Thông tin trên được các diễn giả cho biết tại hội thảo Phát triển Nhà ở giai đoạn 2021-2025: Phân khúc nào phù hợp do Hiệp hội Bất động sản Việt Nam tổ chức tại TPHCM ngày 24/12/2020.
Các diễn giả trao đổi tại hội thảo. Ảnh C.A
Giá nhà ở đang tăng phi mã
Thông tin về tình hình thị trường nhà ở trong thời gian gần đây, ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho biết, kể từ năm 2015 đến nay, thị trường bất động sản nhà ở Việt Nam phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, khoảng 2 năm trở lại đây thị trường bất động nhà ở tại các đô thị xuất hiện tình trạng lệch pha cung - cầu. Trong khi nhu cầu nhà ở của người dân và nhu cầu đầu tư kinh doanh bất động sản tại các đô thị lớn trên cả nước ngày một tăng cao thì số lượng dự án được phê duyệt đầu tư rất hạn chế. Điều này đã tạo nên sự khan hiếm nguồn cung cho thị trường. Cơ cấu nguồn cung phân các khúc nhà ở hiện cũng không tương thích với nhu cầu. Tại TPHCM phân khúc nhà ở giá rẻ (dưới 25tr/m²) đã biến mất, còn tại Hà Nội tỉ trọng của phân khúc này cũng rất thấp (khoảng 10%). Vì vậy, đại bộ phận người dân - là những người có thu nhập thấp như cán bộ, công nhân viên, người lao động đang mất dần khả năng sở hữu nhà ở.
Mặt khác, trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và Việt Nam đang chịu nhiều ảnh hưởng của dịch bệnh Covid 19, nhiều chuyên gia cho rằng giá bất động sản sẽ giảm nhiệt. Tuy nhiên, nguồn cung khan hiếm trong khi nhu cầu đầu tư lại tăng cao khiến giá bất động sản không hề có dấu hiệu suy giảm, thậm chí còn tăng cao. Đặc biệt, tại TPHCM, trong quý III/2020, giá căn hộ tăng từ 15-20% so với quý II/2020. Ở phân khúc trung cấp, nếu so với quý IV/2018 thì Quý III/2020 giá bán tăng 1,43 lần. Thâm chí, tại một số Dự án giá tăng gấp gần 2 lần.
Tính chung 9 tháng đầu năm 2020, TP. Hồ Chí mình có hơn 16.000 sản phẩm bất động được giao dịch, tỉ lệ hấp thụ trung bình đạt 75%. Điều này đã tạo nên cơn sốt cho thị trường khu vực. Trong khoảng thời gian rất ngắn, mặt bằng giá mới tại TPHCM đã được thiết lập. Các dự án thuộc phân khúc bình dân đã biến thành phân trung cấp, dự án thuộc phân khúc trung cấp biến thành cao cấp,... Đáng nói ở đây, sự thay đổi phân khúc là vì tăng giá chứ không phải vì tăng chất lượng của dự án cho phù hợp. Điều này là bất thường khi không phản ánh đúng giá trị của bất động sản, rất dễ xảy ra bong bóng bất động sản. Một thị trường như vậy tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát triển không bền vững, gây nên những bất ổn về kinh tế, tài chính…
Nguyên nhân đẩy giá nhà tăng cao, theo nhận định của các chuyên gia là do nguồn cung nhà ở trong năm 2020 giảm mạnh, bên cạnh đó, kế hoạch đầu tư hạ tầng tại một số khu đô thị mới và sự tham gia của các nhà đầu tư mới vào thị trường cũng góp phần đẩy giá bất động sản tăng cao…
Làm sao để người thu nhập thấp có nhà?
Theo phân tích của ông Nguyễn Mạnh Khởi, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường bất động sản, về mặt khoa học, suất vốn đầu tư xây dựng chung cư 20-25 tầng tại các tỉnh phía Bắc khoảng 10,6 triệu đồng/m2; Giá căn hộ bình quân khoảng 17,9 triệu/m2 – 28,8 triệu/m2 (trường hợp có 1-3 tầng hầm thì giá bán sẽ tăng thêm khoảng 1,1 - 1,3 lần).
Theo cơ cấu giá nhà chung cư thương mại trên đây cho thấy các khoản chi phí: suất vốn đầu tư, chi phí hạ tầng, chi phí lãi vay, chi phí quản lý, chi phí bán hàng tương đối ổn định và thống nhất. Riêng chi phí liên quan đến đất đai, bồi thường giải phóng mặt bằng có biên độ thay đổi rất rộng và ảnh hưởng rất lớn tới giá nhà ở.
Phân tích trên cho thấy các doanh nghiệp có thể đầu tư phát triển nhà ở thương mại giá thấp (dưới 20 triệu đồng m2). Tuy nhiên, việc phát triển nhà ở thương mại phụ thuộc rất nhiều vào giá đất tại từng địa phương, từng khu vực. Đối với 2 thành phố lớn là Hà Nội và TPHCM là nơi có giá đất cao hơn nhiều so với các địa phương khác thì việc đầu tư xây dựng nhà ở giá thấp sẽ khó khả thi nếu Nhà nước không có cơ chế ưu đãi về giá đất.
Nhằm khuyến khích hoạt động phát triển nhà ở thương mại giá rẻ, ông Khởi cho biết, Bộ Xây dựng nghiên cứu và hoàn thiện đề xuất Chính phủ, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhiều giải pháp
Theo đó, bên cạnh các giải pháp về quy hoạch, bố trí quỹ đất, các tiêu chuẩn thiết kế và giá bán còn có cơ chế ưu đãi về đất đai. Cụ thể như doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng nhà ở thương mại giá thấp được chậm nộp tiền sử dụng đất trong thời hạn quy định kể từ ngày được Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật về đầu tư.
Doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở thương mại giá thấp được miễn thủ tục thẩm định bước thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở. Trường hợp dự án đã thực hiện thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở thì được miễn cấp giấy phép xây dựng.
Về thủ tục đầu tư xây dựng, doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà ở thương mại giá thấp được cung cấp miễn phí thiết kế mẫu, thiết kế điển hình nhà ở thương mại do cơ quan có thẩm quyền ban hành để tham khảo; được miễn thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế cơ sở đối với trường hợp áp dụng thiết kế mẫu, thiết kế điển hình; được áp dụng hình thức tự thực hiện đối với các công tác tư vấn, thi công xây lắp nếu có đủ năng lực theo quy định của pháp luật về xây dựng.
“Ngoài các chính sách trên, để hỗ trợ các doanh nghiệp giải quyết các khó khăn về nguồn vốn, Bộ Xây dựng cũng đề xuất cho chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại giá thấp được huy động vốn từ các nguồn hợp pháp theo quy định của Luật Nhà ở; Chủ đầu tư được phát hành trái phiếu doanh nghiệp để huy động vốn triển khai thực hiện dự án theo quy định của pháp luật hoặc được vay vốn ưu đãi từ Ngân hàng Phát triển Việt Nam”, ông Khởi cho biết.
Châu Anh