Liên tục công bố những kế hoạch siêu “khủng” nhưng thực tế, dưới sự lãnh đạo của bà Thái Hương, vốn của cổ đông TH True Milk đã bốc hơi hàng ngàn tỷ đồng.
Mối lo lớn
CTCP Thực Phẩm Sữa TH (TH True Milk) thuộc Tập đoàn TH được thành lập với sự tư vấn tài chính của Ngân hàng TMCP Bắc Á (BacA Bank). TH True Milk và BacA Bank kết nối với nhau bằng những lãnh đạo cao cấp, nổi bật nhất là bà Thái Hương.
Ra đời cuối năm 2009, đầu năm 2010, Công ty cổ phần Thực Phẩm Sữa TH (TH True Milk) thuộc Tập đoàn TH ít nhiều đã có đóng góp cho xã hội. Đầu tiên, TH True Milk mạnh dạn xây dựng mô hình “siêu trang trại”. Mô hình tập trung này giúp năng suất cao và đảm bảo chất lượng sữa nguyên liệu.
Bên cạnh đó, mô hình trang trại TH True Milk khởi xướng đã hạn chế việc nhập khẩu sữa nguyên liệu từ nước ngoài, ưu tiên dùng sản phẩm trong nước. Đóng góp vào kinh tế vĩ mô của TH True Milk còn được thể hiện ở chỗ TH True Milk đã tạo ra rất nhiều việc làm cho người lao động.
Các sản phẩm TH True Milk được truyền thông quảng cáo rộng rãi. Bản thân bà Thái Hương cũng nhiều lần “đăng đàn” chia sẻ ước mơ TH True Milk là “sớm vươn lên tầm cao mới và thực hiện nhiều sứ mệnh cao cả”.
Tuy nhiên, năm 2012, 2 năm sau khi những sản phẩm TH True Milk đầu tiên ra mắt, bà Thái Hương gây “sốc” và khiến báo chí tốn nhiều giấy mực khi tin rằng, đến năm 2015, nhà máy TH True Milk sẽ đạt doanh số 3.700 tỷ đồng. Khi đó TH Milk sẽ chiếm tới 50% thị phần sữa tươi tại Việt Nam. Thông tin này cũng khiến những người am hiểu ngành sữa ngờ vực vì tại thời điểm đó, Tổng công ty Sữa Việt Nam (Vinamilk) vẫn đang dẫn đầu thị trường sữa tươi với thị phần khoảng trên 40%. Vậy nếu TH True Milk đạt mốc 50%, công ty này sẽ chiếm lĩnh vị trí số 1 về sữa tươi.
Thế nhưng, các số liệu tài chính năm 2015 và sang tới năm 2016 cho thấy lời hứa của bà Thái Hương ngày càng xa vời. Cụ thể, trong năm 2015, doanh thu của TH True Milk chỉ đạt 2.674 tỷ đồng, bằng 72% con số kỳ vọng của bà Thái Hương. Vì vậy, năm 2015, TH True Milk chỉ kiếm được gần 58 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế. Điều đó có nghĩa 1 đồng vốn của TH True Milk chỉ mang về cho công ty 0,015 đồng lợi nhuận. Trong khi đó, vào năm 2015, doanh thu của công ty mẹ Vinamilk lên tới 38.010 tỷ đồng, cao gấp 14 lần doanh thu của công ty mẹ TH True Milk.
Dù lới hứa thị phần năm 2015 của bà Thái Hương vẫn chưa thành hiện thực nhưng TH True Milk liên tục công bố những kế hoạch siêu “khủng” như đầu tư thêm trang trại, mở rộng thị trường ra nước ngoài… Những thông tin đó khiến dư luận tin vào “sức khỏe” của ông lớn ngành sữa.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy điều ngược lại. Cho đến năm 2016, TH True Milk bị âm vốn sở hữu nặng nề. Theo báo cáo tài chính riêng năm 2016 của TH, tại thời điểm cuối năm, vốn chủ sở hữu của TH chỉ là 2.385 tỷ đồng. Trong khi đó, vốn cổ phần của công ty này lên tới 3.800 tỷ đồng. Điều đó có nghĩa, vốn sở hữu của TH đã “âm” tới 1.415 tỷ đồng, tương ứng 37% vốn góp của cổ đông.
