Ngày khai giảng từ lâu đã trở thành ngày hội lớn của ngành giáo dục. Tiếng trống trường rộn rã, sắc áo đồng phục trắng tinh khôi, những lá cờ tung bay trong gió thu tháng chín… Tất cả hòa quyện thành niềm hân hoan chào đón năm học mới. Thế nhưng, phía sau niềm vui ấy, còn đó những nỗi lo không nhỏ về an toàn giao thông, an ninh trật tự và những nguy cơ tiềm ẩn trong đời sống học đường.
Chính bởi vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành công văn yêu cầu các cơ sở giáo dục tăng cường công tác tuyên truyền, bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn giao thông trong dịp Quốc khánh 2/9 và khai giảng năm học 2025–2026.
Văn bản không chỉ mang ý nghĩa chỉ đạo hành chính, mà còn phản ánh quyết tâm xây dựng một môi trường giáo dục lành mạnh, văn minh, coi trọng sự an toàn của thế hệ trẻ.
Khai giảng thường rơi vào thời điểm giao thông đông đúc, học sinh, sinh viên di chuyển nhiều, các hoạt động lễ hội, sự kiện cộng đồng cũng tăng. Những năm trước, không ít vụ tai nạn giao thông, ùn tắc, thậm chí cháy nổ tại khu vực trường học, ký túc xá đã khiến ngày hội tri thức bị phủ bóng lo âu.
Bởi vậy, văn bản của Bộ GD&ĐT lần này nhấn mạnh: bảo đảm an toàn phải song hành cùng hoạt động dạy và học. Học sinh, sinh viên không chỉ tiếp nhận kiến thức, mà còn cần được giáo dục ý thức công dân, chấp hành pháp luật giao thông, ứng xử văn minh nơi công cộng, giữ gìn môi trường sạch đẹp. Đó cũng là “bài học đầu đời” trong năm học mới.
Một điểm đáng chú ý là văn bản yêu cầu các trường phối hợp với phụ huynh: tuyệt đối không giao xe máy cho học sinh khi chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe. Thực tế, không ít vụ tai nạn thương tâm bắt nguồn từ sự dễ dãi này. Sự nhắc nhở ấy không chỉ dành cho học sinh, mà còn gửi thẳng tới phụ huynh: an toàn của con em là trách nhiệm trước hết của gia đình.
Rộn ràng trong không khí của ngày tựu trường – khởi đầu cho năm học mới 2025 - 2026 tại trường THCS Nghĩa Tân
Nhà trường, ngoài nhiệm vụ giảng dạy, cũng được giao vai trò chủ động tuyên truyền, giáo dục kỹ năng sống, tổ chức các hoạt động ngoại khóa về an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường. Đó không phải là việc “ngoài lề” của giáo dục, mà chính là yếu tố nuôi dưỡng nhân cách và trách nhiệm xã hội cho học sinh, sinh viên.
uổi sinh hoạt chuyên đề “Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ” dành cho các em học sinh tại trường THCS Nghĩa Tân.
Ở tầm rộng hơn, chính quyền địa phương và lực lượng công an cũng được đề nghị phối hợp chặt chẽ với nhà trường. Việc tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm, giữ gìn trật tự quanh cổng trường, ký túc xá không chỉ giúp ngăn ngừa rủi ro, mà còn tạo dựng niềm tin cho phụ huynh và học sinh trong ngày tựu trường.
Điều đáng suy ngẫm là: một ngày khai giảng có thể trở thành “phép thử” cho nhiều giá trị. Đó không chỉ là thước đo của ngành giáo dục, mà còn phản ánh diện mạo văn minh đô thị, trật tự xã hội.
Nếu đường phố thông thoáng, học sinh đến trường trong an toàn; nếu khuôn viên trường học sạch đẹp, ký túc xá gọn gàng, môi trường không có rác thải; nếu tiếng cười trong sáng của học trò vang lên mà không bị át đi bởi tiếng còi xe, tiếng huyên náo hỗn loạn ngoài cổng trường thì đó mới thực sự là một ngày khai giảng trọn vẹn.
Ngược lại, chỉ một vụ tai nạn, một sự cố cháy nổ, hay một cảnh chen lấn hỗn loạn cũng đủ khiến “ngày hội tri thức” biến thành nỗi ám ảnh. Và khi đó, văn hóa an toàn là nền tảng của một xã hội văn minh, sẽ bị đặt dấu hỏi lớn.
Trong văn bản chỉ đạo, Bộ GD&ĐT không quên yêu cầu: các đơn vị phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm. Đó là lời nhắc nhở nghiêm khắc nhưng cần thiết, bởi an toàn của hàng triệu học sinh, sinh viên không thể chỉ trông chờ vào khẩu hiệu.
Ở góc độ xã hội, văn bản này cũng gửi đi một thông điệp rõ ràng: ngày khai giảng không chỉ là nghi lễ, mà còn là cơ hội để toàn xã hội nhìn lại mình. Từ ý thức cá nhân, sự quan tâm của gia đình, trách nhiệm của nhà trường, đến vai trò quản lý của chính quyền.
Khai giảng năm học mới là ngày hội lớn của giáo dục, nhưng đồng thời cũng là phép thử về văn hóa an toàn trong học đường và ngoài xã hội. Khi mỗi học sinh, sinh viên bước vào cánh cổng trường với niềm vui và sự an toàn được bảo đảm, khi phụ huynh yên tâm, nhà trường vững tin, xã hội đồng thuận, đó mới thực sự là khởi đầu trọn vẹn cho một năm học mới.
Và có lẽ, bên cạnh tiếng trống khai giảng rộn rã, chúng ta cũng cần nghe vang lên một “tiếng trống khác” tiếng trống của ý thức công dân, kêu gọi mọi người cùng chung tay xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, văn minh, lành mạnh.
Trước đó, Bộ GD&ĐT đã ban hành kế hoạch tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm thành lập Bộ Quốc gia Giáo dục, nay là Bộ GD&ĐT và Khai giảng năm học 2025-2026.
Theo đó, buổi lễ sẽ diễn ra từ 8h đến 9h30 ngày 5/9 theo hình thức trực tiếp tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), được truyền hình trực tiếp và kết nối trực tuyến đến tất cả các cơ sở giáo dục, từ mầm non đến đại học (công lập và ngoài công lập) trên cả nước.
Tại buổi lễ, các đại biểu và khách mời sẽ cùng nhau ôn lại truyền thống 80 năm của ngành giáo dục, lắng nghe diễn văn của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, phát biểu của đại diện học sinh, sinh viên tiêu biểu. Đặc biệt là phần phát biểu chỉ đạo và đánh trống khai giảng năm học mới của lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Đình Sáng