Làn sóng mua sắm đồ cũ - từ “xấu hổ” thành “cool”

Không còn bị coi là lựa chọn bất đắc dĩ, mua sắm đồ secondhand đang trở thành xu hướng tiêu dùng mới, đặc biệt trong giới trẻ Việt Nam. Không chỉ tiết kiệm chi phí, nhiều người còn tìm thấy trong secondhand một lối sống xanh, cá tính và hiện đại.

Nếu như cách đây chục năm, việc mặc một chiếc áo cũ hay sử dụng món đồ đã qua tay người khác thường bị xem là “không có tiền”, “kém sang”, thì ngày nay, câu chuyện ấy đã hoàn toàn đổi khác. Những cửa hàng đồ second-hand (đồ đã qua sử dụng) mọc lên khắp các thành phố lớn, các nhóm thanh lý trên mạng xã hội thu hút hàng trăm nghìn thành viên, còn trên TikTok, không khó để bắt gặp những video “haul đồ si” với hàng triệu lượt xem.

Từng gắn liền với hình ảnh thiếu thốn, mua đồ cũ giờ đây được coi là “cool” - thể hiện cá tính, phong cách riêng và cả một lối sống xanh. Nhiều bạn trẻ tự tin khoe những món đồ secondhand độc lạ mà họ săn được, coi đó là tuyên ngôn cá nhân, thậm chí là minh chứng cho một tư duy tiêu dùng thông minh.

Khi secondhand trở thành lựa chọn phong cách của Gen Z

Theo báo cáo của ThredUp, thị trường thời trang secondhand toàn cầu dự kiến đạt giá trị lên tới 350 tỷ USD vào năm 2028, với mức tăng trưởng hàng năm ổn định là 12% - tốc độ tăng trưởng nhanh gấp nhiều lần so với ngành thời trang mới (fast fashion). Không chỉ quần áo, xu hướng này còn lan rộng sang túi xách, giày sneaker, thiết bị công nghệ, thậm chí cả đồ nội thất và xe hơi.

Ở Việt Nam, xu hướng second-hand đã nở rộ trong vài năm gần đây. Tại Hà Nội hay TP.HCM, những con phố với các cửa hàng “thrift shop” luôn nhộn nhịp. Người mua không chỉ là sinh viên, người thu nhập thấp như trước mà ngày càng nhiều bạn trẻ thuộc tầng lớp trung lưu cũng coi second-hand là lựa chọn. Trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội, hàng loạt shop online xuất hiện, livestream bán đồ cũ trở thành một “công việc thời thượng” và có thể mang lại doanh thu đáng kể.

Sự thay đổi quan niệm xã hội đóng vai trò quan trọng. Trước đây, mặc đồ cũ đồng nghĩa với thiếu thốn. Nay, secondhand được gắn với ba giá trị mới: độc bản - bền vững - kinh tế thông minh. Một chiếc quần jeans Levi’s cũ, một đôi giày thể thao bản giới hạn hay một chiếc túi vintage đều có thể trở thành “kho báu” với những bạn trẻ muốn khẳng định cá tính.

Nguyễn Thùy Trang (22 tuổi, sinh viên, Hà Nội) chia sẻ: “Hồi cấp 3, mình từng ngại khi phải mặc lại đồ chị gái. Nhưng bây giờ, việc săn được một chiếc áo bomber cũ lại khiến mình cực tự hào vì nó độc và không ai có. Với mình, second-hand không hề xấu hổ, mà còn là cách thể hiện gu riêng.”

Trên TikTok, các video “unboxing đồ si”, “mix & match outfit second-hand” xuất hiện dày đặc, nhận hàng triệu lượt yêu thích. Nhiều KOLs trong lĩnh vực thời trang, lifestyle cũng tích cực lăng xê second-hand, từ đó xóa bỏ định kiến “đồ cũ là nghèo khó”.

Các cửa hàng secondhand cũng nhanh chóng biến trải nghiệm mua sắm thành một phần của phong cách sống. Nhiều shop được trang trí theo hơi hướng retro, có không gian check-in, thậm chí còn tổ chức workshop “mix & match đồ cũ”. Nhờ đó, secondhand không chỉ là mua bán, mà còn trở thành hoạt động gắn liền với sự sáng tạo và bản sắc của người trẻ.

Chị Phương Thảo - chủ một cửa hàng secondhand tại Hà Nội - chia sẻ thêm: “Gen Z thích tự khẳng định phong cách, nên mình cũng chú trọng tuyển chọn những món độc, hiếm, thay vì nhập hàng theo lô đại trà. Có hôm bạn trẻ đến mua không chỉ để mặc, mà còn để chụp lookbook hoặc quay video. Mình thấy secondhand bây giờ không chỉ là hàng hóa, mà đã trở thành một phần của văn hóa thời trang trẻ.”

