Giá tiêu hiện vẫn ổn định và có thể có khả năng tăng thời gian tới do nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng đủ cầu.
Giá hồ tiêu tăng nóng
Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 2 tháng đầu năm 2024, xuất khẩu hồ tiêu đạt 35.000 tấn với giá trị 143 triệu USD, giảm 12,3% về khối lượng nhưng tăng 12,9% về giá trị.
Thị trường tiêu thụ hồ tiêu lớn nhất của Việt Nam là Mỹ với tỷ trọng 29%, tiếp đến là Ấn Độ 8%, Đức 6%...Tính chung 2 tháng đầu năm 2024, giá xuất khẩu bình quân hồ tiêu của Việt Nam ước đạt mức 4.041 USD/tấn, tăng 28,7% so với cùng kỳ năm 2023.
Giá hồ tiêu xuất khẩu tăng cũng khiến cho giá hồ tiêu trong nước liên tục tăng. Đặc biệt, giá hồ tiêu liên tục bứt phá từ thời điểm sau Tết Nguyên đán 2024. Tính tới cuối tháng 2, giá hạt tiêu đen tăng 10.000 – 11.000 đồng/kg so với cuối tháng 1 lên mức 91.000 – 94.000 đồng/kg. Ngưỡng cao nhất ghi nhận trong tháng 3 là 96.000 đồng/kg.
Ghi nhận sáng ngày 10/3/2024, sau khoảng 1 tuần giá tiêu các vùng trọng điểm có dấu hiệu chững lại và giảm giá thì hôm nay bắt đầu có dấu hiệu tăng trở lại.
Trong đó, giá tiêu khu vực Tây Nguyên hôm nay dao động từ 92.500 - 94.500 đồng/kg. Cụ thể, giá tiêu Chư Sê (Gia Lai) tăng 500 đồng/kg so với hôm qua, lên mức 92.500 đồng/kg; Giá tiêu Đắk Lắk và giá tiêu Đắk Nông cũng tăng 500 đồng/kg, so với hôm qua, lên mức 94.500 đồng/kg.
Tại khu vực Đông Nam Bộ giá tiêu hôm nay dao động từ 94.500 - 95.000 đồng/kg. Trong đó, giá tiêu tại Bà Rịa - Vũng Tàu tiếp tục được thu mua ở mức 95.000 đồng/kg; Giá tiêu Bình Phước hôm nay được thu mua ở mức 94.500 đồng/kg, tăng 500 đồng/kg.
Theo một số doanh nghiệp và chuyên gia trong ngành hồ tiêu, thời gian qua giá tiêu ở nhiều quốc gia như Brazil, Indonesia thường xuyên cao hơn Việt Nam, thậm chí có thời điểm Indonesia không có hồ tiêu để xuất khẩu.
Thực tế thời điểm này chỉ có Việt Nam đang thu hoạch nhiều. Giá thế giới cao hơn trong nước, thêm tâm lý sợ thiếu hàng và tăng giá nên nhiều doanh nghiệp chủ động tăng lượng mua vào, đẩy giá hồ tiêu tăng nóng.
Nguồn cung hạn chế
Ông Hoàng Phước Bính - Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê (Gia Lai), cho biết nguyên nhân chính khiến giá hồ tiêu tăng cao đó là yếu tố cung cầu.
Sự tác động lớn nhất khiến giá hồ tiêu tăng nhanh do đang bắt đầu vào vụ thu hoạch nên khối lượng chưa được nhiều. Trong khi đó, giới đầu cơ trong nước đang tập trung mua nhiều, vì họ đoán định rằng hồ tiêu sẽ bắt đầu vào chu kỳ tăng giá trong nhiều năm (thường kéo dài 10 năm).
Cùng đó, người trồng hồ tiêu không có áp lực bán ra lớn, bởi đa số những người trồng hồ tiêu hiện nay đều đã trồng thêm sầu riêng, cà phê hoặc có những thu nhập khác.
Ngoài ra, nhu cầu tăng của các thị trường khác nhau như Mỹ, EU, châu Á và châu Phi đối với các đơn hàng giao ngay trong quý 1/2024 cũng là một trong những nguyên nhân thúc đẩy giá hồ tiêu tăng mạnh.
