Ngành thép Thái Lan lo ngại sự cạnh tranh của các công ty thép Trung Quốc

Ngày 12/8, Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan (FTI) đã bày tỏ mối lo ngại về khả năng các công ty Trung Quốc sẽ chiếm lĩnh ngành thép của Thái Lan, đồng thời kêu gọi cần có biện pháp quản lý chặt chẽ các công ty thép Trung Quốc tham gia đầu tư tại nước này.

Ông Kriengkrai Thiennukul, Chủ tịch FTI, lưu ý rằng công suất của ngành thép Thái Lan đã giảm xuống mức thấp nhất trong 7 năm qua, khi trong 6 tháng đầu năm 2024 chỉ đạt tỷ lệ 29,3%, giảm so với mức 31,2% cùng kỳ năm ngoái.

Đáng chú ý, công ty thép Xin Ke Yuan của Trung Quốc, có trụ sở tại tỉnh Rayong, có kế hoạch tăng công suất sản xuất lên 12,09 triệu tấn/năm, bao gồm thép thanh, thép tấm, thép phủ, ống thép và thép kết cấu.

Tương tự, công ty Yongjin Metal Technology tại tỉnh Chonburi đang có kế hoạch xây dựng một nhà máy thép không gỉ với công suất sản xuất 322.000 tấn/năm.

Ông Kriengkrai lưu ý thêm rằng hầu hết các dự án đã được Hội đồng đầu tư Thái Lan chấp thuận.

Theo ông Kriengkrai, các khoản đầu tư này phù hợp với chính sách của Trung Quốc nhằm giảm ô nhiễm trong nước và vượt qua những rào cản thương mại do các nước khác áp đặt.

Chủ tịch FTI cảnh báo một khi các nhà máy thép này được xây dựng sẽ ảnh hưởng đến những nhà sản xuất trong nước, đồng thời lưu ý thêm rằng công suất của ngành thép Thái Lan có khả năng sẽ giảm xuống thấp hơn nữa.

Ông Kriengkrai cho rằng các nhà sản xuất Thái Lan có đủ năng lực để đáp ứng nhu cầu trong nước và kêu gọi Bộ Công nghiệp nên đưa ra những quy định để kiểm soát việc thành lập các nhà máy thép tại Thái Lan.

Ông Kriengkrai cũng nêu lên mối lo ngại về việc nhập khẩu  thép kết cấu không đáp ứng các tiêu chuẩn công nghiệp của Thái Lan, có thể gây ra rủi ro an toàn cho người tiêu dùng, do vậy cần áp dụng những tiêu chuẩn chặt chẽ hơn để giải quyết vấn đề này.

Trong khi đó, ông Wanchai Phanomchai, Tổng thư ký Viện Tiêu chuẩn công nghiệp Thái Lan, cũng bày tỏ mối lo ngại này, cảnh báo rằng khối lượng sản phẩm không đáp ứng các tiêu chuẩn công nghiệp của Thái Lan có khả năng sẽ tăng lên, trong đó thép và vật liệu xây dựng có thể ở mức 37%, thiết bị điện và điện tử (33%), lốp ô tô (25%) và sản phẩm tiêu dùng (3%).

Ông Wanchai cũng kêu gọi các cơ quan chính phủ điều tra nghiêm ngặt những vấn đề này, nhấn mạnh nhu cầu cần có thêm nhiều nhân lực và công cụ đo lường để đảm bảo việc tuân thủ những tiêu chuẩn của Thái Lan.

Năm 2023, Thái Lan đã nhập khẩu 426.340 tấn thép kết cấu trị giá 21 tỷ baht (590 triệu USD), trong đó 92% đến từ Trung Quốc.

Muốn áp dụng các biện pháp chống bán phá giá mới đối với thép Trung Quốc

Theo Nikkei Asia, Bộ Thương mại Thái Lan đang điều tra và xem xét mở rộng các biện pháp chống bán phá giá đối với thép cuộn cán nóng từ Trung Quốc, do thép nước này tràn ngập vào Thái Lan, làm cho các nhà máy thép xứ sở Chùa Vàng lao đao vì dư thừa công suất và hiệu suất sử dụng thấp.