Không khó để bắt gặp hình ảnh các bạn trẻ dạo phố trong những outfit secondhand, kết hợp áo khoác jean cũ với sneakers retro, hay túi tote vintage cùng phụ kiện tái chế. Sự sáng tạo này không chỉ giúp Gen Z khẳng định phong cách riêng, mà còn lan tỏa thông điệp: “Thời trang bền vững vẫn có thể rất thời thượng.”

Từ “xấu hổ” đến “cool”, secondhand đang chứng minh rằng đây không còn là giải pháp tình thế, mà đã trở thành lựa chọn phong cách, đồng thời mở ra một hướng đi mới cho ngành công nghiệp thời trang Việt Nam trong kỷ nguyên tiêu dùng xanh.

Từ tiết kiệm đến sống xanh - giá trị mới của tiêu dùng

Nếu như trước đây, việc mua đồ cũ thường gắn với tâm lý “thắt lưng buộc bụng”, thì hiện nay, động lực của người trẻ không chỉ dừng lại ở chuyện tiết kiệm chi phí. Nhiều bạn chọn đồ secondhand như một cách tiêu dùng thông minh, vừa hợp túi tiền, vừa góp phần giảm lượng rác thải ra môi trường.

Hoàng Nam, sinh viên năm cuối, chia sẻ: “Lúc đầu mình tìm đến quần áo secondhand vì giá rẻ, có cái áo sơ mi vintage chỉ 80 nghìn đồng. Nhưng càng mua mình càng thích, vì nghĩ rằng mình đã góp phần kéo dài vòng đời của sản phẩm, thay vì để nó bị bỏ đi thành rác thải.”

Từ câu chuyện của Nam, có thể thấy “sống xanh” không còn là khái niệm xa vời mà đã trở thành một giá trị mới, gắn liền với tiêu dùng hàng ngày. Khi các vấn đề môi trường như biến đổi khí hậu, ô nhiễm rác thải nhựa được truyền thông mạnh mẽ, người trẻ càng ý thức hơn về sự lựa chọn của mình. Một chiếc áo, đôi giày, hay chiếc laptop cũ không chỉ giúp tiết kiệm vài trăm nghìn mà còn là hành động nhỏ hướng tới bảo vệ môi trường.

Các chủ shop secondhand cũng nhận thấy sự thay đổi này. Chủ một cửa hàng đồ vintage tại phường Tây Hồ (Hà Nội), cho biết: “5 năm trước, khách tìm đồ cũ đa phần là học sinh, sinh viên muốn mua rẻ. Nhưng giờ thì khác, nhiều bạn chủ động hỏi về nguồn gốc hàng, cách vệ sinh, thậm chí còn khoe là đi mua để ‘sống xanh’. Chính điều đó khiến mình chú trọng hơn vào việc khử khuẩn, tái chế bao bì, để khách hàng cảm thấy yên tâm và đồng điệu với giá trị xanh mà họ theo đuổi.”

Điểm thú vị là hành vi tiêu dùng này cũng giúp người trẻ tìm thấy bản sắc cá nhân. Thay vì chạy theo thời trang fast fashion sản xuất đại trà, nhiều bạn coi quần áo cũ là cách để khẳng định phong cách độc bản. “Mình thích mặc những chiếc áo khoác vintage, vì sẽ ít khi đụng hàng. Nó vừa cá tính vừa mang ý nghĩa bền vững,” Phương Thảo (23 tuổi) chia sẻ.

Có thể nói, từ góc nhìn xã hội, việc dịch chuyển từ “tiết kiệm” sang “sống xanh” trong tiêu dùng secondhand cho thấy sự trưởng thành của thế hệ trẻ. Đó không chỉ là thói quen mua sắm, mà còn là lựa chọn có ý thức, hòa nhịp với xu hướng phát triển bền vững toàn cầu. Và chính họ - những người tạo ra xu hướng - đang góp phần biến “mua đồ cũ” từ một hành động từng bị xem là xấu hổ, trở thành một lối sống văn minh, hiện đại.

Trong 5 - 10 năm tới, secondhand nhiều khả năng sẽ không còn bị coi là “trào lưu”, mà trở thành một phần chính thống của văn hóa tiêu dùng Việt. Và khi đó, việc khoác lên mình món đồ cũ sẽ không chỉ là “cool” mà còn là một tuyên ngôn sống xanh, sống khác biệt.

Mai Lan