Năm học mới phải đổi mới thực chất từ bên trong ngành giáo dục

Theo Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, năm học 2026-2027 là năm học đầu tiên sau Đại hội XIV của Đảng; phải là năm học mới về tư duy, cách làm và chất lượng, hướng tới tạo đột phá phát triển giáo dục, đào tạo.

Năm học mới về tư duy, cách làm và chất lượng

Theo Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ ngày 27/8, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị tổng kết năm học 2025-2026, triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027. Hội nghị được kết nối trực tuyến từ trụ sở Chính phủ đến 34 tỉnh, thành phố.

Theo các báo cáo, ý kiến tại Hội nghị, trong một năm với khối lượng công việc rất lớn, toàn ngành đã nỗ lực duy trì hoạt động dạy và học ổn định; tích cực hoàn thiện thể chế, sắp xếp tổ chức bộ máy; ban hành nhiều chính sách thiết thực đối với nhà giáo và người học; mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục; duy trì chất lượng giáo dục đại trà, giáo dục mũi nhọn; đẩy mạnh chuyển đổi số, tự chủ và đào tạo nhân lực cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Những kết quả đó tạo nền tảng quan trọng để giáo dục và đào tạo tiếp tục đổi mới, phát triển trong giai đoạn mới; đồng thời, thể hiện tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của ngành giáo dục, các bộ, ngành và các địa phương. Bên cạnh kết quả đạt được, ngành còn một số hạn chế, điểm nghẽn cần tập trung giải quyết.

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng khẳng định, ngành giáo dục có sự quan tâm rất lớn của Đảng, Nhà nước, trực tiếp là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực cũng thường xuyên trao đổi, làm việc với Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thủ tướng cho rằng, đột phá về giáo dục và đào tạo đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là sự quan tâm thích đáng của các đồng chí ở địa phương, nhất là các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố.

Nhấn mạnh một số trọng tâm, Thủ tướng đánh giá, năm học 2025-2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cùng các nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị trên các lĩnh vực then chốt, đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Trong bối cảnh đó, ngành giáo dục đã nỗ lực lớn, quyết tâm cao và đạt nhiều kết quả quan trọng. Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng chỉ rõ những thách thức, tồn tại, hạn chế.

Định hướng chủ đạo trong năm học mới, Thủ tướng Chính phủ nêu rõ, năm học 2026-2027 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính đột phá, như đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh tại buổi làm việc ngày 25/8/2026 về đánh giá kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo: Năm học 2026-2027 là năm học đầu tiên sau Đại hội XIV của Đảng; phải là năm học mới về tư duy, cách làm và chất lượng, hướng tới tạo đột phá phát triển giáo dục, đào tạo. Thủ tướng nêu rõ, đây là định hướng tư duy chủ đạo của ngành giáo dục trong năm học mới.

Với tinh thần đó, năm học 2026-2027 phải là năm chuyển trạng thái từ tập trung xây dựng thể chế sang tổ chức thực hiện có hiệu quả; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển; từ kiểm đếm công việc sang đo lường kết quả; từ đổi mới bên ngoài sang đổi mới thực chất từ bên trong mỗi nhà trường, mỗi lớp học, mỗi người thầy và mỗi người học và từ bên trong toàn ngành giáo dục.

Bảo đảm "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên"

Hội nghị thống nhất cao phương châm của năm học 2026-2027 là: "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất". Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành, cơ quan, địa phương tập trung quán triệt và thực hiện tốt một số định hướng chủ đạo.

Chuyển mạnh trọng tâm từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện đồng bộ, thực chất, tạo kết quả đầu ra rõ nét, đưa các chính sách mới về giáo dục, đào tạo thực sự đi vào cuộc sống. Tập trung xử lý các điểm nghẽn, giải phóng mọi nguồn lực; kết quả phải được đo bằng sự tiến bộ của người học, điều kiện làm việc của nhà giáo, hiệu quả hoạt động của nhà trường, chất lượng nguồn nhân lực.

Tập trung xử lý quyết liệt các tồn tại, hạn chế về đội ngũ và cơ sở vật chất; bảo đảm "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên"; không để học sinh vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường. Rà soát, xử lý tình trạng thiếu phòng học, phòng chức năng, trang thiết bị; quá tải trường lớp tại đô thị, khu công nghiệp.

Đổi mới thực chất từ bên trong ngành giáo dục, từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá; tiếp tục lắng nghe các ý kiến của các chuyên gia, địa phương và đánh giá, đề xuất giải pháp đổi mới mạnh mẽ hơn nữa. Tiếp tục rà soát chương trình, sách giáo khoa phổ thông, kịp thời điều chỉnh những bất cập. Đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá; kiên quyết chống bệnh thành tích, gian lận trong dạy và học.

