Từ đầu năm đến nay, do ảnh hưởng của dịch Covid-19 giá xăng dầu liên tục giảm về mức thấp kỷ lục, chỉ còn xấp xỉ 12.000 đồng/lít. Tuy nhiên, cước dịch vụ vận tải vẫn "cao" như trước khi có dịch.
Từ đầu năm đến nay, giá xăng đã giảm 8 lần liên tiếp với mức giảm tổng cộng của xăng RON95 là 9.359 đồng/lít, xăng E5RON92 là 8.939 đồng/lít. Mức giá bán lẻ tối đa với xăng E5RON92 hiện là 11.520 đồng/lít và xăng RON95 là 12.235 đồng/lít, dầu hoả là 7.882 đồng và mazut tối đa 8.545 đồng mỗi kg.
Hiện giá xăng dầu tại thị trường đang ở mức thấp kể cả đợt điều chỉnh tăng ngày 13/5. Việc xăng dầu trong nước giảm xuống thấp đã tác động tích cực tâm lý của người tiêu dùng, đặc biệt là ngành giao thông vận tải. Tuy nhiên, trong 4 tháng xăng dầu giảm giá thì giá cước vận tải, hàng hoá vẫn đứng yên. Trong khi chi phí nhiên liệu chiếm đến 35% giá cước vận tải.
Trước đây, khi giá xăng, dầu nhích lên liên tục, các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vận tải đều đồng loạt điều chỉnh tăng giá cước, tăng giá hàng tiêu dùng... Gần đây, giá xăng, dầu giảm liên tục nhưng rơi vào thời điểm giãn cách xã hội, nhu cầu đi lại và tiêu thụ hàng tiêu dùng thấp nên ít ai để ý xem tại sao giá cả không được điều chỉnh tương ứng với giá xăng. Nhưng đến thời điểm này, khi mọi hoạt động kinh doanh, sản xuất và đời sống đang dần trở lại ổn định, việc giá cước vận tải vẫn chưa được điều chỉnh giảm khiến hành khách sử dụng dịch vụ thấy bất hợp lý.
Không chỉ giá cước vận tải hành khách liên tỉnh hay giá dịch vụ của các hãng xe ôm công nghệ “giậm chân tại chỗ” mà các hãng taxi cũng giữ nguyên giá cũ. Mặc dù, hiện nay các nhà xe đã được phép chạy 100% số chuyến, số ghế đăng ký. Hiện tại, giá cước của Grabbike vẫn là 12.000 đồng cho 2km đầu tiên; 3.400 - 3.500 đồng cho các km tiếp theo, Grabcar 4 chỗ là 25.000 đồng cho 2km đầu tiên và 8.500 đồng cho mỗi km tiếp theo tại Hà Nội. Giá dịch vụ của Be, GoViet, FastGo hay dịch vụ giao hàng như Viettelpost, Now, Giaohangtietkiem… gần như không thay đổi.
Nhận định về tình trạng trên, PGS.TS Ngô Trí Long, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính) cho hay, về nguyên tắc, giá xăng dầu giảm thì cước vận tải, hàng hóa phải giảm. Tuy nhiên, hiện tại, trong giá thành sản phẩm, giá xăng dầu chiếm tỷ trọng không nhiều. Việc điều chỉnh giảm giá bán hàng hóa chủ yếu phụ thuộc vào cung cầu, không phụ thuộc hoàn toàn vào giá xăng dầu tăng hay giảm.
"Đặc biệt, ảnh hưởng của dịch Covid-19 đã dẫn đến việc hạn chế giao thương. Nhu cầu vận tải giảm mạnh nên mặc dù giá xăng dầu 8 lần liên tục giảm nhưng chưa đủ điều kiện để DN vận tải giảm cước phí, dẫn đến giá hàng hóa chưa giảm hoặc chỉ giảm rất thấp", PGS. TS Ngô Trí Long nhận định.
Ngoài ra, theo TS Đặng Minh Tân, chuyên gia giao thông đô thị cho hay, trong khi giá xăng dầu đã được Nhà nước điều chỉnh theo biên độ 15 ngày/lần thì giá cước vận tải lại gần như bị "bỏ quên". Do đó, việc giá cước vận tải lên xuống theo giá nhiên liệu là điều khó xảy ra.
Đánh giá về việc vì sao giá xăng giảm mà nhiều mặt hàng hóa chưa có dấu hiệu giảm, chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu cho biết, ngành GTVT vẫn gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên chưa có sự điều chỉnh kịp thời. Việc giá cước vận tải không giảm gây ảnh hưởng đến nhiều mặt hàng tiêu dùng khác bởi trong cơ cấu giá bán các mặt hàng thiết yếu, tiêu dùng hàng ngày đều được các nhà sản xuất, nhà phân phối hạch toán giá cước vận chuyển vào chi phí bán hàng. Chính những bất cập đó khiến người tiêu dùng chưa được hưởng lợi từ việc giảm giá xăng dầu.
Bên cạnh đó, ông Hiếu cũng cho biết, hiện dịch đã phần nào được kiểm soát, các nước bắt đầu khôi phục kinh tế trở lại. Tuy nhiên, do dư âm của dịch, nền kinh tế sẽ hồi phục chậm và dự kiến giá xăng dầu sẽ vẫn ở mức thấp trong thời gian tới. Do đó, đây là cơ hội không chỉ tốt cho nền kinh tế Việt Nam mà còn đặc biệt có lợi cho ngành GTVT nếu biết tận dụng nguồn xăng dự trữ tốt.
Hà Anh