Lo ngại trước những hành vi vi phạm bản quyền do công nghệ deepfake

Sony Music, một trong ba hãng thu âm lớn nhất thế giới, đang rất lo ngại trước việc nới lỏng các quy định liên quan đến Luật Bản quyền của Chính phủ Anh. Để thể hiện sự phản đối, Sony cho biết họ đã phát hiện và gỡ bỏ hơn 75.000 bài hát giả mạo sử dụng giọng hát của các nghệ sĩ trong danh sách của hãng, nhưng thực chất được tạo ra bằng AI.

Những nghệ sĩ bị deepfake giả mạo bao gồm nhiều tên tuổi lớn như Beyoncé, Harry Styles và Queen, đều là những trụ cột tài chính quan trọng của Sony Music. Giọng hát của họ đã được mô phỏng bằng thuật toán và sử dụng để hát các ca khúc gốc hoặc các bài hát do AI tạo ra, sau đó được tải lên các nền tảng phát trực tuyến.

Sony chia sẻ với Financial Times rằng số lượng bài hát được deepfake tạo ra theo cách này ngày càng gia tăng do công nghệ ngày càng rẻ và dễ tiếp cận hơn. Hãng cũng nhấn mạnh rằng 75.000 bài hát đã gỡ bỏ có thể chỉ là một phần nhỏ trong tổng số lượng bài Deepfake hiện có trên mạng.

Việc bảo vệ bản quyền cho các nghệ sĩ là ưu tiên hàng đầu của Sony Music, nhưng quá trình này tiêu tốn rất nhiều thời gian do hãng phải tự mình dò tìm và gửi yêu cầu gỡ bỏ đến từng người đăng tải. Đây thực sự là một thách thức lớn đối với hãng thu âm trong bối cảnh số lượng bài hát do deepfake tạo ra đang tăng lên chóng mặt.

Thông tin trên được công bố trong bối cảnh chính phủ Anh đang xem xét nới lỏng các quy định về AI với hy vọng khuyến khích các doanh nghiệp khởi nghiệp và phát triển công nghệ. Thủ tướng Anh Keir Starmer bày tỏ tham vọng biến Anh trở thành "nơi tốt nhất để khởi nghiệp và mở rộng doanh nghiệp AI".

Theo đề xuất hiện tại, các công ty AI có thể được phép đào tạo mô hình của mình miễn phí dựa trên khối lượng lớn dữ liệu có bản quyền như âm nhạc, phim ảnh, sách báo. Điều này đồng nghĩa với việc chủ sở hữu bản quyền phải chủ động liên hệ và yêu cầu các công ty AI không sử dụng nội dung của mình.

Đề xuất này đã vấp phải sự phản đối dữ dội từ các nghệ sĩ và hãng thu âm. Trong bản đệ trình gửi lên chính phủ, Sony Music khẳng định rằng các bản ghi âm được tạo ra bởi AI đang gây “thiệt hại thương mại trực tiếp” cho các nghệ sĩ thu âm hợp pháp, trong đó có nhiều nghệ sĩ người Anh.

Theo truyền thông, trước đó, tại một bản trình lên cuộc tham vấn của chính phủ về AI và Luật Bản quyền, Sony đã mô tả các đề xuất mới sẽ là mối đe dọa đối với ngành công nghiệp đóng góp 7,6 tỷ bảng Anh (8,23 tỷ đô la Mỹ theo tỷ giá hối đoái trung bình năm 2024) hàng năm cho nền kinh tế Anh.

Những đề xuất cải cách này của Vương quốc Anh cũng thúc đẩy hơn 1.000 nghệ sĩ, bao gồm Kate Bush, Annie Lennox của Eurythmics và Damon Albarn của Blur và The Gorillaz, phát hành một "Album im lặng" phản đối đề xuất cải cách Luật Bản quyền. Có tựa đề Is This What We Want? (Tạm dịch: "Đây có phải là điều chúng ta muốn?"), album im lặng này có danh sách bài hát ở bìa sau ghi rõ "Chính phủ Anh không được hợp pháp hóa hành vi trộm cắp âm nhạc để mang lại lợi ích cho các công ty AI".

Trong khi đó, ông Ed Newton-Rex, nhà sáng lập tổ chức Fairly Trained, cáo buộc chính phủ đang muốn trao tặng công sức cả đời của các nhạc sĩ cho các công ty AI miễn phí, để các công ty này khai thác tác phẩm của các nhạc sĩ để chèn ép và vượt qua họ.

Những nghệ sĩ nổi tiếng như Sir Elton John đã cảnh báo trong một cuộc phỏng vấn gần đây với The Times rằng vị thế của Vương quốc Anh là quốc gia dẫn đầu toàn cầu về nghệ thuật và văn hóa đang bị đe dọa nếu không có sự bảo vệ bản quyền mạnh mẽ. Tương tự như vậy, Sir Paul McCartney đã kêu gọi chính phủ xem xét lại các kế hoạch của mình, đồng thời nhấn mạnh nghĩa vụ bảo vệ những người sáng tạo.

Mặc dù vậy, Chính phủ Anh vẫn bảo vệ quan điểm của mình. Họ cho rằng luật bản quyền và AI hiện hành đang kìm hãm sự phát triển của các ngành công nghiệp sáng tạo, truyền thông và AI. Chính phủ cam kết sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến từ các bên liên quan trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Hiện tại, chính phủ Anh vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về cách giải quyết vấn đề vi phạm bản quyền trong bối cảnh mới, nhưng có dấu hiệu cho thấy họ đang nghiêng về mô hình truy cập mở - điều mà nhiều người trong ngành âm nhạc lo ngại sẽ gây tổn thất lớn cho ngành công nghiệp giải trí.

Mai Chi