Những khoản vay hàng trăm triệu USD và kế hoạch phát hành trái phiếu quốc tế đang mở thêm nguồn lực cho ngân hàng Việt. Tuy nhiên, lợi thế về kỳ hạn chỉ chuyển thành hiệu quả khi chi phí huy động, rủi ro tỷ giá và việc sử dụng vốn được kiểm soát chặt chẽ.
Nhu cầu tài trợ cho hạ tầng, chuyển dịch năng lượng và các hoạt động sản xuất, kinh doanh dài hạn đang đặt ra yêu cầu lớn hơn đối với nguồn vốn của ngân hàng. Trong khi cạnh tranh thu hút tiền gửi trong nước ngày càng gay gắt, nhiều tổ chức tín dụng mở rộng tìm kiếm nguồn lực từ các định chế tài chính quốc tế.
Các thương vụ vay hợp vốn, hợp tác tài trợ và kế hoạch phát hành trái phiếu cho thấy kênh huy động nước ngoài đang được chú trọng. Bên cạnh quy mô nguồn tiền, điều ngân hàng hướng tới còn là kỳ hạn dài hơn và khả năng đa dạng hóa cơ cấu huy động. Đi cùng cơ hội ấy là yêu cầu tính toán đầy đủ chi phí và nâng chất lượng quản trị để hạn chế những rủi ro phát sinh trong suốt thời gian sử dụng vốn.
Nhiều ngân hàng mở rộng huy động trên thị trường quốc tế
Hoạt động tiếp cận vốn ngoại đang diễn ra qua nhiều hình thức, từ những khoản vay gắn với dự án cụ thể đến các khoản tài trợ quy mô lớn và phương án chào bán trái phiếu.
Tại VPBank, hợp đồng vay 27 triệu USD vừa được ký với Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản, cùng hai bên đồng cho vay là Sumitomo Mitsui Banking Corporation và Joyo Bank. Đây là khoản vay dự án đầu tiên thuộc hợp đồng khung tín dụng 150 triệu USD được ký năm 2024 nhằm hỗ trợ năng lượng sạch.
Theo ông Kamijo Hiroki, Phó Tổng Giám đốc VPBank, thỏa thuận thể hiện định hướng đồng hành của ngân hàng với các công trình hạ tầng phục vụ chuyển dịch năng lượng. Trước đó, trong năm 2026, VPBank đã hoàn tất hợp đồng vay hợp vốn liên kết bền vững trị giá 1,44 tỷ USD với sự tham gia của 15 định chế quốc tế.
HDBank cũng liên tục mở rộng quan hệ với các đối tác nước ngoài. Các biên bản ghi nhớ được ký tại New York với Citi và Standard Chartered bao gồm những nội dung về tài trợ thương mại, thanh toán, quản lý dòng tiền và giải pháp huy động vốn. Trước đó, Standard Chartered đã tham gia khoản vay hợp vốn xã hội trị giá 721 triệu USD của ngân hàng này.
Ở kênh trái phiếu, HDBank huy động thành công 100 triệu USD trái phiếu xanh quốc tế vào tháng 1/2026, với sự tham gia của IFC, FMO và BII. Ngân hàng đồng thời thông qua phương án phát hành tối đa 500 triệu USD trái phiếu quốc tế, kỳ hạn 3 năm, dự kiến thực hiện từ quý IV/2026 đến quý I/2027.
Những động thái tương tự xuất hiện tại nhiều ngân hàng khác. MB hoàn tất 550 triệu USD vốn vay nước ngoài trong nửa đầu năm, với sự tham gia của Standard Chartered, Wells Fargo, LBBW và OCBC. VIB và Techcombank đều đặt mục tiêu huy động 1 tỷ USD, còn ACB đang tiếp cận khoản vay khoảng 300 triệu USD. BIDV, SeABank, VietABank và Nam A Bank cũng tích cực xúc tiến các nguồn tài trợ quốc tế.
Với SHB, kế hoạch tiếp cận thị trường trái phiếu nước ngoài có thêm bước triển khai khi ngân hàng công bố nghị quyết thông qua hồ sơ đề nghị đăng ký chào bán trái phiếu ra quốc tế năm 2026. Trước đó, vào tháng 4/2026, Hội đồng quản trị đã phê duyệt kế hoạch phát hành bằng đô la Singapore.
Năm 2025, SHB huy động thành công 600 triệu USD thông qua hai khoản vay hợp vốn ESG. Các khoản vay do 5 định chế lớn thu xếp, thu hút 26 tổ chức tham gia; nhu cầu vượt mức chào bán giúp ngân hàng kích hoạt quyền mở rộng quy mô. Quan hệ tài trợ quốc tế của SHB còn được ghi nhận từ năm 2023, khi IFC cấp khoản vay 120 triệu USD cùng hạn mức bảo lãnh thương mại 75 triệu USD.
Trong nhóm ngân hàng có vốn nhà nước, Vietcombank đang nghiên cứu phương án phát hành trái phiếu bằng USD. Điều này cho thấy việc tìm kiếm nguồn lực quốc tế đang được quan tâm ở nhiều nhóm ngân hàng, với cách tiếp cận và tiến độ khác nhau.
