Để ứng phó với áp lực tỷ giá, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai điều hành tỷ giá một cách linh hoạt, đồng thời kết hợp sử dụng các công cụ về lãi suất, thanh khoản và sẵn sàng can thiệp bán ngoại tệ khi cần thiết.
Áp lực tỷ giá đến từ đâu
Trong công điện mới đây, Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước (NHNN) điều hành tỷ giá hợp lý, quản lý chặt chẽ thị trường ngoại hối, giữ ổn định giá trị tiền đồng, kiểm soát rủi ro và bình ổn thị trường vàng.
Theo NHNN, năm nay đặc biệt là tháng 8, áp lực tỷ giá gia tăng rõ rệt. Lãi suất USD duy trì ở mức cao trong khi lãi suất tiền đồng thấp đã tạo ra xu hướng dịch chuyển vốn. Thêm vào đó, giải ngân vốn vay nước ngoài chậm lại nhưng nhu cầu trả nợ lại tăng nhanh.
Báo cáo Điểm lại tình hình kinh tế vĩ mô của Ngân hàng Thế giới (WB) công bố ngày 8/9 cũng chỉ ra rằng áp lực giảm giá VND không chỉ đến từ yếu tố bên ngoài mà chủ yếu xuất phát từ nội tại. Khu vực công và tư đều có nhu cầu trả nợ ngoại tệ lớn, trong khi Kho bạc Nhà nước liên tục mua USD để thanh toán nghĩa vụ nợ nước ngoài.
Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2025, Kho bạc đã mua vào 1,6 tỷ USD phục vụ trả nợ – vượt mức cả năm 2023 và bằng 86% lượng mua của cả năm 2024.
Trước áp lực này, NHNN đã điều chỉnh tỷ giá trung tâm tăng 3,1% so với cùng kỳ, trong đó riêng tháng 5 có mức điều chỉnh mạnh 2,2% – cao nhất kể từ cuối năm 2022. Biên độ dao động cũng được nới rộng lên +/-5%, tạo dư địa cho thị trường linh hoạt hơn.
WB cho biết NHNN đã bán khoảng 1 tỷ USD từ dự trữ ngoại hối, khiến quy mô dự trữ giảm từ 79,2 tỷ USD cuối năm 2024 xuống 78,1 tỷ USD vào tháng 3/2025, tương ứng 2,4 tháng nhập khẩu.
Đến cuối tháng 8, khi tỷ giá tiếp tục tăng, NHNN công bố kế hoạch bán ngoại tệ kỳ hạn có hủy ngang trong 180 ngày, áp dụng từ 25-26/8. Giao dịch chỉ dành cho các tổ chức tín dụng có trạng thái ngoại tệ âm, với mức giá bán 26.550 đồng/USD.
Việc triển khai hợp đồng kỳ hạn này được xem là một biện pháp thiết lập ngưỡng chặn cho tỷ giá liên ngân hàng quanh mức 26.550 đồng, đồng thời xóa bỏ kỳ vọng thị trường về việc NHNN tiếp tục nâng trần tỷ giá.
Biện pháp cũng hướng đến việc cân đối cung – cầu ngoại tệ về cuối năm 2025 và đầu 2026, khi nguồn ngoại tệ có thể dồi dào hơn nhờ kiều hối và khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất. Khi đó, nhiều tổ chức tín dụng có thể hủy ngang hợp đồng với NHNN, qua đó giảm áp lực lên dự trữ ngoại hối.
Dù tỷ giá biến động, Phó thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8 khẳng định thị trường ngoại tệ vẫn đảm bảo thanh khoản, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ và kịp thời.
Để ứng phó với áp lực tỷ giá, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai điều hành tỷ giá một cách linh hoạt.
Nhà điều hành sẵn sàng can thiệp để giữ ổn định tỷ giá
Tính đến ngày 4/9/2025, tỷ giá giao dịch ở mức 26.380 đồng/USD, giảm 0,09% so với thời điểm 22/8 khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố kế hoạch bán ngoại tệ can thiệp, nhưng vẫn cao hơn 3,45% so với cuối năm 2024. Đến ngày 8/9, tỷ giá trung tâm giảm xuống 25.236 đồng/USD.
Phó Thống đốc NHNN cho biết, ngoài những biến động từ tình hình quốc tế, áp lực tỷ giá trong thời gian tới vẫn còn lớn. Trước đó, trong Công điện số 159 ngày 7/9, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã giao nhiệm vụ cho NHNN sử dụng đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ để điều hành tỷ giá linh hoạt, hài hòa với lãi suất, quản lý chặt chẽ thị trường ngoại hối, ổn định giá trị tiền đồng.
Đại diện NHNN khẳng định cơ quan điều hành sẽ tiếp tục phối hợp giữa công cụ tỷ giá, lãi suất, thanh khoản và sẵn sàng bán ngoại tệ khi cần để ứng phó biến động. Thực tế, sau các động thái bán ngoại tệ kỳ hạn, tỷ giá trung tâm trong tuần đầu tháng 9 tăng nhẹ 8 đồng so với tuần trước, sau khi đã giảm mạnh 58 đồng vào cuối tháng 8.
Theo phân tích của Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS), việc NHNN áp dụng công cụ điều tiết mới cùng với kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất trong tháng 9 sẽ giúp giảm bớt áp lực trên thị trường liên ngân hàng, trong bối cảnh công cụ tín phiếu ngày càng kém hiệu quả. Nhờ đó, NHNN có thể duy trì chính sách lãi suất thấp đến cuối năm.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, đánh giá sự kết hợp giữa việc NHNN can thiệp bán USD và xu hướng nới lỏng từ Fed sẽ góp phần giảm đáng kể áp lực lên tỷ giá USD/VND. Điều này mở thêm dư địa cho Việt Nam tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong năm nay và các giai đoạn tiếp theo.
Dự báo của VCBS cho thấy VND có thể giảm giá trong biên độ hợp lý 3 – 4% trong năm 2025. Ngân hàng UOB cũng đưa ra nhận định, đến cuối năm 2025 và đầu năm 2026, tỷ giá USD/VND có thể hạ về mức 26.000 đồng/USD, với mức giảm giá của VND khoảng 2 – 3% trong cả năm.
Thanh Cao