Trong bối cảnh địa bàn quản lý mở rộng sau sáp nhập và hoạt động mua bán thuốc trên môi trường mạng ngày càng phức tạp, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng đang tăng cường nhiều giải pháp nhằm kiểm soát thị trường dược phẩm, phòng chống thuốc giả, thuốc kém chất lượng và bảo đảm an toàn cho người dân.
Hơn 1.000 cơ sở vi phạm, nhiều vụ việc bị chuyển công an xử lý
Theo Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng, giai đoạn 2021 - 2025, công tác quản lý dược trên địa bàn đối mặt với nhiều áp lực khi số lượng cơ sở hành nghề dược tăng nhanh, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa. Sau khi sáp nhập tỉnh từ tháng 7/2025, phạm vi quản lý tiếp tục mở rộng cả về diện tích lẫn dân số, kéo theo yêu cầu cao hơn đối với hoạt động thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường thuốc.
Ông Hoàng Viết Nam, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng cho biết, ngành y tế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và liên thông dữ liệu để nâng cao hiệu quả quản lý dược phẩm từ khâu sản xuất, phân phối đến bán lẻ.
Theo Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng, giai đoạn 2021 - 2025, công tác quản lý dược trên địa bàn đối mặt với nhiều áp lực khi số lượng cơ sở hành nghề dược tăng nhanh.
Tuy nhiên, qua thanh tra, nhiều sai phạm vẫn được phát hiện tại các cơ sở kinh doanh dược. Trong đó có tình trạng niêm yết giá thuốc không đầy đủ, dược sĩ phụ trách chuyên môn vắng mặt nhưng không thực hiện ủy quyền theo quy định, kinh doanh thuốc không rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc để lẫn thực phẩm chức năng với thuốc điều trị.
Theo thống kê, trong giai đoạn 2021 - 2025, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng đã thực hiện 403 cuộc thanh tra, kiểm tra tại 1.541 lượt cơ sở sản xuất, bán buôn và bán lẻ thuốc. Qua đó phát hiện 1.070 cơ sở vi phạm và xử phạt hành chính tổng số tiền hơn 2,8 tỷ đồng.
Riêng trong quý I/2026, ngành y tế đã kiểm tra 51 cơ sở hành nghề y dược và tiêm chủng dịch vụ, phát hiện 34 cơ sở vi phạm với số tiền xử phạt gần 850 triệu đồng. Đồng thời, 3 vụ việc có dấu hiệu nghiêm trọng đã được chuyển sang Công an tỉnh để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.
Bên cạnh thị trường truyền thống, hoạt động mua bán thuốc qua mạng xã hội và sàn thương mại điện tử đang trở thành thách thức lớn đối với cơ quan quản lý.
Bà Trần Bích Ngọc, cư dân phường Xuân Hương (Đà Lạt) cho biết, điều khiến người dân lo ngại hiện nay là nguy cơ mua phải thuốc giả, thuốc không rõ nguồn gốc khi mua hàng trực tuyến. Theo bà, cần tăng mức xử phạt và kiểm soát chặt từ nguồn cung để ngăn chặn tình trạng thuốc lậu len lỏi trên không gian mạng.
Đại diện một nhà thuốc tại Đà Lạt cũng phản ánh chỉ trong thời gian ngắn đã xuất hiện hơn 200 tài khoản, trang mạng xã hội giả danh các nhà thuốc uy tín để quảng cáo và bán thuốc không bảo đảm chất lượng. Tình trạng này không chỉ gây thiệt hại cho người tiêu dùng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của các cơ sở kinh doanh chân chính.
Áp lực kiểm nghiệm thuốc công nghệ cao, ngành y tế tiếp tục tăng cường giám sát
Theo Sở Y tế Lâm Đồng, khó khăn lớn hiện nay nằm ở năng lực kiểm nghiệm dược phẩm khi thị trường xuất hiện ngày càng nhiều loại thuốc công nghệ cao, thuốc đa hoạt chất, vắc xin, sinh phẩm y tế và các dạng bào chế hiện đại.
Trong khi đó, hệ thống kiểm nghiệm hiện vẫn thiếu hụt nhân lực chuyên môn sâu và trang thiết bị kỹ thuật hiện đại. Việc phân tích, giám định mẫu thuốc giả hoặc thuốc kém chất lượng còn mất nhiều thời gian, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi.
Theo Sở Y tế Lâm Đồng, khó khăn lớn hiện nay nằm ở năng lực kiểm nghiệm dược phẩm khi thị trường xuất hiện ngày càng nhiều loại thuốc công nghệ cao.
Đặc biệt, hạ tầng kỹ thuật hiện nay chưa đồng bộ để kiểm nghiệm các sản phẩm dược phẩm công nghệ cao như thuốc nano, liposome hoặc các dòng sinh phẩm đặc thù.
Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm nghiệm Dược phẩm - Mỹ phẩm tỉnh, trong quý I/2026 đơn vị mới thực hiện kiểm nghiệm được 372/1.500 mẫu thuốc theo kế hoạch năm. Dù tỷ lệ mẫu đạt tiêu chuẩn lên tới 99,7%, song ngành chức năng cho rằng năng lực kiểm nghiệm vẫn cần tiếp tục được đầu tư mạnh hơn để đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.
Trước thực trạng này, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng cho biết, sẽ tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, tăng cường phối hợp với lực lượng công an, quản lý thị trường và các đơn vị liên quan nhằm đấu tranh với thuốc giả, thuốc lậu và hoạt động kinh doanh dược phẩm trái phép trên môi trường mạng.
Bên cạnh đó, địa phương cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý dược đồng bộ, đồng thời tăng cường kiểm tra đột xuất các cơ sở kinh doanh thuốc, đặc biệt tại khu vực vùng sâu, vùng xa và các kênh bán hàng trực tuyến.
Thiên An