Bộ Công Thương đang lấy ý kiến cho dự thảo thông tư quy định về phân loại và quản lý một số loại hình hạ tầng thương mại. Ngay khi dự thảo này được đưa ra, các chuyên gia và doanh nhân đã góp ý là bất hợp lý và không khả thi. Cách giải thích của Vụ Thị trường trong nước – cơ quan xây dựng dự thảo – về các thắc mắc của dư luận lại càng khiến mọi việc khó hiểu hơn.
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến cho dự thảo thông tư quy định về phân loại và quản lý một số loại hình hạ tầng thương mại. Ngay khi dự thảo này được đưa ra, các chuyên gia và doanh nhân đã góp ý là bất hợp lý và không khả thi. Cách giải thích của Vụ Thị trường trong nước – cơ quan xây dựng dự thảo – về các thắc mắc của dư luận lại càng khiến mọi việc khó hiểu hơn.
Nội dung chính của thông tư này là yêu cầu các siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi phải tự phân loại theo tiêu chí được quy định trong thông tư và sẽ bị xử phạt nếu phân loại không chính xác.
Sau khi cơ quan xây dựng dự thảo thông tư này giải thích, người dân và doanh nghiệp vẫn chưa hiểu đươc các tiêu chí được đặt ra nhằm mục đích gì và làm sao áp dụng vào thực tế hoạt động.
Dự thảo này quy định đến chi tiết từng loại hình như siêu thị hạng 1, hạng 2, mini, cửa hàng tiện lợi … phải có diện tích tối thiểu là bao nhiêu và phải có danh mục hàng hoá từ bao nhiêu món trở lên. Với các quy định này, giới kinh doanh có hàng loạt câu hỏi mà e là cơ quan soạn thảo thông tư này khó mà trả lời được.
 |
|
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về phân loại và quản lý một số loại hình hạ tầng thương mại Thông tư yêu cầu các siêu thị trung tâm thương mại cửa hàng tiện lợi phải tự phân loại theo tiêu chí của Thông tư và sẽ bị xử phạt nếu phân loại không chính xác
|
Về diện tích, các siêu thị, cửa hàng tiện lợi đã hoạt động hàng chục năm nay sẽ ra sao nếu không đạt tiêu chí về diện tích? Đây là điều hoàn toàn có thể xảy ra vì đa số các cơ sở này dùng mặt bằng thuê, đâu thể hoàn toàn chủ động phần diện tích như quy định trong dự thảo thông tư. Nếu không đạt tiêu chí này thì chẳng lẽ siêu thị phải đi tìm mặt bằng mới hay không được gọi tên là siêu thị?
Tiêu chí về số lượng mặt hàng lại càng khó hiểu hơn vì không rõ các nhà quản lý cần quy định này để làm gì? Việc doanh nghiệp bán bao nhiêu mặt hàng, món hàng sẽ thay đổi theo mùa vụ, theo khu vực địa lý, theo thị hiếu của người tiêu dùng trong khu vực.
Chẳng lẽ nhà bán lẻ phải nhập những món hàng không bán được chỉ để đáp ứng quy định “số mặt hàng tối thiểu” hay sao? Rồi chẳng lẽ có thời điểm số lượng mặt hàng tối thiểu không đủ theo quy định thì siêu thị phải tháo bảng hiệu (vì không đạt tiêu chuẩn) và đến khi có đủ số mặt hàng lại gắn bảng hiệu trở lại?
Quy định về tiêu chí cửa hàng tiện lợi, Bộ Công Thương đề xuất đối tượng phục vụ chủ yếu là khách mua hàng trong phạm vi bán kính dưới 500 m. Không rõ con số 500 m này dựa trên cơ sở nào vì với một đô thị như TPHCM chẳng hạn, người mua hàng có thể ở một nơi rất xa và tiện đường ghé mua thì sao.
Vụ Thị trường trong nước giải thích quy định “đối tượng phục vụ chủ yếu là khách mua hàng trong phạm vi bán kính dưới 500 m” tại dự thảo là “Tiêu chí này nhằm thể hiện tính tiện lợi về khoảng cách cho người mua hàng, đồng thời làm cơ sở cho các địa phương tham khảo trong quá trình xây dựng chương trình, kế hoạch phát triển kết cấu hạ tầng thương mại”.
Thật lòng mà nói, người viết bài này nghe giải thích xong lại càng không hiểu hơn!
Có thể nói, đây là một trường hợp tiêu biểu cho cách soạn thảo văn bản luật quá sa đà vô tiểu tiết nên khó thực thi trong đời sống xã hội.
Tư duy làm luật kiểu này thỉnh thoảng lại xuất hiện, chẳng hạn như Điều 13 Thông tư 23/2014 do Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành cuối năm 2014 hướng dẫn thi hành Luật Xuất bản quy định chi tiết về thiết bị phải có đối với công đoạn gia công sau in yêu cầu “cơ sở in phải có máy dao xén giấy”.
Với quy định như vậy, một khi công nghệ phát triển, xưởng in có một thiết bị cắt xén giấy không phải là dao xén giấy thì phát sinh tình huống phải sửa luật, nếu không những cơ sở kinh doanh ứng dụng công nghệ mới sẽ… vi phạm luật. Mà việc cơ quan quản lý quan tâm đến xưởng in cắt giấy bằng cái gì rõ ràng là không cần thiết vì doanh nghiệp tự biết phải đầu tư thiết bị gì để phù hợp quy mô và bảo đảm tính cạnh tranh.
Một khi cơ quan chức năng quá sa đà vô tiểu tiết, trong văn bản luật sẽ nảy sinh tình trạng “đồng nào mua mắm, đồng nào mua tương” làm khó cho cả người dân lẫn chính quyền. Đây là điều tối kỵ trong việc soạn thảo văn bản quản lý của cơ quan quản lý nhà nước. Việc làm luật phải bảo đảm tầm nhìn, tính bao quát và tính khả thi để áp dụng trong thực tế cuộc sống.
|
Bộ Công Thương đã lý giải rõ hơn về quy định Đối tượng phục vụ chủ yếu là khách mua hàng trong phạm vi bán kính dưới 500 m đối với cửa hàng tiện lợi
|
Song Nghi