Tại một nhà kho rộng lớn ở thành phố Roosendaal, miền nam Hà Lan, cần cẩu tự động và xe không người lái âm thầm xếp quần áo cho các cửa hàng bán lẻ Primark ở Pháp và Ý, giúp giảm nhu cầu lao động vốn đang khan hiếm tại một số quốc gia châu Âu.
Xe có hướng dẫn tự động được áp dụng tại nhà kho của Primark ở Roosendaal, Hà Lan ngày 16 tháng 11 năm 2022. Ảnh - Reuters
Mặc dù ngành bán lẻ áp dụng tự động hóa chậm hơn so với các lĩnh vực như ô tô và điện tử, nhưng nó đang tăng tốc - từ việc giới thiệu các máy tự thanh toán cơ bản cho đến việc sử dụng robot và trí tuệ nhân tạo trong chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh thị trường lao động thắt chặt, lương tăng và áp lực chi tiêu của người tiêu dùng đang buộc lĩnh vực phải xoay chuyển tình thế, thích ứng với xu thế của công nghệ tự động để phải tiến xa hơn.
Theo Liên đoàn Người máy Quốc tế, việc lắp đặt robot công nghiệp trên toàn cầu đã tăng 31% so với cùng kỳ năm 2021, trong khi doanh số bán robot dịch vụ tăng 37%, với lĩnh vực bán lẻ đây sẽ là động lực quan trọng.
Mark Shirley, người đứng đầu bộ phận hậu cần của Primark do Ailen thành lập, cho biết khoản đầu tư 25 triệu euro (26 triệu USD) vào việc tự động hóa Roosendaal sẽ mang lại lợi ích 8 triệu euro mỗi năm từ năm thứ tư, bên cạnh khoản tiết kiệm do không phải thuê kho từ một bên khác.
Ông ước tính việc sử dụng cần cẩu tự động thay vì xe nâng thủ công đã tăng hiệu quả của lên đến 80%.
Và điều quan trọng là việc sử dụng các phương tiện tự hành đã giúp công ty không còn phải cạnh tranh trong thị trường lao động cực kỳ chặt chẽ của Hà Lan, một thách thức ở nhiều nền kinh tế tiên tiến.
Chia sẻ với hãng tin Reuters, ông Shirley nói: “Khi bạn xem xét toàn bộ ngành, mọi người đang di chuyển theo cách đó để giảm thiểu rủi ro lao động".
Theo ước tính của Shirley, ngành bán lẻ hiện đang được tự động hóa khoảng 40%, nhưng nhận thấy rằng sẽ tăng vọt lên 60-65% trong vòng 3 đến 4 năm tới.
Việc áp dụng robot cũng đã xuất hiện trong các cửa hàng thời trang và cửa hàng thực phẩm trên toàn cầu khi một ngành sử dụng hàng triệu người phải vật lộn với chi phí tăng lương, năng lượng và hàng hóa thô.
Ngoài ra, khách hàng đang hạn chế chi tiêu, với Amazon, nhà bán lẻ trực tuyến lớn nhất thế giới, cảnh báo rằng ngân sách mua sắm đang eo hẹp, đặc biệt là ở châu Âu.
Trên khắp khu vực, các nhà bán lẻ khác nhau đang thực hiện các cách tiếp cận khác nhau. Carrefour, nhà bán lẻ thực phẩm lớn nhất châu Âu, đã tuyên bố sẽ cắt giảm chi phí và đơn giản hóa các mặt hàng của mình trong khi Tesco, nhà bán lẻ lớn nhất của Anh, đã chấp nhận chia một phần lợi nhuận cho việc tự động hóa.
Về quần áo, Inditex, chủ sở hữu của Zara đã tăng giá để chống lại chi phí tăng vọt trong khi AB Food, chủ sở hữu của Primark cho biết nhà bán lẻ thời trang giá rẻ sẽ hạn chế tăng giá, bất chấp lạm phát đạt hai con số trong năm… Điều đó đang giúp cho ngành tự động hóa thậm chí còn quan trọng hơn.
Theo các chuyên gia tư vấn tại McKinsey, trong khi các quy trình tại các nhà bán lẻ trực tuyến phần lớn được tự động hóa, thì phần lớn hoạt động của các nhà bán lẻ truyền thống vẫn được thực hiện thủ công.
Anita Balchandani, người đứng đầu hoạt động tiêu dùng ở Anh cho biết: “Chúng tôi đang ở giai đoạn mà công nghệ ngày càng tốt hơn và rẻ hơn và trường hợp tự động hóa ở một số lĩnh vực đó trở nên hấp dẫn hơn nhiều”.
Nhìn vào ngành thời trang, McKinsey kỳ vọng các công ty thời trang sẽ tăng gấp đôi đầu tư vào công nghệ từ 1,6% lên 1,8% doanh thu vào năm 2021 lên từ 3,0% đến 3,5% vào năm 2030.
Người ta cho rằng những thương hiệu thời trang tích hợp đầy đủ các quy trình kỹ thuật số có thể cắt giảm một nửa thời gian cần thiết để đưa sản phẩm ra thị trường. Điều đó có thể giúp doanh số bán hàng nguyên giá tăng 8% và chi phí sản xuất giảm 20%.
Chính những vấn đề đó đang thúc đẩy quá trình tự động hóa trong lĩnh vực bán lẻ thực phẩm tại nhiều nền kinh tế tiên tiến.
Chia sẻ với Reuters, Giám đốc của Brain Corp Michel Spruijt chia sẻ: "Các nhà bán lẻ đang nói rằng "robot là tương lai", đồng thời cho biết thêm rằng sự thay đổi này có thể "giải phóng công nhân khỏi những nhiệm vụ tẻ nhạt".
Việc chuyển hướng vào tự động hóa mang lại cơ hội cho các nhóm hậu cần, công ty chế tạo robot và những công ty bán lẻ quy mô như Amazon.
Dù sao, theo giới phân tích, luôn có sự đánh đổi giữa sự nhanh nhẹn và linh hoạt của cách tiếp cận con người so với hiệu quả từ cách tiếp cận bằng tự động hóa.
Tiến Đức (t/h)