Đóng góp ý kiến về Luật giá sửa đổi, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nêu rõ: “Không thể nào để Quỹ Bình ổn xăng dầu tại doanh nghiệp. Tiền này là tiền của dân, doanh nghiệp quản lý có thể dùng số tiền này vào mục đích khác, như vậy không công bằng với người dân tham gia đóng góp vào quỹ này, Chính phủ cần nghiên cứu cơ chế phù hợp hơn.
Sáng 6/4, Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách cho ý kiến về Luật Giá sửa đổi.
Báo cáo trước khi đại biểu thảo luận, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Nguyễn Thị Phú Hà thông tin, Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách và Cơ quan soạn thảo thống nhất xin được giữ quy định về Quỹ Bình ổn giá tại Dự thảo Luật (nếu không quy định về quỹ trong Luật, trường hợp phát sinh cần thiết phải thành lập quỹ, sẽ không có căn cứ để triển khai), bà Hà nêu rõ.
Về Quỹ Bình ổn xăng dầu, Thường trực Ủy ban thẩm tra thông tin, trong quá trình xây dựng Dự thảo Luật, Cơ quan soạn thảo đã gửi xin ý kiến rộng rãi trên trang điện tử của Bộ Tài chính, trong đó có nội dung xin ý kiến đánh giá về sự cần thiết của Quỹ Bình ổn giá, bao gồm cả Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Ý kiến của nhân dân còn nhiều ý kiến đa chiều, tuy nhiên, đa số ý kiến của các bộ, ngành, địa phương (trong đó có Bộ Công thương, Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam) nhất trí về sự cần thiết của Quỹ Bình ổn giá và đề nghị giữ quy định về quỹ bình ổn giá, bao gồm cả Quỹ Bình ổn giá xăng dầu.
Đại biểu Phạm Văn Hoà phát biểu tại nghị trường. Ảnh: quochoi.vn
Quỹ bình ổn giá xăng, dầu vừa qua có rất nhiều bất cập
Tham gia thảo luận, đồng ý quy định về quỹ bình ổn giá trong dự thảo luật, song đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) đề nghị hạn chế thấp nhất việc vận động doanh nghiệp, người dân góp quỹ.
Theo đại biểu, quỹ này Nhà nước phải quản lý, có thể lấy từ nguồn ngân sách, để khi có đột biến thì dùng quỹ này can thiệp thị trường, bình ổn giá cả.
Riêng đối với Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, hiện là quỹ bình ổn giá duy nhất thành lập và duy trì hoạt động, ông Hoà tán thành việc duy trì quỹ này, bởi vừa qua thị trường biến động thì đã sử dụng quỹ này để điều tiết, hạn chế giá xăng dầu tăng quá cao.
Nhưng, vị đại biểu Đồng Tháp cho rằng, quỹ này hiện giao cho doanh nghiệp quản lý là không hợp lý. Ông Hoà đề nghị nên giao quỹ này về Bộ Tài chính quản lý, chứ không để tại doanh nghiệp.
“Không thể nào để Quỹ Bình ổn xăng dầu tại doanh nghiệp. Tiền này là tiền của dân, doanh nghiệp quản lý có thể dùng số tiền này vào mục đích khác, như vậy không công bằng với người dân tham gia đóng góp vào quỹ này, Chính phủ cần nghiên cứu cơ chế phù hợp hơn", ông Hòa đề nghị.
Đại biểu Hoà nhấn mạnh, để giá xăng dầu theo kinh tế thị trường, thì không nên duy trì Quỹ Bình ổn giá xăng, dầu. Do đó, dù hiện tại việc duy trì quỹ này là cần, song đề nghị Chính phủ cần có lộ trình về việc tồn tại của quỹ này.
“Không nên duy trì mãi quỹ này vì không hợp lý, không công bằng”, ông Hòa tỏ rõ quan điểm.
Liên quan đến Qũy Bình ổn xăng dầu, Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục Quốc hội Tạ Văn Hạ nhìn nhận, Quỹ bình ổn giá xăng, dầu vừa qua có rất nhiều bất cập.
Ông Hạ nêu rõ, đây là quỹ ngoài ngân sách, không dùng ngân sách nhà nước, nhưng được doanh nghiệp trích lập và sử dụng nhưng mức trích lập, mức chi lại dựa trên quyết định của cơ quan quản lý nhà nước là Bộ Công thương là một bất cập.
Mặt khác, tiền trích quỹ là tiền của người dân. Chẳng hạn, giá xăng dầu là 10 đồng thì người dân phải trả 13 đồng để trích 3 đồng vào quỹ. Ông Hạ cho rằng, việc trích lập quỹ theo cách này chưa hợp lý, có thể dẫn đến doanh nghiệp đang quản lý quỹ sử dụng không công khai, minh bạch.
Trong khi đó, theo đại biểu Hạ, chính doanh nghiệp cũng kêu khổ. “Lúc lên cao quá, mà khoản quỹ trích đã hết rồi thì doanh nghiệp cũng than trời”, ông Hạ phản ánh. Việc điều hành giá xăng, dầu, theo đại biểu, nhà nước có thể can thiệp bằng nhiều chính sách khác như thuế, phí, và việc dự trữ quốc gia về xăng, dầu.
