Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, hợp tác dệt may giữa Việt Nam - Ấn Độ không chỉ là cơ hội, mà là chiến lược sinh tồn để cả hai cùng vượt qua những biến động và dẫn đầu làn sóng tăng trưởng xanh, bền vững trong ngành dệt may toàn cầu.
Việt Nam giữ lợi thế xuất siêu trong quan hệ thương mại với Ấn Độ
Theo Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-Ấn Độ năm 2024 đạt xấp xỉ 15 tỷ USD, tăng 4,5% so với năm 2023, trong đó, xuất khẩu sang Ấn Độ tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, đạt 9,06 tỷ USD (tăng 7,6%), giúp Việt Nam duy trì lợi thế xuất siêu trong quan hệ thương mại với quốc gia Nam Á.
Số liệu của Tổng cục Hải quan cho thấy, nhóm hàng điện thoại và linh kiện tiếp tục dẫn đầu trong cơ cấu xuất khẩu sang thị trường Ấn Độ với kim ngạch 1,68 tỷ USD, tăng 4,5%, chiếm 17,5% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Đứng thứ hai là nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với 1,50 tỷ USD, chiếm 15,6%. Tiếp theo là máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng với 947 triệu USD, chiếm 9,8%.
Đáng chú ý, các mặt hàng nông sản và sản phẩm tiêu dùng cũng ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể. Cụ thể, chè tăng 18,7%, gỗ và sản phẩm gỗ tăng 18%, hàng thủy sản tăng 12%, sản phẩm mây tre cói và thảm tăng 11%.
Ngoài ra, các sản phẩm cao su, bánh kẹo, ngũ cốc đều tăng trên 10%, trong khi hàng dệt may và hóa chất đều ghi nhận mức tăng 9,5%. Điều này phản ánh nhu cầu ngày càng cao của thị trường Ấn Độ đối với các sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp của Việt Nam.
Riêng ngành hàng gỗ và sản phẩm gỗ đạt 212,57 triệu USD, tăng mạnh 18%, hạt tiêu tăng 9,3%, trong khi cà-phê giữ mức ổn định với kim ngạch 38,83 triệu USD. Việc duy trì tăng trưởng trong lĩnh vực này cho thấy Việt Nam đang từng bước mở rộng thị phần trong lĩnh vực sản phẩm tiêu dùng tại thị trường Ấn Độ.
Theo Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ, thương mại song phương đã ghi nhận sự phát triển mạnh mẽ và ổn định trong suốt 25 năm qua. Từ mức kim ngạch khiêm tốn 200 triệu USD vào năm 2000, đến năm 2022, hai nước đã đạt mốc 15 tỷ USD, đưa Ấn Độ trở thành 1 trong 8 đối tác thương mại quan trọng nhất của Việt Nam.
Việt Nam hiện nằm trong nhóm 4 quốc gia ASEAN có quan hệ thương mại chặt chẽ nhất với Ấn Độ. Đặc biệt, tại khu vực Nam Á, Ấn Độ là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang khu vực này. Với sự bổ trợ trong cơ cấu hàng hóa, hai nước có nhiều tiềm năng mở rộng hợp tác thương mại trên nhiều lĩnh vực.
Để duy trì và nâng cao kim ngạch thương mại song phương, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ khuyến nghị các doanh nghiệp Việt cần tiếp tục tận dụng tiềm năng thị trường Ấn Độ, đặc biệt trong các lĩnh vực điện tử, dệt may, thực phẩm chế biến, công nghiệp nhẹ và hàng nông sản như gia vị, hồ tiêu, cà-phê…
Nhiều tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực dệt may
Chia sẻ tại Hội thảo dệt may châu Á lần thứ 12 (ATEXCON) với chủ đề “Châu Á dẫn dắt tăng trưởng Toàn cầu” diễn ra ngày 25/3/2025, tại Mumbai, Ấn Độ, ông Bùi Trung Thướng, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ nhấn mạnh tiềm năng to lớn trong hợp tác dệt may giữa Việt Nam và Ấn Độ, đặc biệt trong bối cảnh Hoa Kỳ áp dụng các chính sách thuế đối ứng có khả năng ảnh hưởng sâu rộng đến hoạt động xuất khẩu của cả hai nước sang thị trường Mỹ.
