Theo quy định, các website bán hàng và cung cấp dịch vụ thông qua kết nối internet bắt buộc phải đăng ký thông báo với cơ quan chức năng. Tuy nhiên, trên thực tế có rất nhiều website, nhất là các website bán hàng chưa đăng ký với hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử theo quy định.
Kiểm tra trên cổng đăng ký hệ thống hoạt động thương mại điện tử của Bộ Công Thương, nhiều website như https://shopnhat.vn/ chưa có đăng ký
Nhiều cơ sở bán hàng online không đăng ký website thương mại điện tử
Trong bối cảnh tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả ngày càng gia tăng, việc buôn bán sản phẩm hàng hoá trên website không đăng ký diễn biến phức tạp. Do đó, kiểm soát hoạt động thương mại điện tử được coi là “mặt trận” trọng tâm nhằm nỗ lực dẹp bỏ vấn nạn buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả hiện nay. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những vấn đề khiến cho cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn trong việc kiểm tra, kiểm soát.
Thực tế, qua khảo sát của PV Thương Trường, trên không gian mạng hiện có rất nhiều website có chức năng bán hàng trực tuyến, nhưng chưa đăng ký thông báo theo quy định, thậm chí có một số website mượn biểu tượng đã đăng ký với Bộ Công Thương để dán vào website.
Tại một số cơ sở đăng ký địa chỉ trên địa bàn thành phố Hà Nội, rất nhiều website bán hàng không khai báo thông tin, đăng ký website hoạt động thương mại điện tử với Bộ Công Thương. Đơn cử như website https://shopnhat.vn/, có địa chỉ hoạt động tại 222 Kim Mã (Ba Đình) và 29 Nguyễn Gia Thiều (Hoàn Kiếm), Hà Nội. Theo giới thiệu, https://shopnhat.vn/ hay còn gọi là Shop Nhất, cơ sở này chuyên bán các mặt hàng nội địa Nhật Bản.
Website https://shopnhat.vn/, chưa đăng ký với hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử của Bộ Công Thương
Tại https://shopnhat.vn/ đang giới thiệu một loạt các sản phẩm mỹ phẩm dưỡng da và tóc chiết xuất từ thảo mộc; mỹ phẩm trang điểm chính hãng và các loại dược mỹ phẩm đặc trị (chống nhăn, giảm cân, khử độc..); nước hoa hàng hiệu và tinh dầu nguyên chất; Thực phẩm chức năng, vitamin (tảo xoắn 100%, collagen, sụn vi cá mập, dầu gan cá, thuốc khớp, viên tỏi đen, Vitamin tổng hợp...; đồ gia dụng thông minh; hàng dành cho mẹ và bé; Thời trang chính hãng… Giới thiệu hoành tráng như vậy, nhưng website https://shopnhat.vn/ chưa hề đăng ký với hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử của Bộ Công Thương.
Dữ liệu từ hệ thống đăng ký tên miền quốc gia, cho thấy website https://shopnhat.vn/ do người có tên Nguyễn Tường Vân đứng tên chủ sở hữu.
Ngoài ra, trong phần phần giới thiệu trên website của Shop Nhất có thể hiện thông tin doanh nghiệp, với tên gọi Công ty TNHH Quốc tế Nam Việt Nhất, có địa chỉ trụ tại số 222, phố Kim Mã, Phường Kim Mã, Quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội. Công ty này có mã số thuế 0106438273, và người đại diện pháp luật là Nguyễn Tường Vân.
West Shop với tên miền https://hangxachtayduc.com.vn/ - chuyên cung cấp hàng xách tay Đức cũng chưa có đăng ký với Bộ Công Thương
Tương tự Shop Nhất, một trang web khác có tên https://hangxachtayduc.com.vn/ cũng chưa đăng ký với hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử của Bộ Công Thương. Website này có địa chỉ đăng ký hoạt động tại ngõ 55 đường Huỳnh Thúc Kháng (Đống Đa, Hà Nội), với tên gọi West Shop - chuyên hàng xách tay Đức. Cơ sở này cũng bày bán rất nhiều mặt hàng, từ hàng tiêu dùng gia đình, cho tới mỹ phẩm, thực phẩm chức năng đủ loại.
Theo tra cứu trên hệ thống đăng ký tên miền, chủ sở hữu website https://hangxachtayduc.com.vn/ là bà Bùi Thị Thái Anh, có thông tin liên hệ tại địa chỉ Tòa A8, chung cư An Bình City - 232 Phạm Văn Đồng, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội.
Không chỉ Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, mà tại nhiều địa phương, trước sự bung nở nhu cầu bán hàng trực tuyến, rất nhiều website bán hàng đã ra đời, trong số đó nhiều cơ sở chưa có đăng ký với cơ quan chức năng. Vấn đề này khiến cho câu chuyện hàng hoá không rõ nguồn gốc xuất xứ, hàng nhập lậu, hàng giả trở nên khó kiểm soát.
