Tổng cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Bộ TN&MT) đã có kết luận thanh tra chuyên đề xác định sản lượng khoáng sản khai thác thực tế tại một số mỏ đá vôi, đá sét làm nguyên liệu xi măng trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Qua đó, cơ quan chức năng chỉ rõ một số vấn đề sai phạm của nhiều DN liên quan.
Đầu tiên, là trường hợp Công ty CP Xi măng Sông Lam 2 (sau đây gọi tắt là Công ty Sông Lam 2). Đặt trụ sở chính tại xã Hội Sơn, huyện Anh Sơn (Nghệ An), Công ty Sông Lam 2 do ông Hoàng Mạnh Khởi làm GĐ điều hành.
Trong lĩnh vực khai thác khoáng sản, Công ty được Bộ Công nghiệp (nay là Bộ Công Thương) cấp 2 giấy phép khai thác khoáng sản cho phép khai thác đá vôi và đá sét làm nguyên liệu sản xuất xi măng (Giấy phép 2908/QĐ-ĐCKS ngày 30.12.1997 và Giấy phép 2907/QĐ-ĐCKS ngày 30.12.1997).
Kết quả thanh tra cho thấy, về sản lượng đá vôi làm VLXDTT khai thác trong Dự án Nhà máy xi măng Sông Lam 2: trong quá trình xây dựng Nhà máy xi măng mới, Công ty Sông Lam 2 đã thu hồi đá vôi làm VLXĐ thông thường để xây dựng một số hạng mục công trình trong diện tích đất của dự án nhà máy.
Tuy nhiên, Công ty chưa đăng ký khu vực, công suất, khối lượng, phương pháp, thiết bị và kế hoạch khai thác với UBND tỉnh Nghệ An. Kết quả xác minh khối lượng thu hồi như sau: Năm 2016 thu hồi 220.653 mét khối (tương đương 353.044 tấn); Năm 2017 thu hồi 238.339 mét khối (tương đương 405.176 tấn); Năm 2018 thu hồi 37.277 mét khối (tương đương 63.370 tấn).
Đối với 2 giấy phép khai thác khoáng sản, Công ty Sông Lam 2 chưa hoàn thành việc điều chỉnh Giấy phép khai thác khoáng sản khi có sự thay đổi tên tổ chức khai thác khoáng sản theo quy định. Cụ thể, ngày 29.6.2016, Công ty có văn bản 192/BC-XMSL2 gửi cơ quan thẩm quyền đề nghị cho phép đổi tên trong Giấy phép khai thác khoáng sản mỏ đá vôi và mỏ sét xi măng Bắc Kim Nhan, tỉnh Nghệ An nhưng đến nay chưa thực hiện xong. Ngoài ra, hiện Công ty đang hoàn thiện hồ sơ pháp lý xin nâng công suất để trình xin cấp lại Giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định.
Đối với Giấy phép khai thác số 2908/QĐ-ĐCKS: thiết kế khai thác mỏ đá vôi Bắc Kim Nhan lập, phê duyệt có một số nội dung chưa phù hợp với Giấy phép được cấp (trong Giấy phép khai thác, trữ lượng khai thác là 3.600.000 tấn, sản lượng khai thác 120.000 tấn/năm, thời hạn khai thác là 30 năm; trong khi thiết kế khai thác trữ lượng được phép khai thác là 8.472.188 tấn, công suất khai thác là 38.000 mét khối tương đương khoảng 102.980 tấn/năm, thời gian 70 năm, trong thiết kế chỉ thiết kế cho 20 năm đầu tiên).
Tại thời điểm thanh tra, một số vị trí khai thác có chiều cao tầng khai thác, góc nghiêng sườn tầng khai thác đã vượt mức so với tính toán trong thiết kế khai thác mỏ đã được phê duyệt. Tại khai trường có một số vị trí đá treo sau nổ mìn, vị trí dễ trượt lở có nguy cơ mất an toàn.
Khai thác vượt công suất được phép khai thác năm 2016, 2017 và 2018 quy định trong Giấy phép (công suất được phép quy định trong Giấy phép là 120.000 tấn/năm; sản lượng khai thác thực tế năm 2016 khai thác 754.095 tấn, tương ứng 528,4%; năm 2017 khai thác 681.478 tấn, tương ứng 467,89%; năm 2018 khai thác 693.389 tấn, tương ứng 477,8%).
Công ty Sông Lam 2 chưa đăng ký khu vực, công suất, khối lượng, phương pháp, thiết bị và kế hoạch khai thác với UBND tỉnh Nghệ An đối với hoạt động khai thác khoáng sản làm VLXDTT trong phạm vi diện tích đất của dự án đầu tư xây dựng công trình đã được cơ quan nhà nước thẩm quyền phê duyệt hoặc cho phép đầu tư mà sản phẩm khai thác được sử dụng cho xây dựng công trình đó. Chưa nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đối với việc sử dụng khoáng sản làm VLXDTT trong phạm vi diện tích đất dự án đầu tư xây dựng công trình…
Với những hành vi vi phạm nêu trên, Tổng cục Địa chất và Khoáng sản yêu cầu Công ty Sông Lam 2 một số nội dung sau: Khẩn trương hoàn thành việc xin cấp lại Giấy phép khai thác khoáng sản và điều chỉnh nội dung Giấy phép khi có thay đổi tên tổ chức khai thác khoáng sản; Tổng hợp sổ sách, chứng từ…liên quan tới hoạt động khai thác và sử dụng khoáng sản làm VLXDTT trong phạm vi diện tích dự án đầu tư công trình từ khi khai thác đến nay nộp về UBND tỉnh Nghệ An để tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản; nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đối với khối lượng đá vôi làm VLXDTT đã thu hồi.
Trong thời hạn 90 ngày kể từ khi ban hành Kết luận thanh tra (ngày 16.12.2019), Công ty Sông Lam 2 có trách nhiệm khắc phục các tồn tại, vi phạm nêu trên. Trường hợp Công ty không thực hiện hoặc chậm thực hiện các yêu cầu trên, Tổng cục Địa chất và Khoáng sản sẽ xem xét, xử lý theo quy định pháp luật.
Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin./.
TB