Rà soát các quy định về hồ sơ, sổ sách, báo cáo; chấm dứt tình trạng phát sinh các loại hồ sơ, sổ sách ngoài quy định, tránh tình trạng mất thời gian ngoài chuyên môn không đáng có cho các thầy cô giáo. Tăng cường giáo dục lịch sử dân tộc, truyền thống yêu nước, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống; tiếng Anh và ngoại ngữ; nâng cao năng lực số, STEM và sử dụng, ứng dụng AI có chọn lọc.

Bảo đảm an ninh, an toàn trường học, an toàn thực phẩm; xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kỷ cương, "thầy ra thầy - trò ra trò". Thực hiện nghiêm các quy định về phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tệ nạn xã hội, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; rà soát toàn bộ quy trình bảo đảm an toàn thực phẩm, đề cao trách nhiệm người đứng đầu…

Chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của các bộ, ngành, địa phương, Thủ tướng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai chương trình mục tiêu quốc gia đã được tích hợp. Tập trung xử lý các kiến nghị của các địa phương tại Hội nghị, nếu cần thiết thì báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cho ý kiến chỉ đạo.

Chỉ đạo, hướng dẫn đổi mới thực chất quản trị nhà trường, nội dung, phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; nghiêm túc chấn chỉnh bệnh thành tích, đặc biệt là phải khắc phục không để xảy ra gian lận, tiêu cực; bảo đảm kỷ cương, an toàn trường học.

Bảo đảm các điều kiện phát triển giáo dục; khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên và chênh lệch điều kiện, khả năng tiếp cận giáo dục giữa các vùng, miền; xử lý ngay, không để xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa, nhất là các khu vực khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo.

Chủ trì, phối hợp với Bộ Nội vụ, các bộ, ngành, địa phương xác định rõ vị trí việc làm trong ngành giáo dục từ Trung ương tới địa phương, hoàn thiện các định mức kinh tế-kỹ thuật, tiêu chuẩn, quy chuẩn trong trường học để xác định vị trí việc làm một cách chính xác, đáp ứng nhu cầu.

Rà soát, sắp xếp lại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, đại học theo tinh thần chỉ đạo của Đảng, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, hoàn thiện các quy định, hướng dẫn với các cơ sở mới; tập trung nâng cao chất lượng giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và đào tạo nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nhu cầu thị trường lao động; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Tập trung rà soát, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để tổ chức chu đáo Lễ khai giảng năm học mới 2026-2027 và khánh thành các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền ngày 5/9/2026. Tiếp tục giám sát việc triển khai, hoàn thiện các trường còn lại và đề xuất xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các địa phương khác.

Với các tỉnh, thành phố, Thủ tướng yêu cầu các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy, các đồng chí Ban Thường vụ xác định giáo dục đào tạo là ưu tiên trọng điểm, cần quan tâm thường xuyên để lãnh đạo, chỉ đạo, hỗ trợ ngành giáo dục thực hiện tốt các nhiệm vụ; các đồng chí Bí thư, Chủ tịch định kỳ làm việc với ngành để kịp thời lắng nghe, xử lý các kiến nghị và vướng mắc theo thẩm quyền.

UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng giáo dục và đào tạo trên địa bàn; bảo đảm an toàn trường học, an toàn thực phẩm; kỷ cương dạy học và thi cử; điều kiện ăn, ở, học tập cho học sinh nội trú, bán trú.

Các địa phương rà soát nhu cầu, tuyển dụng hết biên chế được giao; điều động, bố trí, sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên, không để tình trạng thừa, thiếu giáo viên kéo dài. Rà soát quy hoạch, ưu tiên quỹ đất, vốn đầu tư cho các khu vực thiếu trường lớp, đô thị, khu công nghiệp, vùng khó khăn, biên giới; tăng cường rà soát các trụ sở công dôi dư để tiếp tục bố trí cho các cơ sở giáo dục.

Cùng với đó, chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương, nhất là chế độ tài chính, dạy thêm, học thêm, thi cử, an toàn trường học, an toàn thực phẩm; xử lý nghiêm sai phạm, không né tránh, bao che; nâng cao năng lực quản lý cấp cơ sở. Nghiên cứu có nguồn lực hỗ trợ bổ sung cho ngành giáo dục và đào tạo, nhất là về chế độ, chính sách, sách giáo khoa, trang thiết bị.

Thủ tướng khẳng định, với quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, Đảng, Nhà nước và toàn xã hội luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho giáo dục và đào tạo. "Năm học mới 2026-2027 đặt ra yêu cầu rất cao là phải tạo đột phá, thay đổi thực chất trong giáo dục và đào tạo. Mục tiêu cuối cùng là người học tốt hơn, người thầy tốt hơn, nhà trường tốt hơn và nguồn nhân lực của đất nước tốt hơn", Thủ tướng nhấn mạnh.

Anh Đào