Trước đó, tại thời điểm đầu năm 2016, vốn chủ sở hữu của TH còn “bốc hơi” tới 1.603 tỷ đồng. Nhưng may mắn trong năm 2016, công ty lãi hơn 130 tỷ đồng nên khoản âm vốn chủ sở hữu được kiềm chế lại.
Cùng với nguồn vốn, tổng tài sản cũng hao hụt mạnh. Tại thời điểm 31/12/2016, tổng tài sản của TH đạt 10.006 tỷ đồng, giảm 401 tỷ đồng, tương ứng 3,9% so với thời điểm đầu năm.
Vốn góp cổ đông tại TH True Milk có thể còn hao hụt nhiều hơn nếu tính chung cả hoạt động của công ty mẹ và các công ty con.
Chủ nợ sẽ gặp khó?
Cùng với tình trạng lỗ "khủng", TH True Milk phải gánh chịu khoản nợ khổng lồ. Hồi cuối năm 2015, nợ phải trả tại TH True Milk lên tới 8.152 tỷ đồng, cao gấp 3,6 lần vốn chủ sở hữu. Tới năm 2016, tỷ lệ này giảm xuống 3,2 lần nhưng vẫn là con số rất cao.
Cụ thể, tại thời điểm 31/12/2016, tổng nợ phải trả của TH True Milk dù giảm nhưng vẫn lên tới 7.621 tỷ đồng, chiếm tới 76,2% tổng nguồn vốn. Con số này cho thấy TH True Milk sống chủ yếu dựa vào nguồn vốn vay.
Nợ vay quá lớn luôn là con dao 2 lưỡi với một doanh nghiệp. Nếu sản phẩm bán chạy, mang về nguồn thu lớn, nợ vay sẽ là động lực. Nhưng ngược lại, nếu doanh thu èo uột, nợ vay sẽ là áp lực rất lớn. Với TH True Milk, rất đáng tiếc, "ông lớn" ngành sữa lại thuộc trường hợp thứ 2.
Thanh khoản của TH True Milk gặp vấn đề, các chủ nợ - phần lớn là ngân hàng sẽ phải giải quyết “bài toán khó” mà TH True Milk để lại.
Hồi cuối năm 2016, tổng nợ vay ngân hàng của TH True Milk là 5.476 tỷ đồng, trong đó các khoản nợ vay ngắn hạn là 1.150 tỷ đồng. Điều đáng nói, tiền mặt và các khoản tương đương tiền của TH True Milk chỉ là 28,5 tỷ đồng.
Có nhiều ngân hàng cho TH True Milk vay vốn nhưng Ngân hàng TMCP Bắc Á (BacA Bank) là đơn vị được chú ý hơn cả. BacA Bank được chú ý vì ngân hàng này là “người nhà” của TH True Milk.
Tại thời điểm 31/12/2016, TH True Milk vay nợ BacA Bank khá nhiều. Tổng nợ lên đến 794 tỷ đồng, chiếm 16% vốn điều lệ của BacA Bank. Trong đó có 478 tỷ đồng là nợ ngắn hạn, 316 tỷ đồng là nợ dài hạn. Cần nhấn mạnh, các khoản nợ (cả ngắn hạn và dài hạn) của TH True Milk tại BacA Bank đều không cần tài sản đảm bảo.
Với tất cả các khoản nợ vay ngắn hạn (bao gồm khoản nợ tại BacA Bank), TH True Milk đã nhắc tới khả năng thanh toán. Theo đó, khả năng thanh toán không phụ thuộc vào doanh thu mà phụ thuộc vào khả năng… vay nợ tiếp theo.
Hiện tại, chưa rõ những khoản nợ của của TH True Milk ảnh hưởng thế nào tới BacA Bank. Chỉ biết, tại thời điểm cuối quý 3 năm nay, nợ có khả năng mất vốn của ngân hàng này tăng từ 382 tỷ đồng đầu năm 2017 lên 420 tỷ đồng.
Nguyên An