Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử (TMĐT) đang tạo ra bước chuyển đáng kể cho ngành nông nghiệp tại Lâm Đồng. Từ việc mở rộng kênh tiêu thụ, rút ngắn chuỗi cung ứng đến nâng cao giá trị và xây dựng thương hiệu, nền tảng số đang trở thành “đòn bẩy” giúp nông sản địa phương từng bước vươn ra thị trường toàn cầu.
“Bệ phóng” cho nông sản vươn tầm
Những năm gần đây, TMĐT đã dần trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh tại Lâm Đồng. Theo thống kê, hơn 50% dân số trên địa bàn thường xuyên tham gia mua sắm trực tuyến. Doanh số TMĐT theo mô hình B2C hiện chiếm trên 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của tỉnh, một con số cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong hành vi tiêu dùng cũng như xu hướng phát triển của thị trường.
Không chỉ các doanh nghiệp lớn, nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ, hợp tác xã và nông hộ cũng активно tham gia môi trường số. Từ việc xây dựng fanpage trên mạng xã hội, thiết lập website đến mở gian hàng trên các sàn TMĐT như: Shopee, Lazada, TikTok Shop hay Alibaba, nông sản Lâm Đồng đang từng bước “lên sàn” và tiếp cận người tiêu dùng trên quy mô rộng hơn.
Những năm gần đây, TMĐT đã dần trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh tại Lâm Đồng.
Toàn tỉnh hiện có 439 website bán hàng và 6 sàn TMĐT đăng ký hoạt động với Bộ Công Thương. Trong giai đoạn 2021-2025, địa phương đã hỗ trợ hơn 2.000 lượt doanh nghiệp, hộ kinh doanh nâng cao kỹ năng ứng dụng TMĐT, đồng thời quảng bá trực tuyến cho các sản phẩm chủ lực như cà phê, hoa, mắc ca, chuối Laba, sầu riêng… Khoảng 30 doanh nghiệp và hợp tác xã đã tham gia hoặc liên kết với các nền tảng TMĐT phổ biến, mở rộng đáng kể kênh phân phối.
Hiện các sàn TMĐT địa phương đã được tích hợp trên một nền tảng chung, giúp tăng khả năng kết nối và giảm tình trạng phân tán. Nền tảng này không chỉ hỗ trợ bán hàng mà còn tích hợp chức năng truy xuất nguồn gốc, qua đó nâng cao uy tín sản phẩm.
Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng viễn thông của tỉnh được đầu tư đồng bộ, với hàng nghìn trạm phát sóng di động, trong đó phần lớn là công nghệ 4G và 5G. Mạng băng rộng phủ sóng 100% khu dân cư, cùng tốc độ truy cập cao, đã tạo điều kiện thuận lợi để người dân và doanh nghiệp tiếp cận TMĐT một cách dễ dàng.
Ngoài ra, các kênh xúc tiến thương mại số như cổng thông tin nông sản của tỉnh đang phát huy hiệu quả khi thu hút hàng trăm đơn vị tham gia và hàng nghìn sản phẩm được niêm yết. Với lượng truy cập ổn định, đây đang trở thành “cửa ngõ” quan trọng giúp nông sản Lâm Đồng tiếp cận người tiêu dùng trong và ngoài nước.
Cơ hội gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu
Không chỉ dừng lại ở việc mở rộng thị trường trong nước, TMĐT còn mang lại cơ hội để nông sản Lâm Đồng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nhờ nền tảng số, khoảng cách địa lý gần như được xóa bỏ, cho phép sản phẩm địa phương tiếp cận khách hàng quốc tế chỉ bằng vài thao tác trực tuyến.
Một lợi ích rõ rệt của TMĐT là khả năng rút ngắn chuỗi cung ứng. Thay vì qua nhiều khâu trung gian, sản phẩm có thể đi trực tiếp từ nơi sản xuất đến tay người tiêu dùng. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn hạn chế hư hao, đặc biệt đối với các mặt hàng nông sản tươi.
Hiện nay, Lâm Đồng có gần 1.000 mã số vùng trồng xuất khẩu và hàng trăm cơ sở đóng gói đạt chuẩn.
Theo ông Trần Huy Đường - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Trang trại LangBiang, TMĐT không đơn thuần là bán hàng trực tuyến mà còn là quá trình hiểu và đáp ứng nhu cầu thị trường. Người bán cần biết khách hàng cần gì, từ đó xây dựng chiến lược phù hợp, kết hợp giữa sản phẩm, câu chuyện thương hiệu và trải nghiệm người dùng.
Hiện nay, Lâm Đồng có gần 1.000 mã số vùng trồng xuất khẩu và hàng trăm cơ sở đóng gói đạt chuẩn. Cùng với đó là hàng trăm sản phẩm OCOP từ 3-5 sao, tập trung vào các nhóm như rau củ, cà phê, trà, hoa, mắc ca… Đây là nền tảng quan trọng để nông sản địa phương đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế.
Nhiều doanh nghiệp đã tận dụng mạng xã hội để kể câu chuyện về sản phẩm, từ quy trình sản xuất đến giá trị văn hóa, qua đó tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng. Đây là xu hướng phù hợp trong bối cảnh khách hàng ngày càng quan tâm đến yếu tố minh bạch và chất lượng.
Tuy nhiên, cùng với cơ hội là những thách thức không nhỏ. Sự phát triển nhanh của TMĐT đặt ra yêu cầu cao về quản lý, đặc biệt là trong lĩnh vực thuế. Tại Lâm Đồng, cơ quan chức năng đã tăng cường rà soát hàng nghìn trường hợp kinh doanh online, qua đó phát hiện và xử lý nhiều trường hợp phát sinh nghĩa vụ thuế.
Việc áp dụng cơ chế khấu trừ tại nguồn và kết nối dữ liệu với các đơn vị vận chuyển như Viettel Post, Giao Hàng Nhanh… đang giúp nâng cao hiệu quả quản lý. Đồng thời, hoạt động livestream bán hàng và sự xuất hiện của các “KOL nông nghiệp” cũng đặt ra yêu cầu mới trong việc kiểm soát doanh thu và minh bạch thông tin.
Bên cạnh đó, năng lực chuyển đổi số của doanh nghiệp và người dân vẫn cần được cải thiện. Không ít đơn vị còn thiếu kỹ năng vận hành gian hàng, marketing số hay quản lý đơn hàng. Điều này đòi hỏi sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn từ phía cơ quan quản lý thông qua các chương trình đào tạo và xúc tiến thương mại.
Hướng tới mục tiêu đến năm 2030, Lâm Đồng đặt ra nhiều chỉ tiêu tham vọng như doanh số TMĐT chiếm trên 20% tổng mức bán lẻ, 75% người dùng internet tham gia mua sắm trực tuyến, 60% doanh nghiệp vừa và nhỏ kinh doanh trên nền tảng số và 80% giao dịch không dùng tiền mặt. Đặc biệt, 100% giao dịch trên sàn TMĐT sẽ có hóa đơn điện tử, tạo nền tảng cho một hệ sinh thái kinh tế số minh bạch và bền vững.
Ngoài ra, các hoạt động xúc tiến thương mại cũng được đổi mới theo hướng số hóa. Từ hội chợ trực tuyến, kết nối giao thương đến quảng bá sản phẩm qua video, sách điện tử… tất cả đều nhằm mục tiêu đưa nông sản Lâm Đồng tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng toàn cầu.
Thiên An