Bất chấp những biến động khó lường của kinh tế thế giới, Việt Nam tiếp tục duy trì nhịp tăng trưởng tích cực trong quý III và chín tháng đầu năm 2025. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong những tháng cuối năm, đòi hỏi sự điều hành linh hoạt, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ để giữ vững đà phục hồi.
Tăng trưởng toàn cầu phục hồi nhẹ, nhiều rủi ro vẫn tiềm ẩn
Bức tranh kinh tế thế giới năm 2025 tiếp tục mang nhiều gam màu đối lập. Mặc dù chịu tác động của cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, căng thẳng thương mại và bất ổn địa chính trị kéo dài, các nền kinh tế lớn vẫn cho thấy dấu hiệu phục hồi nhờ chính sách tiền tệ linh hoạt và hoạt động thương mại sôi động trước thềm Hoa Kỳ dự kiến tăng thuế quan.
Theo các tổ chức quốc tế, triển vọng kinh tế toàn cầu năm 2025 được điều chỉnh tăng so với giữa năm. Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) dự báo tăng trưởng đạt 3,2%, tăng 0,3 điểm phần trăm so với tháng 6/2025; Liên hợp quốc (UN) dự báo 2,5%, tăng 0,1 điểm phần trăm; Fitch Ratings (FR) dự báo 2,4%, tăng 0,2 điểm phần trăm. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng nâng dự báo tăng trưởng thế giới lên 3,0%, tăng 0,2 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 4/2025.
Điều kiện tài chính toàn cầu đang thuận lợi hơn khi lạm phát giảm và chính sách thuế quan thực tế của Mỹ thấp hơn so với lo ngại ban đầu. Dòng vốn đã quay trở lại các nền kinh tế mới nổi, đặc biệt là khu vực châu Á, trong khi lượng phát hành trái phiếu chính phủ và doanh nghiệp tăng mạnh. Thị trường chứng khoán thế giới cũng duy trì đà tăng, phản ánh tâm lý tích cực của giới đầu tư trước triển vọng tăng trưởng mới.
Tuy nhiên, những rủi ro bên ngoài vẫn hiện hữu: căng thẳng chính trị leo thang tại nhiều khu vực, giá năng lượng biến động, biến đổi khí hậu và thiên tai gây thiệt hại nặng nề cho chuỗi cung ứng toàn cầu. Các nền kinh tế vẫn phải đối mặt với bài toán cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát lạm phát, đặc biệt khi xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng.
Trong khu vực Đông Nam Á, các nền kinh tế chủ chốt tiếp tục tăng trưởng nhưng không đồng đều. Theo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Philippines dự kiến đạt 5,6%, Indonesia 4,9%, Malaysia 4,3%, Singapore 2,5%, Thái Lan 2,0%, trong khi Việt Nam được dự báo 6,7%, cao hơn 0,1 điểm phần trăm so với dự báo trước. Dự báo của Ngân hàng Thế giới (WB) và IMF đều cho thấy Việt Nam duy trì vị thế là một trong những nền kinh tế tăng trưởng cao nhất khu vực, dù chịu áp lực từ thương mại toàn cầu chậm lại.
Ổn định vĩ mô, tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước
Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, kinh tế Việt Nam vẫn giữ được sự ổn định và tăng trưởng tích cực. Quý III/2025, nhiều chỉ tiêu vĩ mô cho thấy đà phục hồi rõ nét hơn so với đầu năm. Theo báo cáo của Chính phủ, tăng trưởng quý III cao hơn quý II, đưa GDP 9 tháng tăng ở mức tốt hơn cùng kỳ 2024, cho thấy sức bật từ sản xuất, đầu tư công và tiêu dùng nội địa.
Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tiếp tục là “trụ đỡ” quan trọng, bảo đảm nguồn cung lương thực và đóng góp đáng kể cho xuất khẩu. Trong khi đó, công nghiệp chế biến, chế tạo duy trì tăng trưởng ổn định nhờ đơn hàng phục hồi và dòng vốn FDI vào các lĩnh vực công nghệ cao, năng lượng sạch, thiết bị điện tử.
Hoạt động thương mại và tiêu dùng nội địa ghi nhận sự khởi sắc. Cung – cầu hàng hóa thiết yếu được bảo đảm, doanh số bán lẻ tăng khá, góp phần giữ ổn định giá cả. Lạm phát được kiểm soát ở mức phù hợp, giúp củng cố niềm tin tiêu dùng và ổn định sức mua của người dân.
