Ngành dệt may và da giày toàn cầu đang đứng trước cơ hội mới khi Ủy ban Châu Âu dự kiến điều chỉnh Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) theo hướng nới lỏng đối với một số mặt hàng nhạy cảm, trong đó có da thuộc. Động thái này được kỳ vọng sẽ giảm áp lực tuân thủ cho doanh nghiệp, đặc biệt là các nhà sản xuất xuất khẩu sang thị trường châu Âu.
Trong khuôn khổ đợt rà soát công bố ngày 4/5, Ủy ban Châu Âu cho biết sẽ đề xuất loại bỏ da thuộc và lốp xe đắp lại khỏi danh mục các sản phẩm bị kiểm soát nghiêm ngặt liên quan đến nguy cơ phá rừng. Nếu được thông qua, đây sẽ là thay đổi đáng kể trong chính sách thương mại - môi trường của Liên minh châu Âu, vốn đang siết chặt yêu cầu truy xuất nguồn gốc chuỗi cung ứng.
Đối với ngành da giày, đặc biệt là các doanh nghiệp tại châu Á và Việt Nam, đề xuất này có thể giúp giảm đáng kể chi phí và rào cản kỹ thuật khi xuất khẩu.
Trước đó, quy định EUDR yêu cầu các doanh nghiệp phải chứng minh sản phẩm không liên quan đến hoạt động phá rừng, áp dụng với nhiều nhóm hàng như gia súc, gỗ, ca cao, đậu nành, dầu cọ và cao su. Việc bổ sung da thuộc từng gây lo ngại lớn do tính phức tạp trong truy xuất nguồn gốc nguyên liệu.
Ảnh minh hoạ
Thực tế, ngành công nghiệp da và thuộc da tại châu Âu, đặc biệt ở Italy, đã vận động mạnh mẽ để loại trừ mặt hàng này khỏi phạm vi điều chỉnh. Lý do được đưa ra là chuỗi cung ứng da toàn cầu có nhiều tầng nấc trung gian, khiến việc xác minh nguồn gốc trở nên khó khả thi và tốn kém.
Tuy nhiên, đề xuất này cũng làm dấy lên tranh luận. Một số quan chức thừa nhận việc loại trừ da thuộc có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ môi trường của đạo luật, bởi đây vẫn là ngành có liên quan đến nguy cơ phá rừng. Dù vậy, yếu tố kinh tế và tính khả thi trong thực thi đang được cân nhắc như những ưu tiên song song.
Không chỉ da thuộc, lốp xe đắp lại (sản phẩm được tái chế từ lốp cũ) cũng nằm trong danh sách dự kiến miễn trừ. Theo các nhà hoạch định chính sách, việc loại bỏ sản phẩm này khỏi EUDR còn mang ý nghĩa tích cực về môi trường, do góp phần giảm tiêu thụ tài nguyên và lượng chất thải.
Đáng chú ý, Quy định chống phá rừng của EU (EUDR) đã nhiều lần bị trì hoãn do vướng mắc về hạ tầng công nghệ và áp lực từ cộng đồng doanh nghiệp quốc tế. Theo kế hoạch mới, các quy định cập nhật sẽ có hiệu lực từ cuối năm 2026 đối với doanh nghiệp lớn và vừa, và từ giữa năm 2027 đối với phần lớn doanh nghiệp nhỏ.
Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng tại châu Âu vẫn duy trì ổn định, việc nới lỏng quy định đối với da thuộc được xem là “tin vui” đối với các ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may và da giày. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vẫn cần theo dõi sát diễn biến chính sách, bởi EUDR vẫn là một trong những khung pháp lý có ảnh hưởng sâu rộng đến chuỗi cung ứng toàn cầu trong những năm tới.
Nhật Hạ