tháng tới. Tuy nhiên, triển vọng kinh tế không chắc chắn ở các nước tiêu thụ dầu lớn như Trung Quốc và khả năng cung vượt cầu sẽ làm giảm giá dầu thô trong năm 2025
Trung Anh