Trả lời ý kiến đại biểu, đại diện Ban soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết sẽ tiếp thu các ý kiến về việc quản lý chặt chẽ Quỹ Bình ổn giá xăng, dầu để quỹ này hoạt động công khai, minh bạch.
Song, ông Phớc cũng giải thích, việc bình ổn giá xăng dầu không chỉ bằng Quỹ Bình ổn giá xăng, dầu. Vừa qua, Chính phủ đã trình Quốc hội thực hiện bình ổn giá thông qua các công cụ khác như thuế, phí, Bộ trưởng giải thích.
Theo nghị trình, dự án Luật Giá (sửa đổi) sẽ được Quốc hội tiếp tục thảo luận, thông qua tại kỳ họp thứ năm (tháng 5/2023).
Phạm vi điều chỉnh của Luật Giá tập trung về quyền của người tiêu dùng
Trong phiên thảo luận về Luật giá (sửa đổi), Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy - Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh cũng đã góp ý về khoản 2 Điều 8 của dự thảo Luật về quyền của tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ và hàng hóa trong đó có quy định “trừ hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá”, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy đề nghị là sửa thành là “hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quyết định giá cụ thể”.
Theo đại biểu, sửa đổi này nhằm phù hợp với khoản 2 của Điều 21 của dự thảo Luật, giá do Nhà nước quyết định giá cụ thể thì tổ chức và cá nhân phải bắt buộc thực hiện theo giá của Nhà nước quy định.
Về Điều 10 của dự thảo Luật về quyền của người tiêu dùng, đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy cho biết tại khoản 2 có quy định làm người tiêu dùng có quyền góp ý kiến đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ về giá cả, về chất lượng hàng hóa, dịch vụ.
Đại biểu cho rằng phạm vi điều chỉnh của Luật Giá tập trung về quyền của người tiêu dùng liên quan đến lĩnh vực giá; đối với nội dung quy định này sẽ trùng với khoản 4 Điều 8 của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đang sửa đổi hiện nay.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng đề nghị bổ sung trong quyền của người tiêu dùng về tiếp cận thông tin về chính sách giá của Nhà nước, các biện pháp quản lý, điều tiết giá của Nhà nước và các thông tin công khai khác.
Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy đề nghị là phải xem xét lại các tiêu chí trong danh mục hàng hóa, dịch vụ phải bình ổn giá cụ thể là về tiêu chí hàng hóa, dịch vụ thiết yếu và tiêu chí có tác động đến phát triển kinh tế - xã hội, sản xuất kinh doanh và đời sống của người dân.
Đại biểu lý giải, tại khoản 3, Điều 4 của dự thảo Luật về giải thích từ ngữ về hàng hóa, dịch vụ thiết yếu là những hàng hóa, dịch vụ không thể thiếu cho sản xuất. đời sống kinh tế quốc phòng an ninh bao gồm nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu, dịch vụ chính phục vụ cho sản xuất, lưu thông sản phẩm, đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người, nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và có quốc phòng an nin. Như vậy, theo giải thích từ ngữ như vậy thì 2 tiêu chí trên có thể trùng lặp.
Đại biểu cũng cho rằng cần thiết phải quy định danh mục các hàng hóa, dịch vụ, thế nào là hóa dịch vụ thiết yếu. Các mặt hàng dịch vụ thiết yếu cần phải có sự linh hoạt trong từng thời điểm, đặc biệt là trong những điều kiện cấp thiết.
Về danh mục bình ổn giá, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đề nghị giữ 8 mặt hàng trong luật này. Đối với các mặt hàng khác như đại biểu nêu như điện, khí, dầu mỏ, muối, đường, ăn thức ăn chăn nuôi…đã được quy định ở luật chuyên ngành và trong quá trình tổ chức thực hiện có sự tham chiếu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc nêu rõ.
Về giải thích từ ngữ hàng hóa dịch vụ thiết yếu, nói đến điều kiện cần và để đảm bảo được hàng hóa dịch vụ thiết yếu phải có điều kiện đủ là có tác động đến đời sống Nhân dân. Do đó 2 tiêu chí đưa ra trong luật nhằm bảo đảm cả điều kiện cần và đủ.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội cần quy định rõ về định giá và quản lý nhà nước, Bộ trưởng Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc khẳng định Bộ Tài chính không đứng ngoài cuộc trong quản lý giá và cho biết trong quá trình các Bộ quản lý chuyên ngành xây dựng phương pháp định giá chung đều có ý kiến góp ý của Bộ Tài chính.
Trước ý kiến cho rằng quy định về quản lý nhà nước có sự trùng lắp, Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ không có sự trùng lặp mà quản lý nhà nước về giá có điểm chung là Bộ Tài chính cùng với các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân tỉnh là được giao nhiệm vụ quản lý. Trong đó, Bộ Tài chính được phân định thẩm quyền ban hành chuẩn mực giá, hướng dẫn về phương pháp định giá chung và thanh tra, kiểm tra. Còn lại các hàng hóa chuyên ngành phân về cho các bộ ngành quản lý. Ví dụ như giá điện giao Bộ Công Thương; giá thiết bị y tế, thuốc giao Bộ Y tế; giá về giáo dục giao Bộ Giáo dục; giá về khoa học công nghệ gia Bộ Khoa học công nghệ và ở địa phương thì phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Hà Yên (t/h)