Tại hội nghị quốc tế ngành hồ tiêu và gia vị Việt Nam - VIPO 2024 tổ chức ngày 8-10/3, ông Jasvinder Singh Sethi CEO và Founder của Công ty Namagro Việt Nam cho biết nhu cầu tiêu thụ tiêu toàn cầu khoảng 600.000 – 700.000 tấn.
Nhu cầu này được đáp ứng thông qua nhập khẩu và tự trồng trong nước. Châu Á nơi tiêu thụ nhiều hồ tiêu nhất thế giới với 400.000 tấn, trong đó một nửa nhập khẩu, một nửa tự sản xuất. Châu Mỹ tiêu thụ 110.000 tấn, trong đó nhập từ nước khác đến 90.000 tấn, còn châu Âu hầu như nhập khẩu.
Theo dự báo từ Hiệp hội Hồ tiêu Quốc tế (IPC) cho biết sản lượng hồ tiêu toàn thế giới sẽ giảm khoảng 2% trong năm 2024. Không nằm ngoài xu hướng, sản lượng hồ tiêu của Việt Nam có thể giảm xuống khoảng 170.000 tấn, tuy nhiên xuất khẩu vẫn có thể đạt khoảng 240.000 tấn. Sản lượng của Brazil sẽ giảm mạnh hơn do các vấn đề liên quan biến đổi khí hậu.
Theo CEO Namagro Việt Nam, hai yếu tố quan trọng để đánh giá sản lượng là năng suất và diện tích thu hoạch.
Năng suất phụ thuộc vào thời tiết và động lực của chính người nông dân. Nếu nông dân tin rằng việc trồng tiêu đem lại lợi nhuận lớn, họ sẽ bỏ công chăm sóc và cải thiện năng suất. Tuy nhiên, giá cả ở mức thấp những năm gần đây cùng với chi phí đầu vào đắt đỏ, dẫn đến nông dân không có nhiều động lực để kiên trì theo đuổi hồ tiêu.
Ở Việt Nam, từ năm 2017 không xuất hiện vùng trồng mới, bên cạnh đó còn có tình trạng một số khu vực, nông dân chuyển sang trồng loại cây khác.
Tất cả những điều này sẽ gây ra thiếu hụt nguồn cung trong tương lai. Ngoài ra, hiện tượng El Nino, La Nina và bất ổn địa chính trị càng làm trầm trọng thêm tình trạng.
Tồn kho giảm tiếp tục hỗ trợ cho giá tiêu
Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) dự báo giá hạt tiêu toàn cầu sẽ biến động theo xu hướng tăng trong quý I/2024 do sản lượng tiếp tục giảm ở các nước sản xuất chính.
Điều kiện thời tiết bất lợi do hiện tượng El Nino gây ra đang ảnh hưởng đến năng suất và thu hoạch hạt tiêu.
Nhìn lại lịch sử thị trường hồ tiêu đã trải qua nhiều chu kỳ lên xuống giá và chu kỳ gần nhất cho thấy, chu kỳ lên giá của hồ tiêu thường kéo dài từ 8 - 10 năm và dự báo giá sẽ lên tới đỉnh và sẽ cao hơn của chu kỳ trước (năm 2015, hồ tiêu đạt đỉnh với giá hơn 250.000 đồng/kg), ông Hoàng Phước Bính - Phó Chủ tịch thường trực kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Hồ tiêu Chư Sê (Gia Lai) nhận định.
Trong khi đó, ông Jasvinder Singh Sethi cho biết qua tổng hợp số liệu, ông quan sát thấy có quy luật lặp lại ba lần trong 50 năm qua, là mỗi khi cầu lớn hơn cung, giá cả cũng tăng vọt theo, ngược lại khi cung lớn hơn cầu, giá sẽ giảm xuống và duy trì ở vùng đáy.
Giá tiêu hiện vẫn ổn định và có thể có khả năng tăng thời gian tới. Nguồn cung vẫn chưa thể đáp ứng đủ cầu.
"Không giống như nghệ hay gừng, giá cả tăng lên mỗi năm, các trang trại trồng nhiều hơn và năm sau giá lại giảm, hồ tiêu cần 3 - 4 năm nữa mới đảm bảo được nguồn cung do tình trạng thiếu diện tích trồng đã xuất hiện từ ba năm trước. Các vùng trồng hiện tại cũng phải đối mặt với các vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu song nhu cầu dài hạn về tiêu vẫn rất mạnh”, ông nói.
Trung Anh