Sau giai đoạn phục hồi không đồng đều hậu đại dịch và những cú sốc địa chính trị kéo dài, kinh tế thế giới đang dần bước vào quỹ đạo ổn định hơn. Tuy nhiên, năm 2026 được dự báo sẽ chứng kiến tăng trưởng toàn cầu giảm tốc rõ rệt, trong bối cảnh chu kỳ nới lỏng tiền tệ chạm ngưỡng và các ngân hàng trung ương bắt đầu đi theo những lộ trình khác nhau.
Tăng trưởng toàn cầu chậm lại
Theo dự báo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 chỉ đạt khoảng 2,9%, giảm so với mức 3,2% của năm 2025. Khi hiệu ứng "front-loading” thương mại và đầu tư trước các thay đổi chính sách thuế quan dần phai nhạt, động lực tăng trưởng toàn cầu được kỳ vọng sẽ chuyển sang các lĩnh vực mang tính dài hạn hơn như đầu tư công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển dịch năng lượng.
Tại Mỹ, nền kinh tế vẫn duy trì được mức tăng trưởng khoảng 2% trong năm 2025, chủ yếu nhờ làn sóng đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo và công nghệ cao. Tuy nhiên, các chỉ báo kinh tế gần đây cho thấy nhiều dấu hiệu chững lại khi hoạt động sản xuất suy giảm kéo dài, tăng trưởng việc làm mới chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp tăng lên mức cao nhất trong bốn năm. Bước sang giai đoạn 2026–2027, tăng trưởng GDP Mỹ được dự báo chỉ còn 1,7–1,9%, chịu tác động từ chính sách thuế quan, các biện pháp hạn chế nhập cư và áp lực chi phí sinh hoạt đối với người tiêu dùng.
Tại Trung Quốc, giới chức hoạch định chính sách phát đi thông điệp thận trọng hơn với các mục tiêu tăng trưởng, ưu tiên ổn định kinh tế nội địa trong bối cảnh thị trường bất động sản phục hồi chậm và rủi ro tài chính vẫn tiềm ẩn. Các biện pháp kích thích được triển khai có chọn lọc, tránh gây mất cân đối vĩ mô. Tăng trưởng kinh tế Trung Quốc giai đoạn 2026–2027 được dự báo dao động quanh mức 4,3–4,4%, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước đại dịch.
Bên cạnh đó, khả năng hạ nhiệt xung đột Nga – Ukraine, nếu đạt được thông qua các kịch bản đàm phán hòa bình, có thể tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực đối với khu vực Đông Âu, giúp giảm áp lực giá năng lượng và góp phần kiềm chế lạm phát toàn cầu. Tuy nhiên, các rủi ro địa chính trị khác như căng thẳng tại eo biển Đài Loan, tranh chấp tại Đông Á, biến đổi khí hậu và nguy cơ bong bóng nợ công của Mỹ vẫn là những yếu tố khó lường.
Chu kỳ nới lỏng đang dần chậm lại, chính sách tiền tệ bắt đầu phân hóa
Theo báo cáo triển vọng kinh tế vĩ mô của MBS Research, một trong những điểm nhấn lớn của bức tranh vĩ mô năm 2026 là sự phân hóa ngày càng rõ nét trong chính sách tiền tệ. Chu kỳ nới lỏng toàn cầu đang tiệm cận ngưỡng trung tính, buộc các ngân hàng trung ương lớn phải đưa ra quyết sách thận trọng hơn. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ nhiều khả năng chỉ cắt giảm lãi suất với biên độ hạn chế do lạm phát khó giảm về mức kỳ vọng do chính sách thuế quan, hạn chế nhập cư, nhu cầu năng lượng liên quan đến AI, cùng với cắt giảm thuế tác động đến giá cả trong thời gian tới.
Ngược lại, sau lần giảm gần nhất vào tháng 6/2025, NHTW Châu Âu được dự báo sẽ giữ lãi suất ổn định và khả năng tăng nhẹ vào cuối năm 2026. Tại Châu Á, NHTW Nhật Bản đã nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào 19/12, đưa lãi suất lên 0.75% – cao nhất từ năm 1995, đồng thời dự kiến sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm nữa trong năm 2026.
Trong khi đó, Trung Quốc vẫn thiên hướng “nới lỏng” để kích thích tiêu dùng nội địa với dự báo sẽ giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc tại các NH Thương mại và giảm lãi suất trong nửa đầu năm 2026. Tuy nhiên với định hướng cẩn trọng trong mục tiêu tăng trưởng, xu hướng giảm lãi suất của Trung Quốc sẽ vẫn rất hạn chế.
Nguồn: DBS, MBS Research
Sự phân hóa chính sách tiền tệ giữa các các nước dự báo sẽ khiến đồng USD suy yếu đáng kể. Sau khi đã giảm 9,3% so với đầu năm, chỉ số sức mạnh đồng USD (DXY) được dự báo sẽ giảm xuống ngưỡng 95 từ giữa năm 2026. Trong khi đó, phần lớn các đồng tiền chủ chốt như yên Nhật, bảng Anh và EUR đều được kỳ vọng tăng giá. Đồng tiền của các nền kinh tế mới nổi, bao gồm cả Việt Nam, cũng sẽ được hưởng lợi khi chênh lệch lãi giữa Mỹ và các nước này thu hẹp.
Trong bối cảnh bất định vĩ mô và địa chính trị vẫn hiện diện, vàng được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò là kênh trú ẩn an toàn quan trọng. Sau những biến động mạnh trong nửa cuối năm 2025, giá vàng được Hội đồng Vàng Thế giới dự báo có thể tăng thêm 5–15% trong năm 2026, hướng tới vùng 4.500–5.000 USD/ounce. Động lực chính đến từ xu hướng giảm của lợi suất trái phiếu, nhu cầu tích trữ của các ngân hàng trung ương và dòng vốn đầu tư tiếp tục đổ vào các quỹ ETF vàng.
Trung Anh