Dù vậy, các con số huy động cần được nhìn đúng theo trạng thái của từng thương vụ. Khoản vay đã hoàn tất, hợp đồng vừa ký, biên bản ghi nhớ hợp tác và kế hoạch phát hành mới được thông qua có mức độ thực hiện khác nhau. Những mục tiêu huy động lớn phản ánh nhu cầu và định hướng của ngân hàng, song chưa đồng nghĩa toàn bộ nguồn tiền đã sẵn sàng để đưa vào sử dụng.
Những khoản vay hàng trăm triệu USD và kế hoạch phát hành trái phiếu quốc tế đang mở thêm nguồn lực cho ngân hàng Việt.
Kỳ hạn dài hơn đòi hỏi tính đủ chi phí và rủi ro
Theo TS. Hoàng Đàm Lương Thúy, giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, việc ngân hàng tìm kiếm vốn quốc tế xuất phát từ áp lực cạnh tranh huy động trong nước. Các khoản vay nước ngoài thường có thời hạn 3–5 năm, dài hơn nhiều kỳ hạn tiền gửi nội địa, qua đó hỗ trợ tái cơ cấu nguồn vốn và cải thiện trạng thái ngoại tệ.
Lợi thế về thời gian có ý nghĩa đối với ngân hàng khi phải đáp ứng những nhu cầu tài trợ kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, kỳ hạn thuận lợi chỉ là một phần của bài toán. Hiệu quả cuối cùng còn phụ thuộc vào giá vốn thực tế và khả năng kiểm soát chênh lệch giữa đồng tiền huy động với đồng tiền sử dụng.
TS. Hoàng Đàm Lương Thúy lưu ý, vay USD không thể được mặc nhiên xem là cách tạo ra nguồn VND giá rẻ. Chi phí vốn quốc tế chịu ảnh hưởng của lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ, phần bù rủi ro quốc gia và mức độ tín nhiệm của chính bên huy động. Khi lãi suất tham chiếu tại Mỹ ở mức cao, yêu cầu về lợi tức của nhà đầu tư nước ngoài cũng tăng lên.
Bởi vậy, đánh giá một khoản vay ngoại cần dựa trên tổng chi phí trong cả kỳ hạn. Nếu chỉ nhìn vào lãi suất ban đầu, ngân hàng có thể chưa phản ánh đầy đủ tác động của việc chuyển đổi tiền tệ và phòng ngừa biến động tỷ giá.
Rủi ro đáng chú ý xuất hiện khi nguồn huy động bằng USD được sử dụng để tài trợ cho các tài sản bằng VND. Sự khác biệt về đồng tiền tạo ra sức ép đối với việc cân đối nguồn trả nợ, đặc biệt khi tỷ giá biến động bất lợi. Theo chuyên gia, ngân hàng cần có công cụ phòng vệ phù hợp hoặc gắn nguồn vốn với các dự án tạo doanh thu ngoại tệ. Với những dự án xanh có dòng tiền dài hạn ổn định, yếu tố tiền tệ và phương án trả nợ vẫn phải được tính toán chặt chẽ.
Ở phạm vi thị trường, cơ hội thu hút vốn còn phụ thuộc vào mức độ tín nhiệm và chất lượng hạ tầng giao dịch. Tại Hội nghị thường niên Diễn đàn Chứng khoán châu Á lần thứ 31, diễn ra ở Hà Nội từ ngày 30/9 đến 3/10/2026, ông Phạm Phú Khôi, Tổng Thư ký Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, nhận định nhu cầu vốn trung và dài hạn của nền kinh tế trong giai đoạn tới rất lớn, vượt khả năng tự cân đối của ngân sách và nguồn tín dụng truyền thống.
Theo ông Khôi, thị trường trái phiếu có thể thu hút khoảng 10–20 tỷ USD vốn quốc tế nếu các điều kiện về tín nhiệm được cải thiện. Đây là khả năng có điều kiện, gắn với việc nâng chất lượng thị trường và củng cố niềm tin của bên cấp vốn.
Đối với nhà đầu tư trái phiếu quốc tế, xếp hạng tín nhiệm quốc gia và uy tín của tổ chức phát hành là những căn cứ quan trọng để quyết định đầu tư. Muốn mở rộng khả năng tiếp nhận dòng tiền, thị trường Việt Nam cần chuẩn hóa thông lệ, nâng chất lượng công bố thông tin, hoàn thiện hạ tầng lưu ký và cải thiện thanh khoản trên thị trường thứ cấp.
Riêng với tài chính xanh, yêu cầu minh bạch phải được thể hiện trong toàn bộ quá trình huy động và sử dụng vốn. Các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị cần tương thích với thông lệ khu vực, giúp nhà đầu tư có cơ sở đánh giá và so sánh.
Mục đích sử dụng tiền phải được công khai, đi kèm báo cáo định kỳ trước và sau phát hành. Đây cũng là cơ sở để hạn chế việc gắn nhãn xanh hình thức, bảo vệ uy tín của bên huy động và duy trì quan hệ với các định chế tài chính quốc tế.
Khả năng tiếp cận những khoản tài trợ lớn mở thêm dư địa hoạt động cho ngân hàng Việt. Để duy trì nguồn lực ấy trong dài hạn, mỗi thương vụ cần đi cùng phương án sử dụng vốn rõ ràng, cơ chế quản lý rủi ro phù hợp và trách nhiệm công bố thông tin xuyên suốt thời gian vay.
Thanh Cao