Thời gian qua, lực lượng quản lý thị trường đã tiến hành kiếm tra, kiểm soát và cũng đã xử phạt nhiều cơ sở vi phạm do không khai báo và đăng ký website thương mại điện tử với Bộ Công Thương.
Mới đây, Đội Quản lý thị trường số 10, Cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh Nghệ An đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với 02 cơ sở kinh doanh tại huyện Nam Đàn và huyện Hưng Nguyên về hành vi không thông báo website thương mại điện tử bán hàng với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền với số tiền phạt 30.000.000 đồng.
Theo Cục QLTT Nghệ An, tại thời điểm kiểm tra, các hộ kinh doanh tại các địa phương nêu trên đang vận hành website thương mại điện tử, gồm https://dienmaythanhhuong.vn, và website https://leeuyen.com.vn có chức năng giỏ hàng trực tuyến để đăng bán và quảng cáo giới thiệu các sản phẩm điện máy, các sản phẩm cho mẹ và bé. Qua kiểm tra, đoàn kiểm tra phát hiện website thương mại điện tử của các hộ kinh doanh này đều chưa thực hiện nghĩa vụ thông báo với Bộ Công Thương theo quy định.
Tại sao website thương mại điện tử bắt buốc phải đăng ký?
Có lẽ đâu đó trên thị trường, nhiều tổ chức, cá nhân vẫn chưa nhận thức rõ được những nguy cơ từ việc không đăng ký website cung cấp dịch vụ hoạt động thương mại điện tử. Với người bán hàng trực tuyến thông qua website, điều quan trọng nhất là tuân thủ pháp luật. Nếu không tuân thủ quy định, các website bán hàng sẽ được liệt vào danh sách có nguy cơ cung cấp hàng hoá, dịch vụ không đảm bảo, thậm chí gian dối.
Để tuân thủ quy định của pháp luật, tạo uy tín cho thương hiệu, tổ chức và cá nhân hoạt động thương mại điện tử bắt buộc phải đăng ký thông báo với Bộ Công Thương. Cụ thể, Nghị định 52/2013/NĐ-CP quy định các website cần phải thông báo đăng ký với Bộ Công Thương, bao gồm: website thương mại điện tử bán hàng là website thương mại điện tử do các thương nhân, tổ chức, cá nhân thiết lập để phục vụ hoạt động xúc tiến thương mại, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ của mình; Website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử là website thương mại điện tử do thương nhân, tổ chức thiết lập để cung cấp môi trường cho các thương nhân, tổ chức, cá nhân khác tiến hành hoạt động thương mại.
Website đăng ký thành công với hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử sẽ có mã thông báo như hình ảnh
Ngoài ra, website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử bao gồm: Sàn giao dịch thương mại điện tử; Website đấu giá trực tuyến; Website khuyến mại trực tuyến; Các loại website khác do Bộ Công Thương quy định.
Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), với các ứng dụng cài đặt trên thiết bị điện tử có nối mạng cho phép người dùng truy cập vào cơ sở dữ liệu của thương nhân, tổ chức, cá nhân khác để mua bán hàng hóa, cung ứng hoặc sử dụng dịch vụ, tùy theo tính năng của ứng dụng đó mà thương nhân, tổ chức phải tuân thủ các quy định về website thương mại điện tử bán hàng hoặc website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử tại Nghị định này.
Để có dấu xác thực từ Bộ Công Thương, tổ chức, cá nhân phải trải qua các khâu kiểm duyệt thông tin từ đó là bước đầu củng cố lòng tin của khách hàng, giúp khách hàng an tâm hơn khi ra quyết định mua hàng, sử dụng sản phẩm, dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp. Doanh nghiệp khi nhận được xác nhận của Bộ Công Thương là điều cần thiết giúp nâng cao uy tín của doanh nghiệp, khẳng định thương hiệu tên tuổi của mình trên thị trường.
Các website/ứng dụng thương mại điện tử sau khi hoàn thành thủ tục thông báo/đăng ký sẽ được cung cấp logo gắn lên website của mình, logo này dẫn tới đường link trên trang của Bộ Công Thương xác nhận website đã đăng ký/thông báo thành công.
Việc làm thông báo/ đăng ký website/ứng dụng thương mại điện tử bán hàng với Bộ Công Thương là yêu cầu bắt buộc đã được pháp luật quy định, do vậy việc doanh nghiệp tuân thủ đúng theo quy định sẽ tránh bị xử phạt nặng.
Xem xét tại điều 62 Nghị định 98/2020/NĐ-CP của Chính phủ, các cá nhân có thể bị phạt tiền từ 10.000.000đ đến 20.000.000đ nếu không thông báo website/ứng dụng thương mại điện tử bán hàng; gian dối hoặc cung cấp thông tin sai sự thật khi thông báo website. Phạt tiền từ 20.000.000đ đến 30.000.000đ nếu doanh nghiệp không đăng ký website/ứng dụng thương mại điện tử, gian dối hoặc cung cấp thông tin sai sự thật khi đăng ký website/ ứng dụng cung cấp dịch vụ thương mại điện tử...
Minh Đức