Theo ông Thướng, Việt Nam là quốc gia xuất khẩu dệt may đứng thứ ba thế giới với kim ngạch đạt 44 tỷ USD năm 2024, trong khi Ấn Độ lại là nhà cung ứng nguyên liệu thô hàng đầu, đặc biệt là bông và sợi bông. Việt Nam hiện đang phụ thuộc 65% nguyên liệu đầu vào từ Trung Quốc, do đó tăng cường nhập khẩu cotton và sợi từ Ấn Độ không chỉ giúp đa dạng hóa nguồn cung mà còn làm giảm chi phí nguyên liệu từ 22–27% nhờ ưu đãi thuế trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN-Ấn Độ (AIFTA).
Theo thông tin từ Bộ Công Thương, Ấn Độ sở hữu nền công nghiệp dệt may lâu đời với thế mạnh dựa trên hàng loạt các loại sợi tự nhiên như bông, đay, tơ tằm, len cho đến các loại sợi tổng hợp tổng hợp như polyester, nylon nên đây sẽ là thị trường nhiều tiềm năng.
Ấn Độ đã sản xuất được một loạt các sản phẩm dệt polyester, tơ nhân tạo (Rayon), acrylic, các loại sợi rayon, sản phẩm dệt pha trộn các chất liệu khác nhau... và cũng là quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới về sản phẩm dệt sợi tổng hợp và sợi pha...
Trong khi đó, Việt Nam hiện đang phụ thuộc 65% nguyên liệu đầu vào từ Trung Quốc. Do đó, tăng cường nhập khẩu cotton và sợi từ Ấn Độ không chỉ giúp đa dạng hóa nguồn cung mà còn làm giảm chi phí nguyên liệu từ 22–27% nhờ ưu đãi thuế trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN-Ấn Độ (AIFTA).
Để thúc đẩy hợp tác, ông Thướng đưa ra ba sáng kiến cụ thể: Thành lập Quỹ đầu tư chung 500 triệu USD nhằm xây dựng các nhà máy kéo sợi tại phía Nam Ấn Độ và phía Bắc Việt Nam, cùng trung tâm nghiên cứu vải thông minh tại TP. Hồ Chí Minh và Bangalore; Ký kết Hiệp định Thuế Ưu Đãi Song phương giúp doanh nghiệp hai nước giảm chi phí xuất nhập khẩu và tăng tính cạnh tranh; Xây dựng Quỹ Đổi mới Sáng tạo Dệt may Việt Nam - Ấn Độ (VITEX) để tài trợ cho các dự án nghiên cứu chung về công nghệ xanh, dệt kỹ thuật và vật liệu tái chế.
Ấn Độ hiện có nhu cầu lớn về vải polyester cao cấp khoảng 1,2 tỷ USD/năm, trong khi Việt Nam có thể nhập khẩu máy dệt không thoi từ Ấn Độ, loại máy có giá rẻ hơn 30-40% so với máy nhập khẩu từ châu Âu. Việc tận dụng thế mạnh công nghệ và nhu cầu thị trường bổ trợ sẽ tạo ra các chuỗi cung ứng hai chiều hiệu quả.
Chính sách thuế đối ứng mới của Hoa Kỳ sẽ làm gia tăng chi phí xuất khẩu dệt may cho cả Việt Nam và Ấn Độ. Điều này đòi hỏi hai nước phải nhanh chóng thích ứng thông qua chiến lược hợp tác khu vực để giảm thiểu rủi ro từ thị trường truyền thống và mở rộng sang các thị trường FTA như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, phát biểu của ông Thướng đã gửi một thông điệp rõ ràng “Hợp tác Việt Nam - Ấn Độ không chỉ là cơ hội, mà là chiến lược sinh tồn để cả hai cùng vượt qua những biến động và dẫn đầu làn sóng tăng trưởng xanh, bền vững trong ngành dệt may toàn cầu”.
Trung Anh