Khó xử lý nông, thủy sản ngoại "đội lốt" hàng Việt vì... thiếu Luật

Thời gian qua, hiện tượng nông sản nhập khẩu “đội lốt” hàng Việt ngày càng diễn biến phức tạp, khiến người tiêu dùng hoang mang. Tuy nhiên, pháp luật hiện nay mới quy định thế nào là sản phẩm Việt với hàng xuất khẩu trong khi bỏ ngỏ với hàng tiêu thụ trong nước.

Trong báo cáo gửi Chính phủ, Bộ Công Thương thừa nhận, thời gian qua xuất hiện một số nông sản, thuỷ sản không rõ xuất xứ được bày bán trên thị trường dưới tên gọi sản phẩm cùng loại của Việt Nam như nho Ninh Thuận, khoai tây Đà Lạt, cá tầm Sa Pa, khoai tây Đà Lạt... 

Khó xử lý các loại nông, thủy sản ngoại đội lốt" hàng Việt vì... thiếu Luật

Bộ Công Thương đã có đề nghị gửi Văn phòng Chính phủ phân tích, đánh giá cũng như đưa ra một số giải pháp nhằm kiểm soát tình trạng này. Việc đội lốt hàng Việt Nam chủ yếu dưới 2 hình thức, một là hàng nhập khẩu được trộn cùng nông sản Việt Nam để bán ra thị trường hoặc hàng nhập khẩu quảng cáo là hàng Việt. Có ba nguyên nhân được Bộ Công Thương phán đoán là gây nên tình trạng trên. 

Thứ nhất, là bởi các quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa không yêu cầu thương nhân phải ghi nhãn hàng hóa đối với nông sản và thủy sản bán trực tiếp cho người tiêu dùng; 

Thứ hai, các quy định của pháp luật về truy xuất nguồn gốc chưa được áp dụng một cách toàn diện và triệt để đối với nông sản, thủy sản. Nghị định số 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm có đưa ra các quy định về truy xuất nguồn gốc đối với thực phẩm (Chương XI) nhưng quy định này chỉ áp dụng đối với sản phẩm “không bảo đảm an toàn”, tức là chỉ khi sản phẩm không đảm bảo an toàn hoặc khi cơ quan nhà nước có yêu cầu thì thương nhân mới phải thực hiện quy trình truy xuất nguồn gốc với thực phẩm;

Thứ ba, pháp luật chưa có quy định về việc như thế nào thì một sản phẩm được coi là sản phẩm của Việt Nam. Pháp luật đã có các quy định chi tiết về cách xác định một sản phẩm được coi là có xuất xứ Việt Nam. Tuy nhiên, các quy định này mới được áp dụng cho hàng xuất khẩu, không áp dụng đối với các loại hàng hóa lưu thông trên thị trường Việt Nam. Do vậy, trong rất nhiều trường hợp, các cơ quan chức năng không biết phải căn cứ vào đâu để xác định một sản phẩm có phải là sản phẩm “của Việt Nam” hay không.

Đẩy mạnh hoạt động ghi nhãn hàng hóa để phục vụ truy xuất nguồn gốc sản phẩm

Để khắc phục tình trạng trên, Bộ Công Thương kiến nghị giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành rà soát các quy định về ghi nhãn hàng hóa đối với nông sản, thủy sản tại Nghị định 43/2017/NĐ-CP.

Thanh Thúy