Chương trình chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới, hướng tới nông thôn mới thông minh giai đoạn 2021-2025 được Chính phủ phê duyệt vào tháng 8/2022. Mục tiêu là ứng dụng công nghệ số trong xây dựng nông thôn mới để phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao chất lượng đời sống người dân.
Những con đường đẹp ở xã Hải Lộc, huyện Hải Hậu (Nam Định) được hình thành nhờ thành quả của xây dựng nông thôn mới (Ảnh T.L)
Tiến tới những “làng thông minh”
Nhiều địa phương khu vực Đông Nam Bộ cũng đã nhanh chóng áp dụng chuyển đổi số vào các tiêu chí xây dựng nông thôn mới hiện nay. Theo ông Võ Hoàng Khai, Phó Giám đốc Sở Thông tin – Truyền thông tỉnh Đồng Nai, Sở Thông tin – Truyền thông tỉnh Đồng Nai đã phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh triển khai thí điểm ở 3 xã trên địa bàn tỉnh thực hiện chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới gồm xã Bình Lợi (huyện Vĩnh Cửu), xã Long Phước (huyện Long Thành) và xã Bảo Hòa (huyện Xuân Lộc) với những kết quả đáng ghi nhận.
Cụ thể, chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới tập trung vào phát triển chính quyền số, phát triển kinh tế số gắn với xây dựng các mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản có ứng dụng công nghệ số và xã hội số trong xây dựng nông thôn mới.
Tại xã Bình Lợi, lãnh đạo xã đã triển khai sử dụng đầy đủ các phần mềm liên thông từ Trung ương, tỉnh, huyện đến xã, triển khai hệ thống Cổng dịch vụ công và một cửa điện tử... để đẩy mạnh xây dựng chính quyền số. Đồng thời, 100% cán bộ, công chức tại địa phương này đều được trang bị máy tính để phục vụ công việc và triển khai các ứng dụng phục vụ chuyển đổi số nâng cấp, bổ sung thiết bị, tối ưu hóa mạng nội bộ của xã, đầu tư, triển khai hệ thống hội nghị truyền hình để tham gia họp với huyện, tỉnh và Trung ương…, tạo cơ sở để chính quyền địa phương có thể triển khai được mô hình chuyển đổi số cấp xã.
Ông Nguyễn Thanh Vinh, Chủ tịch UBND xã Bình Lợi, huyện Vĩnh Cửu chia sẻ, bước đầu xã đã phát triển các dịch vụ giáo dục thông minh, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giảng dạy với sự tham gia của đội ngũ quản lý, giáo viên, học sinh và cả phụ huynh…Với sản xuất, thông qua chuyển đổi số, Bình Lợi đang nỗ lực triển khai đưa các nông sản nổi bật, các sản phẩm đạt chuẩn OCOP (chương trình Mỗi xã một sản phẩm) của địa phương lên sàn thương mại điện tử, thúc đẩy các dịch vụ thanh toán điện tử trong người dân trên địa bàn xã, cũng như các hoạt động giao thương thông qua thương mại điện tử.
Từ những ứng dụng chuyển đối số, từng ấp đã dần tiếp cận công nghệ thông tin, nông dân thông qua các nguồn tin điện tử có thể lên kế hoạch sản xuất, cũng như ứng dụng các hệ thống số quản lý sản xuất hiệu quả hơn. Từng khu vực chuyển đổi số trở thành làng thông minh trong ứng ứng dụng chuyển đổi số phối hợp xây dựng nông thôn mới.
Bên cạnh nông thôn mới kiểu mẫu
Cùng với áp dụng chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới, xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu trở thành nhiệm vụ quan trọng sau nhiều năm thực hiện xây dựng nông thôn mới và nông thôn mới nâng cao.
Để trở thành một xã nông thôn mới kiểu mẫu, địa phương cần hội đủ nhiều yếu tố từ giữ vững được các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới nâng cao, nâng chất tiêu chí để mỗi thành viên nông thôn có thêm động lực phấn đấu, nhích lại gần hơn với sự phát triển của khu vực đô thị.
Là địa phương có tốc độ phát triển vượt bậc tại khu vực Đông Nam Bộ, cho đến nay, tỉnh Bình Dương đã có 100% số xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, 100% số huyện đạt chuẩn nông thôn mới, hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới trên toàn tỉnh. Theo ông Phạm Văn Bông, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Dương, hiện tỉnh đã có 29/46 xã trên địa bàn tỉnh được công nhận đạt chuẩn nâng cao nâng cao. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn tiếp tục được quan tâm đầu tư, cơ cấu kinh tế khu vực nông thôn tiếp tục chuyển dịch theo hướng công nghiệp - dịch vụ đã làm bộ mặt nông thôn ngày càng khang trang và hiện đại. Đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân không ngừng được nâng lên, môi trường có nhiều chuyển biến tích cực, an ninh trật tự xã hội được giữ vững.
Thêm vào đó, hệ thống trường học các cấp đã và đang được đầu tư hiện đại, khang trang và hầu hết các xã đều có trường mầm non, tiểu học đạt chuẩn Quốc gia. Hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao được quan tâm đầu tư đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, vui chơi, giải trí của người dân, 100% số xã đều có nhà văn hóa ấp. Chất lượng các bệnh viện tuyến huyện và trạm y tế xã cũng được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ người dân tham gia Bảo hiểm y tế hàng năm đều tăng từ 5 - 7%, tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh.
Nếu như giai đoạn 2016-2020 thu nhập bình quân đầu người ở nông thôn Bình Dương đạt 58 triệu đồng/người/năm thì đến năm 2022 đã cán mốc gần 80 triệu đồng/năm (cao gần gấp đôi so với mức bình quân cả nước là 42 triệu đồng/năm), ông Phạm Văn Bông cho biết thêm.
Với tốc độ phát triển này, mục tiêu của tỉnh Bình Dương đến năm 2025 sẽ đạt 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 24% (11/46 xã) số xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu, 100% huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, 100% dân cư nông thôn sử dụng nước sạch và hợp vệ sinh.
Các công trình thủy lợi, đê bao, phòng, chống thiên tai phát huy hiệu quả tưới tiêu, ngăn lũ, đảm bảo tưới cho 100% diện tích cây ngắn ngày, 100% xã có đường giao thông từ huyện đến xã, đường trục xã được nhựa hóa; đường ngõ xóm được bê tông hóa góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất, thúc đẩy tiêu thụ nông sản, hàng hóa quy mô lớn đồng thời góp phần thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào khu vực nông thôn.
Bên cạnh đó, Bình Dương sẽ hoàn thành xây dựng làng thông minh tại xã Bạch Đằng, thành phố Tân Uyên và sẽ nhân rộng làng thông minh đối với các xã có điều kiện phù hợp, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn và thu nhập tăng ít nhất 1,8 lần so với năm 2020, ông Mai Hùng Dũng, Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Bình Dương cho biết.
Xây dựng nông thôn mới là quá trình chỉ có điểm bắt đầu mà không có điểm kết thúc. Chính vì vậy, nỗ lực hoàn thiện và nâng cao chất lượng chương trình sẽ giúp nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân nông thôn một cách bền vững.
Tiến Thanh (t/h)