Nâng cao giá trị kinh tế cho trám đen Xứ Lạng

Là loại cây dễ trồng, thích hợp với vùng đồi núi, mang lại giá trị kinh tế cao, nên cây trám đen được đưa vào trồng nhiều ở các xã miền núi huyện Văn Quan, Cao Lộc, Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn.

Theo người dân, trám được trồng tự nhiên cách đây khoảng 80 năm, sau đó nhân rộng ở các xã miền núi huyện Văn Cao, Cao Lộc, Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn. Ở Lạng Sơn có 02 loại Trám được trồng là Trám đen và Trám trắng. Trám trắng thường dùng làm mứt, ô mai. Trám đen dùng làm gia vị cho các món kho, sốt với cá.. Mùa này vào các bản làng của đồng bào Tày, Nùng sẽ có dịp được thưởng thức món xôi trám, còn gọi là “khẩu nua mác bây” rất thơm ngon.

Mỗi năm thu hoạch 1 lần, quả trám hình thoi, khi chín có màu tím thẫm, cùi màu vàng, hạt nhọn hai đầu, nhân hạt trắng ngần. Cây trám đen chỉ được trồng để lấy gỗ hoặc làm thực phẩm dân dã cho bữa ăn hàng ngày ở nông thôn. Vài năm gần đây, nhận thấy giá trị kinh tế từ loại cây này, nhiều địa phương đã chú trọng hướng tới xây dựng thương hiệu trám đen Lạng Sơn.

Tìm thị trường cho Trám đen Lạng Sơn

Số liệu thống kê ở huyện Hữu Lũng – một trong hai huyện điểm của tỉnh Lạng Sơn đang tích cực nâng cao giá trị sản phẩm trám đen cho thấy, toàn huyện có khoảng 10 ha trám đen, trong đó có khoảng 4 ha cây trồng từ hạt trên 20 năm tuổi. Ngoài ra, trên địa bàn huyện còn có một số hộ dân mua cây trám ghép về trồng với diện tích khoảng 6 ha. Vụ thu hoạch trám đen năm nay năng suất giảm so với mọi năm nhưng được giá cao hơn, giá bán khoảng 70.000 - 80.000 đồng/kg.

Để đáp ứng nhu cầu thị trường, ngày 27/8/2019, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lạng Sơn đã tổ chức kiểm tra tiến độ thực hiện đề tài: “Tuyển chọn cây Trám đen ưu tú, xây dựng mô hình nhân giống, trồng mới và thâm canh Trám đen tại huyện Hữu Lũng, tỉnh Lạng Sơn” do Phòng Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hữu Lũng chủ trì thực hiện, chủ nhiệm đề tài là thạc sỹ Lương Văn Bính. Đề tài được thực hiện từ tháng 01 năm 2018 đến tháng 12 năm 2020.

Cùng đó, để nâng cao giá trị kinh tế quả từ quả Trám đen, Chương trình phát triển tài sản trí tuệ giai đoạn 2016 - 2020 của tỉnh, ngày 18/3/2019, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Quyết định phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Chương trình phát triển tài sản trí tuệ tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2016 - 2020. Thực hiện nhiệm vụ được giao, ngày 08/5/2019, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lạng Sơn đã chọn Trung tâm Ứng dụng, Phát triển khoa học công nghệ và Đo lường chất lượng sản phẩm thực hiện Dự án “Xây dựng nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm trám đen của huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn”.

Tuy nhiên, tại một số địa phương vùng sâu, vùng xa hiện nay hệ thống thương mại chưa đáp ứng được nhu cầu mua sắm của nhân dân. Nhân giống còn tự phát, số người kinh doanh tự phát tăng nhưng qui mô nhỏ và thiếu sự liên kết dài lâu. Ý thức người kinh doanh kém, còn hiện tượng trà trộn hàng nhái, hàng giả hàng kém chất lượng… Vì vậy, tỉnh Lạng Sơn cần xây dựng và phát triển giá trị thương hiệu, nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.

Thiên Thủy