Những tín hiệu mới dự báo nhiều khả năng lãi suất sắp được điều chỉnh

Lần điều chỉnh loạt lãi suất điều hành gần nhất của Ngân hàng Nhà nước là ngày 30/9/2020, khi đó chính sách nới lỏng tiền tệ là để hỗ trợ nền kinh tế vượt đại dịch. Nhưng những tín hiệu mới vẫn đang khiến thị trường dự báo một khả năng điều chỉnh lãi suất điều hành đang để ngỏ?

Như vậy kể từ lần điều chỉnh  lãi suất ngày 30/9/2020 đến nay, Ngân hàng Nhà nước vẫn đang sử dụng các công cụ can thiệp trực tiếp cũng như gián tiếp để kiểm soát khối lượng cung tiền tệ vào nền kinh tế theo đúng mục tiêu.

Có thể kể đến như giảm lãi suất tỷ lệ dự trữ ngoại tệ bắt buộc xuống 0% từ đầu tháng 9/2021 (tuy nhiên việc điều chỉnh này rất nhỏ và hầu như không tác động đến giảm lãi suất vay); Chấp thuận cho giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc với VNĐ, thời hạn từ tháng 8/2021 đến hết tháng 1/2022 đối với từng loại tiền gửi tại Agribank,...

Trong khi Ngân hàng Nhà nước đã khởi động lại kênh tín phiếu sau hai năm đóng băng và liên tiếp thực hiện 4 phiên hút ròng từ ngày 21/6/2022 đến ngày 24/6/2022 với quy mô khoảng 70.000 tỷ đồng. Đồng thời Ngân hàng Nhà nước thực hiện bán ngoại tệ để can thiệp cung-cầu.

Theo đó, lượng bán ngoại tệ trong tháng 5 theo số liệu của VDSC và SSI, là 7 tỷ USD. Ghi nhận khác từ một chuyên gia, tổng hợp qua các đợt bán ngoại tệ có thể lên tới 12 tỷ USD, đưa lượng dự trữ ngoại hối của Việt Nam từ 110 tỷ USD về khoảng 100 tỷ USD.  Như vậy, có thể thấy rằng chỉ qua 2 kênh phát hành tín phiếu lẫn bán ngoại tệ, một lượng lớn tiền tệ dư thừa trong hệ thống đã được Ngân hàng Nhà nước hút về.

Bàn luận và đưa ra nhận định về động thái trên của Ngân hàng Nhà nước, các chuyên gia nhìn nhận các động thái trên được cho là đã góp phần giải quyết thanh khoản dư thừa của các ngân hàng khi lượng tiền quá lớn không hấp thụ hết trên thị trường sau giai đoạn “bơm ròng” với lãi suất siêu thấp, song song đó tăng trưởng huy động tăng mạnh khi các kênh đầu tư khó khăn, tín dụng sau 6 tháng tăng mạnh mẽ có thể sẽ chậm lại chờ hạn mức mới.

Theo ghi nhận, lãi suất liên ngân hàng trong tuần từ ngày 6/6 đến ngày 10/6, trước khi Ngân hàng Nhà nước khởi động kênh tín phiếu, đã giảm ở hầu hết các kỳ hạn, trừ kỳ hạn 6 tháng tăng 9 điểm lên 4,06%. Tổng khối lượng giao dịch trên thị trường liên ngân hàng theo đó cũng đạt 1.006 nghìn tỷ đồng, giảm 3,7% so với tuần trước. Trong đó kỳ hạn qua đêm và 1 tuần có khối lượng giao dịch chiếm 95,4% tổng khối lượng giao dịch của cả tuần.

Tuy nhiên, lãi suất bình quân liên ngân hàng tuần kế tiếp đã tăng ở hầu hết các kỳ hạn, trừ kỳ hạn qua đêm và 3 tháng. Tổng khối lượng giao dịch trên thị trường liên ngân hàng tuần qua đạt 1.016 nghìn tỷ đồng, tăng 1% so với tuần trước. Trong đó kỳ hạn qua đêm và 1 tuần có khối lượng giao dịch chiếm 94,9% tổng khối lượng giao dịch của cả tuần. Hiện lãi suất bình quân liên ngân hàng trên thị trường thời hạn qua đêm tại thời điểm ngày 23/6 đã ở mức 0,44%, nhích dần từ mức 0,37% của phiên liền trước.

Như vậy, có thể thấy can thiệp của Ngân hàng Nhà nước đang thực sự nhắm dần đưa lãi suất liên ngân hàng về lại vùng mong muốn. Tuy chưa thể “dò” được ngay ý chí của nhà điều hành song rõ ràng những diễn biến trên thị trường đang phát tín hiệu về một khả năng Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét khởi động một thời kỳ tiền tệ thắt chặt, hoặc ít nhất cũng linh hoạt theo hướng không giữ nguyên khối cung tiền với mặt bằng lãi suất như hiện tại, trước sức ép lạm phát rất căng và VNĐ cũng đang chịu áp lực giảm giá. 

Đã có nhiều phân tích từ các chuyên gia về lạm phát cao ở các quốc gia đến từ yếu tố cung tiền mạnh tay với các gói kích thích khổng lồ trong đại dịch Covid-19, điều mà Việt Nam không thực hiện tương tự. Cùng với đó là lạm phát chi phí đẩy lạm phát kỳ vọng, trong đó, yếu tố lạm phát chi phí chiếm vai trò lớn và là biến số khi sự đứt gãy của chuỗi cung ứng toàn cầu. Dù vậy, việc tăng lãi suất vẫn được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt lạm phát.

Theo chuyên gia kinh tế TS Võ Trí Thành: “Những quyết sách và biến động vĩ mô - tiền tệ toàn cầu dù muốn hay không, vẫn tác động đến Việt Nam dù chúng ta đi sau, có thể lệch nhịp”. Theo đó, ông Thành cho rằng Ngân hàng Nhà nước sẽ phải ưu tiên duy trì ổn định vĩ mô, liên quan tính bền vững của cân đối ngân sách, sự lành mạnh của hệ thống tài chính ngân hàng, từ đó duy trì điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt.  Mức độ “linh hoạt” của Ngân hàng Nhà nước liệu đã đến thời kỳ khởi động điều chỉnh loạt lãi suất điều hành, sau giai đoạn dài Ngân hàng Nhà nước đã phải nỗ lực giữ nguyên ở mức thấp nhằm duy trì các chính sách hỗ trợ nền kinh tế vượt dịch và phục hồi sau dịch của Việt Nam, dẫn đến áp lực lên dòng chảy USD và theo đó là tỷ giá hối đoái?

Trong khi đó nhiều công ty chứng khoán dự báo Ngân hàng Nhà nước có khả năng sẽ tăng lãi suất trong 2 quý cuối năm. 

Cụ thể, Công ty Chứng khoán VNDirect cho rằng, với việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đẩy nhanh lộ trình tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát, dư địa để Ngân hàng Nhà nước duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng đang ngày một thu hẹp.

Trong khi đó, Công ty Chứng khoán ACBS cũng đưa dự báo: “Lãi suất huy động ở các ngân hàng có thể tiếp tục tăng thêm khoảng 50 điểm cơ bản để bổ sung nguồn vốn trong nửa cuối năm 2022, thời điểm các ngân hàng thương mại được Ngân hàng Nhà nước cấp thêm hạn mức tăng trưởng tín dụng và đẩy mạnh cho vay vào dịp cuối năm”.

Minh Tín (t/h)