Mặc dù ngành dệt may Việt Nam vẫn tiếp tục xu hướng phục hồi, môi trường kinh doanh của ngành trong năm 2024 vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức mà chủ yếu đến từ những bất ổn vĩ mô.
Xuất khẩu dần phục hồi
Trong báo cáo phân tích mới đây, CTCP Chứng khoán Mirae Asset (Việt Nam) nhận định mặc dù phải đối mặt với những thách thức trong bối cảnh bất ổn quốc tế gia tăng, ngành Dệt may Việt Nam vẫn tiếp tục xu hướng phục hồi, với sự suy giảm về giá trị xuất khẩu thu hẹp dần trong 10 tháng đầu năm 2023. Giá trị xuất khẩu sợi và hàng may mặc lần lượt đạt 3.6 tỷ USD (giảm 10.8% so với cùng kỳ) và 27.8 tỷ USD (giảm 12.4% so với cùng kỳ).
Thị phần dệt may được cải thiện, tuy nhiên có một số diễn biến trái chiều về tăng trưởng xuất khẩu tại các thị trường trọng điểm. Trong đó, giá trị xuất khẩu hàng may mặc sang Mỹ đạt 11 tỷ USD ( giảm 20.6%); Nhật Bản: 2.9 tỷ USD (tăng 0.6%); Hàn Quốc: 2.4 tỷ USD (giảm 3.6%); Canada: 848.6 triệu USD (giảm 16.6%) trong 10 tháng đầu năm 2023.
Đến cuối tháng 10, tại Mỹ và Hàn Quốc, thị phần của Việt Nam cải thiện lần lượt lên 18.1% và 29.9%. Đáng chú ý, thị phần của Trung Quốc tại hai thị trường này tiếp tục giảm, trong khi các đối thủ như Bangladesh, Indonesia và Ấn Độ đang mở rộng. Trong khi đó, thị phần của Việt Nam tại Nhật Bản tiếp tục tăng lên 16.4%.
Xuất khẩu sợi sang Trung Quốc được cải thiện: trong 9 tháng đầu năm 2023, giá trị xuất khẩu sợi Việt Nam sang Trung Quốc đạt 1.7 tỷ USD (gần như không đổi so với CK), chiếm 53.1% tổng giá trị xuất khẩu sợi Việt Nam. Ngành dệt may của Trung Quốc có xu hướng phục hồi kể từ giữa năm 2023, với khối lượng sản xuất tính đến cuối tháng 9 tăng 0.8%. Ngoài ra, xuất khẩu sợi Việt Nam sang Hàn Quốc đã thu hẹp mức giảm xuống -24.2%, đạt 284.1 triệu USD.
Hoạt động sản xuất dệt may trong nước tiếp tục phục hồi, đặc biệt là mảng dệt. IIP của mảng dệt tăng 4.8% so với cùng kỳ, trong khi IIP của mảng may mặc cũng thu hẹp mức giảm về -1.3%. Ngoài ra, chỉ số lao động ngành dệt may ghi nhận mức tăng trưởng 9.8% vào đầu tháng 10.
Theo nhận định của Mirae Asset, giá nguyên vật liệu đầu vào dường như đã tạo đáy. Giá bông đã phục hồi từ mức đáy 80 USD/pound vào tháng 7, điều này có thể là chỉ báo cho sự gia tăng nhu cầu đầu vào ngành dệt may. Giá dầu thô và vận tải biển cũng tăng kể từ đầu quý 3, điều này cho thấy nhu cầu có thể đang cải thiện dần.
Nhiều tín hiệu tích cực từ các thị trường xuất khẩu
Về triển vọng và rủi ro trong năm 2024, Mirae Asset cho rằng các thị trường chính tiếp tục tăng trưởng. Trong quý 3/2023, các thị trường trọng điểm của Việt Nam nhìn chung ghi nhận mức tăng trưởng GDP khá tốt: Mỹ (+4.9%, cao hơn nhiều so với mức dự kiến là +4.3%); EU (+0.1%, quanh mức dự kiến 0%); Trung Quốc (+1.3%, trên mức dự kiến 0.3%); Hàn Quốc (+0.6%, trên mức dự kiến 0.1%).
Theo WB, dự báo tăng trưởng GDP thực năm 2023 của các thị trường trọng điểm của Việt Nam tiếp tục tăng trưởng: Mỹ (+1.1%); EU (+0.4%); Nhật Bản (+0.8%); và Trung Quốc (+5.6%). Sự tăng trưởng ở các nền kinh tế này sẽ dẫn đến sự phục hồi về thu nhập và nhu cầu. Hơn nữa, nỗi lo về một cuộc suy thoái nghiêm trọng nhiều khả năng sẽ giảm, điều này hỗ trợ việc chi tiêu cho các sản phẩm dệt may.
Vào cuối quý 3, tỷ lệ hàng tồn kho trên doanh thu của các thương hiệu lớn như Nike, Inditex, GAP, H&M và Puma duy trì ở mức thấp, trong khi doanh số bán hàng có dấu hiệu tăng trong bối cảnh các kỳ nghỉ lễ sắp tới. Những tín hiệu tích cực về doanh số bán hàng có thể dẫn đến số lượng đơn đặt hàng tăng lên trong năm 2024.
Cùng với tốc độ tăng trưởng GDP, chỉ số niềm tin người tiêu dùng tại các thị trường trọng điểm vẫn ổn định trong 10 tháng 2023. Tuy nhiên, so với số liệu đến cuối tháng 7, tâm lý tiêu dùng dường như đã suy yếu hơn. Ngoài ra, tại Mỹ - thị trường dệt may trọng điểm của Việt Nam – ghi nhận tiền tiết kiệm của hộ gia đình giảm và duy trì ở mức thấp, điều này báo hiệu cho hoạt động tiêu dùng trong tương lai có thể gặp thách thức.
Ngoài ra, địa chính trị và lãi suất ở mức cao là những rủi ro chính đối với nhu cầu dệt may năm 2024. Về dài hạn, việc dòng vốn FDI vào Việt Nam ngày càng tăng, các doanh nghiệp dệt may sẽ phải chịu áp lực từ chi phí lao động ngày càng tăng. Ngoài ra, hiện nay người lao động Việt Nam dễ dàng tìm kiếm việc làm ở nước ngoài hơn, điều này càng làm trầm trọng thêm sự cạnh tranh về chi phí nhân công trong nước.
Trung Anh