Đầu tư công là điểm sáng nổi bật trong 9 tháng, với tốc độ giải ngân cao hơn nhiều so với cùng kỳ năm 2024. Hàng loạt dự án trọng điểm quốc gia được thúc đẩy tiến độ, tạo hiệu ứng lan tỏa cho các ngành xây dựng, vật liệu, logistics và thương mại nội địa. Việc giải ngân nhanh vốn đầu tư công không chỉ góp phần vào tăng trưởng ngắn hạn mà còn củng cố nền tảng cho phát triển trung và dài hạn.
Tín dụng ngân hàng tiếp tục phục hồi, dù tốc độ tăng vẫn thấp hơn kỳ vọng do cầu vay của doanh nghiệp còn yếu. Tuy nhiên, nhờ lãi suất ổn định và các chính sách hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước, dòng vốn đang dần hướng về các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu và tiêu dùng, thay vì tập trung vào bất động sản và chứng khoán.
Lao động và an sinh xã hội cũng đạt kết quả khả quan: thu nhập bình quân tăng, tỷ lệ thất nghiệp và thiếu việc làm giảm, các chính sách trợ giúp được triển khai kịp thời. Du lịch tiếp tục phục hồi mạnh, đặc biệt là khách quốc tế đến Việt Nam, góp phần thúc đẩy các ngành dịch vụ, lưu trú, hàng không và bán lẻ.
Tổng thể, nền kinh tế quý III ghi nhận “tháng sau tốt hơn tháng trước, quý sau tốt hơn quý trước”, phản ánh nỗ lực của cả hệ thống chính trị và doanh nghiệp trong bối cảnh nhiều biến động bên ngoài.
Cần “hội tụ gió thuận” để bứt phá
Bước vào quý IV/2025, nền kinh tế Việt Nam đang tiến gần đến mục tiêu tăng trưởng cả năm, nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Với độ mở lớn, nền kinh tế trong nước chịu ảnh hưởng đáng kể từ diễn biến kinh tế – chính trị toàn cầu, đặc biệt là giá dầu, lãi suất và thương mại quốc tế.
Trong nước, một số chỉ báo cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn rộng. Tín dụng có thể tăng tốc nhờ nhu cầu vốn phục hồi vào mùa sản xuất cuối năm; đầu tư công tiếp tục là động lực chủ lực; trong khi tiêu dùng nội địa được kỳ vọng tăng mạnh nhờ mùa cao điểm mua sắm. Dòng vốn FDI duy trì tích cực, với các dự án công nghệ cao và năng lượng tái tạo đang được triển khai nhanh.
Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn cần vượt qua nhiều rào cản. Tiến độ giải ngân đầu tư công chưa đồng đều giữa các địa phương; chi phí đầu vào và vận tải vẫn cao; khối ngoại vẫn duy trì trạng thái bán ròng trên thị trường chứng khoán. Bên cạnh đó, nguy cơ lạm phát quay trở lại nếu giá năng lượng tăng và tác động lan tỏa từ bên ngoài gia tăng.
Để đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2025, chính sách điều hành cần linh hoạt và đồng bộ hơn. Việc phối hợp nhịp nhàng giữa tài khóa – tiền tệ – đầu tư công – thương mại là điều kiện tiên quyết để vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa đảm bảo ổn định vĩ mô. Chính phủ cũng cần tiếp tục tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư, phát huy vai trò khu vực tư nhân trong tăng trưởng.
Theo tính toán, nếu tăng trưởng quý IV đạt khoảng 8–8,5%, GDP cả năm 2025 có thể đạt 7–7,2%, vượt trên dự báo của IMF và WB. Điều này không chỉ củng cố vị thế của Việt Nam trong khu vực mà còn tạo đà tâm lý tích cực cho thị trường tài chính và đầu tư năm 2026.
Song để làm được điều đó, Việt Nam cần “hội tụ gió thuận” – từ chính sách điều hành ổn định, niềm tin thị trường, dòng vốn đầu tư mạnh mẽ, đến sức cầu nội địa vững vàng. Nếu tận dụng tốt cơ hội này, quý IV/2025 có thể trở thành điểm nhấn của năm, mở ra chu kỳ tăng trưởng mới trong bối cảnh thế giới vẫn đầy biến động.
Trung Anh