Dự báo xuất khẩu hạt tiêu có thể giảm mạnh trong những tháng tới do nguồn cung nội địa đã cạn kiệt. Giá tiêu trong nước đã điều chỉnh sau đợt tăng quá nhanh và mạnh tuy nhiên khó lòng giảm xuống mức 140.000 đồng/kg vì nguồn cung hiện nay hạn chế trong khi nhu cầu của thị trường vẫn cao.
Nguồn cung nội địa cạn kiệt kéo giảm lượng tiêu xuất khẩu trong các tháng tới
Theo số liệu của Tổng Cục Hải quan, 5 tháng đầu năm, Việt Nam đã xuất khẩu được tổng cộng 114.424 tấn hồ tiêu các loại với kim ngạch thu về 493,1 triệu USD, giảm 13,2% về lượng tuy nhiên kim ngạch xuất khẩu lại tăng 20,6% so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong khi đó, theo dự báo của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây Gia vị Việt Nam (VPSA), sản lượng tiêu năm nay có thể ở mức 170.000 tấn, giảm khoảng 10% so với cùng kỳ năm ngoái. Như vậy Việt Nam đã xuất khẩu được 67% sản lượng của năm nay.
Trong khi lượng tồn kho từ năm 2023 chuyển sang năm 2024 cũng thấp nhất trong nhiều năm qua. Nếu không tính hàng tồn kho từ năm ngoái chuyển sang thì nước ta còn khoảng 60.000 tấn hạt tiêu để xuất khẩu trong các tháng còn lại của năm.
Theo một doanh nghiệp xuất khẩu hạt tiêu, mùa thu hoạch của năm nay đã kết thúc từ tháng 4. Diện tích trồng hồ tiêu ngày càng bị thu hẹp do nông dân chuyển đổi cây trồng. Trong khi nguồn cung hạt tiêu trên thị trường toàn cầu đang thiết hụt gần 100.000 tấn so với nhu cầu.
Cung khan hiếm, còn các quốc gia lại tăng mạnh nhập khẩu, đặc biệt là Trung Quốc được dự báo sẽ đẩy mạnh gom mua hạt tiêu vì lượng tồn kho ở mức thấp. Thực tế, trong tháng 5 vừa qua, xuất khẩu hạt tiêu của nước ta sang thị trường Trung Quốc đạt 3.137 tấn, tăng gấp 4,8 lần so với tháng trước và là mức cao nhất trong 11 tháng qua.
Bà Hoàng Thị Liên - Chủ tịch VPSA - cho biết, hạt tiêu trong dân vẫn còn nhưng thay vì bán ra ồ ạt, bà con bán nhỏ giọt để nghe ngóng trong bối cảnh giá mặt hàng này vào đà tăng.
Không chỉ tại Việt Nam, nguồn cung tiêu hạn chế trên toàn thế giới. Ngay cả Indonesia, Ấn Độ cũng bị hạn chế nguồn cung và các nước sản xuất nhỏ hơn như Malaysia, Sri Lanka và đặc biệt là hai nước quyết định nguồn cung trên toàn cầu là Brazil và Việt Nam đều bị giảm sản lượng do ảnh hưởng bởi yếu tố thời tiết El Nino gây hạn hán.
“Nhìn về dài hạn trong 3-5 năm tới lượng tiêu sản xuất ra chưa thể đáp ứng được cho nhu cầu tiêu dùng của thế giới” bà Liên nói.
Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tại Brazil, một số dự báo cho thấy sản lượng của nước này có thể giảm 18 – 23%, xuống còn 85.000 – 90.000 tấn so với con số 110.000 tấn của năm 2023.
Giá tiêu khó lòng giảm sâu
Nửa đầu tháng 6, giá hạt tiêu Việt Nam tăng sốc khi đạt đỉnh hơn 8 năm là 180.000 đồng/kg vào ngày 12/6. Ngay sau đó, giá mặt hàng được ví như “vàng đen” này của Việt Nam lao dốc chóng mặt. Đến ngày 16/6, giá tiêu giao dịch ở mức 157.000 đồng/kg, giảm 13% so với mức đỉnh thiết lập cách đó ba ngày. Tính đến ngày 21/6, giá tiêu lấy lại đà tăng, hiện được giao dịch quanh mức 156.000-162.000 đồng/kg.
Giá tiêu trong nước đã điều chỉnh sau đợt tăng quá nhanh và mạnh
Ngược với giá tiêu nội địa, giá xuất khẩu mặt hàng này của nước ta vẫn trong xu hướng tăng mạnh. Cụ thể, giá tiêu đen loại 500g/l tăng lên ngưỡng 7.800 USD/tấn, loại 550g/l tăng lên 8.000 USD/tấn. Riêng hạt tiêu trắng của nước ta giá tăng lên 12.000 USD/tấn, lập đỉnh mới lịch sử.
Theo đó, giá tiêu đen của Việt Nam đang cao hơn hàng của Indonesia, Malaysia và Brazil lần lượt là 1.582 USD/tấn, 3.100 USD/tấn và 400 USD/tấn.
Tương tự, tiêu trắng của Việt Nam cao hơn hàng cùng loại của Indonesia 3.623 USD/tấn, hơn hàng của Malaysia 4.700 USD/tấn.
Còn so với thời điểm đầu năm nay, giá tiêu đen xuất khẩu của nước ta đã tăng 100% và tiêu trắng tăng 110,5%.
Trong báo cáo mới đây, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dự báo giá hạt tiêu sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới, song tốc độ tăng sẽ chậm lại. Hiện nguồn cung hạt tiêu thiếu hụt trong khi nhu cầu hồi phục mạnh mẽ từ các thị trường lớn như châu Âu, Mỹ và Trung Quốc. Sản lượng hạt tiêu năm nay của Việt Nam và nhiều nước sản xuất lớn được dự báo đều sụt giảm, do tác động của hiện tượng El Nino lẫn suy giảm diện tích canh tác.
“Mặc dù giá hạt tiêu được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong thời gian tới, nhưng cơ quan quản lý khuyến cáo không nên ồ ạt mở rộng diện tích trồng mà tập trung đầu tư, chăm sóc theo hướng thâm canh để cây hạt tiêu phát triển bền vững và ổn định”, Cục Xuất nhập khẩu cho biết.
Trung Anh