Bộ Ngoại thương Thái Lan (DFT) có thể kết thúc cuộc điều tra vào tháng 6, sau khi nhận được đơn đề nghị điều tra vào năm ngoái từ Sahaviriya Steel, G Steel và GJ Steel, những nhà sản xuất thép cuộn cán nóng lớn nhất Thái Lan.

Trước đó, cơ quan này đã nhận được đơn kiến nghị từ một số công ty sản xuất thép cuộn nóng lớn nhất cả nước, trong bối cảnh các doanh nghiệp của xứ sở chùa vàng lao đao vì không bán được hàng.

Các nguyên đơn yêu cầu DFT điều tra trường hợp 17 nhà sản xuất thép Trung Quốc được cho là đã trốn thuế chống bán phá giá, sau khi thay đổi các thành phần trong sản phẩm thép của họ. Theo DFT, chính quyền Thái Lan đã tìm thấy bằng chứng về việc thay đổi này và bán phá giá của các nhà sản xuất thép Trung Quốc.

Đông Nam Á, điểm đến xuất khẩu thép hàng đầu của Trung Quốc, đang phải đối mặt với nguồn cung dư thừa tràn lan khi các lĩnh vực bất động sản, cơ sở hạ tầng và sản xuất của Trung Quốc trì trệ. Sản lượng thép thô của Trung Quốc năm ngoái vẫn ở mức tương đương năm 2022, dù mức tiêu thụ giảm 3,5% so với năm trước. Xuất khẩu tăng 39%.

Trong khi đó, nhập khẩu thép của Thái Lan đang tăng mạnh, lên 63% tổng nguồn cung vào năm 2023, tăng từ mức 58% vào năm 2014. Trong cùng thời gian đó, sản xuất trong nước giảm từ 42% xuống 37% tổng nguồn cung. Thái Lan đã sử dụng tổng cộng 16 triệu tấn thép vào năm 2023. Nước này chỉ sản xuất được 30% công suất, thấp hơn mức trung bình 58% của Đông Nam Á hoặc mức trung bình toàn cầu là 77%.

Theo ông Wirote Rotewatanachai, Chủ tịch Viện Sắt thép Thái Lan, việc để ngành thép Thái Lan lụi tàn sẽ là một vấn đề đối với an ninh quốc gia. Ông nói với Nikkei Asia: “Chúng ta nên bảo vệ ngành công nghiệp nội địa trong trường hợp xảy ra các vấn đề như gián đoạn chuỗi cung ứng, đặc biệt là hiện nay đang có nhiều xung đột địa chính trị”.

Chủ tịch Viện Sắt thép Thái Lan Wirote cho biết, hợp kim được các nhà sản xuất Trung Quốc trộn vào sản phẩm thép để tránh các biện pháp chống bán phá giá gây ra vấn đề kiểm soát chất lượng cho các nhà sản xuất thép Thái Lan, vốn dựa vào phế liệu thay vì quặng sắt.

Nguồn cung dồi dào, các nhà sản xuất Trung Quốc cung cấp cho người mua Thái Lan mức giá rẻ hơn so với các nhà sản xuất thép nội địa. Năm 2023, giá thép mạ từ Trung Quốc thấp hơn 39% so với sản phẩm của Thái Lan. Thép cuộn Trung Quốc được bán với giá chiết khấu 16%.

Một số công ty thép Thái Lan hy vọng tận dụng các ưu đãi của Chính phủ bằng cách cung cấp thép đặc biệt cho các nhà sản xuất xe điện. Nhưng việc chuyển sang các sản phẩm có giá trị cao sẽ cần đến sự đầu tư và chia sẻ kiến thức từ các công ty như Nippon Steel của Nhật Bản, bên đã mua lại G Steel và GJ Steel vào năm 2022 với giá 722 triệu USD. Các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đã nhập khẩu thép kể từ khi thành lập chuỗi cung ứng ở Thái Lan cách đây 30 năm.

Ông Wirote cho biết: “Chính phủ Thái Lan đã yêu cầu các nhà sản xuất xe điện sử dụng chuỗi cung ứng địa phương của chúng tôi càng nhiều càng tốt. Nhưng chúng tôi có thể thấy một số nhà sản xuất thép Trung Quốc thiết lập cơ sở ở Thái Lan để cung cấp cho các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc, vốn sẽ cạnh tranh với các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản.”

Hoàng Hậu (t/h)