Và đến khi đó, thứ bệnh nhân ngửi thấy mỗi lần bước vào bệnh viện, không phải mùi thuốc, mà là mùi hoa hồng - nồng nặc, nghẹt thở, và tanh mùi tiền.
Hoa hồng - về lý thuyết - là một cách tạo động lực. Người bán được thưởng khi bán nhiều, người làm tốt được khích lệ bằng một “phần chia” tương xứng. Trong kinh doanh, đó là điều chấp nhận được. Nhưng có những lĩnh vực không được phép dùng hoa hồng như một đơn vị đo thành tích - y tế là một trong số đó.
Ảnh minh họa
Thế nhưng, thực tế đau lòng lại phơi bày một "thị trường hoa hồng" đang nở rộ trong hệ thống bệnh viện công. Từ Bắc vào Nam, từ thuốc đặc trị đến thiết bị y tế, mọi thứ dường như đều phải... thơm mùi hoa hồng mới có cửa bước chân vào bệnh viện.
Câu chuyện về ông Chủ tịch Công ty Dược Sơn Lâm chi hơn 71 tỷ đồng "lót tay" để đưa thuốc vào hàng loạt cơ sở y tế chỉ là phần nổi của tảng băng. Tại Đà Nẵng, để lọt vào danh mục thuốc, phải chi 22% giá trị hợp đồng - không chỉ cho một người, mà là cả một hệ thống “gieo hạt” từ trên xuống. Vào TP.HCM, con số dao động từ 20-25%, chưa kể VAT, và tất nhiên, chẳng ai xuất hóa đơn cho những khoản đó. Ra Thái Nguyên, mức mặc cả linh hoạt từ 10-30%, tùy “thiện chí” của hai bên. Đỉnh cao của sự “sáng tạo” là ở Tây Ninh, nơi một viên thuốc khi đến tay bệnh nhân đã phải “cõng” thêm gần 40% tiền hoa hồng - để mọi người cùng có phần.
Ở đây, hoa hồng không còn là động lực, mà là hệ thống phân chia lợi ích, một kiểu “tập thể hóa trách nhiệm” mang danh đổi mới, nhưng thực chất là hút máu. Họ chia nhau tiền, nhưng người bệnh chia nhau nỗi đau. Và đau đớn nhất là, không ai biết trong mỗi viên thuốc mình uống có bao nhiêu phần dược chất, bao nhiêu phần "phế phẩm lương tâm".
Pháp luật hiện chưa có quy định cụ thể nào giới hạn tỉ lệ hoa hồng trong ngành dược. Không rào chắn, không giới hạn - hoa hồng từ biểu tượng của tình cảm đã biến thành cái gai đâm vào lòng tin công chúng. Một “cơ chế mềm” đã bị những bàn tay cứng rắn của lợi ích bóp méo không thương tiếc.
Ai cũng vui, chỉ có bệnh nhân là buồn. Họ không cần biết ai ăn bao nhiêu phần trăm, họ chỉ cần một toa thuốc hiệu quả, một phác đồ trung thực, một ngành y tử tế.
Nhưng nếu không dừng lại, nếu tiếp tục để hoa hồng lộng hành trên từng viên thuốc, từng sợi dây truyền, thì e rằng đến một ngày, bệnh nhân sẽ không chỉ đau vì bệnh - mà còn đau vì mất lòng tin.
Và đến khi đó, thứ họ ngửi thấy mỗi lần bước vào bệnh viện, không phải mùi thuốc, mà là mùi hoa hồng - nồng nặc, nghẹt thở, và tanh mùi tiền.
Đình Sáng