Nửa đầu năm 2024, lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, số tiền đầu tư trở lại nền kinh tế, tổng tài sản doanh nghiệp bảo hiểm tiếp tục duy trì mức tăng trưởng tốt. Tuy nhiên, lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ vẫn còn gặp khó khăn sau hơn một năm khủng hoảng niềm tin.
Bảo hiểm nhân thọ tiếp tục tăng trưởng âm
Sau khi ghi nhận tốc độ tăng trưởng hai con số trong suốt 10 năm trở lại đây, tốc độ tăng trưởng thị trường bảo hiểm nhân thọ giảm sút năm 2023 sau khủng hoảng về niềm tin lan ra toàn ngành. Trước đó, tính đến cuối năm 2023, tổng doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới toàn thị trường đạt 28.179 tỷ đồng, giảm sâu 44,5% so với cùng kỳ năm trước.
Theo số liệu vừa được Tổng Cục Thống kê công bố, tổng doanh thu phí bảo hiểm quý II/2024 ước đạt 55,6 nghìn tỷ đồng, giảm 6,6% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung sáu tháng đầu năm 2024, tổng doanh thu phí bảo hiểm ước đạt 109,1 nghìn tỷ đồng, giảm 3,8%.
Trong đó, doanh thu phí lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ ước đạt 38,8 nghìn tỷ đồng, tăng 11,2%; lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ ước đạt gần 70,3 nghìn tỷ đồng, giảm 10,5%. Chi trả quyền lợi bảo hiểm ước đạt 41,3 nghìn tỷ đồng, tăng 6,8% so với cùng kỳ năm 2023.
Tổng số tiền đầu tư trở lại nền kinh tế ước đạt 795,5 nghìn tỷ đồng, tăng 9,3%; tổng tài sản thị trường bảo hiểm ước đạt 951,8 nghìn tỷ đồng, tăng 9,1%; tổng dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm tăng 13,1%.
Tính đến cuối quý II/2024, tổng tài sản thị trường bảo hiểm ước đạt 951.800 tỷ đồng, tăng 9,1%; tổng dự phòng nghiệp vụ bảo hiểm tăng 13,1%.
Trước đó, thông tin tại ĐHĐCĐ Bảo Việt cho thấy 13/19 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ tăng trưởng doanh thu âm trong nửa đầu năm 2024. Trong top 5 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, chỉ duy nhất có Bảo Việt đạt được tăng trưởng 8,4%. Những doanh nghiệp còn lại đều ghi nhận sụt giảm doanh thu ở mức hai con số.
Bà Trần Thị Diệu Hằng, Thành viên HĐQT, Phụ trách HĐQT của Tập đoàn Bảo Việt đánh giá những tháng đầu năm 2024, mặc dù thị trường ổn định hơn nhưng kinh tế vẫn khó khăn. Ngoài ra, năm 2022, Luật Kinh doanh Bảo hiểm được thông qua và có hiệu lực từ đầu 2023 đã siết chặt quy trình, điều kiện kinh doanh bảo hiểm, đặc biệt lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ.
Tiếp tục siết chặt quản lý
Cục Quản lý, giám sát Bảo hiểm (Bộ Tài chính) cho biết thời gian gần đây vẫn tiếp tục nhận được phản ánh của người dân về bán sản phẩm bảo hiểm qua tổ chức tín dụng. Trong quý 1/2024, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm tiếp 8 lượt người tại trụ sở, nội dung công dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh chủ yếu liên quan đến việc một số công ty bảo hiểm bán bảo hiểm qua kênh đối tác ngân hàng không đúng quy định của pháp luật.
Đến nay, theo điểm mới của Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2023 và Luật Các tổ chức tín dụng có hiệu lực từ 1/7/2024 tới đây, ngân hàng bị cấm bán bảo hiểm không bắt buộc với việc cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng dưới mọi hình thức.
Bộ Tài chính đang tiếp tục triển khai thực hiện một số giải pháp đồng bộ, chấn chỉnh vi phạm để tạo điều kiện cho thị trường bảo hiểm Việt Nam phát triển minh bạch và chuyên nghiệp hơn.
Cũng trong năm 2024, theo kế hoạch đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính phê duyệt, năm 2024, Thanh tra Cục sẽ thực hiện thanh tra 6 doanh nghiệp. Cụ thể, 2 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ gồm: Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Mirae Asset Prévoir; Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Cathay Việt Nam (Cathay life) và 4 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ gồm: Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (Pjico); Công ty TNHH Bảo hiểm Samsung Vina (Samsung Vina); Công ty Cổ phần Bảo hiểm Hàng hông (VNI) và Công ty Bảo hiểm Liên Hiệp (UIC).
Nội dung thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật về kinh doanh bảo hiểm; công tác bồi thường bảo hiểm; hoạt động bán bảo hiểm qua tổ chức tín dụng và tài chính chi nhánh ngân hàng nước ngoài…
Trước đó, trong năm 2022, 2023, Bộ Tài chính đã tiến hành thanh tra, kiểm tra đối với 10/17 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ có triển khai bán bảo hiểm qua tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài...
Qua thanh tra đã phát hiện các hành vi vi phạm qua kênh bancassurance như sai phạm về ban hành quy trình, quy chế, sai phạm về việc tuân thủ biểu phí sản phẩm, đại lý bảo hiểm không tuân thủ quy định công ty và quy định pháp luật.
Kiến nghị xử lý về tài chính tổng số tiền là 21.000 tỷ đồng, trong đó loại ra khỏi chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2021, năm 2022 với tổng số tiền là hơn 1.955 tỷ đồng.
Xử phạt vi phạm hành chính đối với 2 doanh nghiệp bảo hiểm, phạt tiền 310 triệu đồng.
Áp dụng hình thức xử phạt bổ sung đình chỉ hoạt động ký kết hợp đồng bảo hiểm mới khai thác qua tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có thời hạn...
Trung Anh