Trong bối cảnh nợ xấu tăng mạnh vượt trần, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank, UPCoM: ABB) đẩy mạnh mua lại trước hạn trái phiếu cũ, đồng thời phát hành lượng lớn trái phiếu mới.
Tích cực 'đảo nợ' trái phiếu
Ngày 21/08/2023, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank, UPCoM: ABB) có quyết định của Tổng Giám đốc về việc triển khai phương án phát hành trái phiếu riêng lẻ lần 1/2023.
Theo đó, ABBank sẽ triển khai phát hành riêng lẻ trái phiếu với giá trị 6.000 tỷ đồng cho nhà đầu tư trong năm 2023 với mệnh giá 100 triệu đồng/trái phiếu. Kỳ hạn trái phiếu từ 1-5 năm, kỳ hạn cụ thể do Tổng Giám đốc quyết định tại từng đợt phát hành.
Số đợt phát hành dự kiến tối đa 10 đợt, khối lượng phát hành dự kiến mỗi đợt tối đa 2.000 tỷ đồng. Số lượng phát hành, khối lượng và thời điểm cụ thể do Tổng Giám đốc quyết định. Thời gian phát hành dự kiến từ ngày 01/08-31/12/2023.
Số trái phiếu này được phát hành dưới hình thức bút toán ghi sổ. Trái phiếu này là trái phiếu không chuyển đổi, không kèm chứng quyền và không được đảm bảo bằng tài sản của tổ chức phát hành. Gốc trái phiếu được thanh toán 1 lần vào ngày đáo hạn hoặc vào ngày ABBank mua lại trái phiếu. Lãi trái phiếu được trả định kỳ 1 lần/năm.
Số tiền thu được từ các đợt phát hành trái phiếu được ABBank sử dụng để cho vay khách hàng hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp. Thời gian sử dụng nguồn vốn thu được từ các đợt phát hành trái phiếu sẽ được thực hiện trước ngày 31/03/2023.
Dự kiến kế hoạch sử dụng vốn huy động từ trái phiếu của ABB
Theo đó, ngày 25/8 và 28/8, ABBank đã phát hành thành công 2 lô trái phiếu mã ABBL2325001 và ABBL2326002 với tổng giá trị theo mệnh giá lần lượt là 1.000 tỷ đồng và 2.000 tỷ đồng.
2 lô trái phiếu có thời hạn từ 2 - 3 năm, giá trị mỗi trái phiếu là 1 tỷ đồng/TP, đều được phát hành ở thị trường trong nước.
Ngày 2/10, ABBank tiếp tục chào bán thành công 1.000 trái phiếu mã ABBL2325003, huy động về 1.000 tỷ đồng theo mệnh giá. Lô trái phiếu có thời hạn 2 năm, được phát hành ở thị trường trong nước với lãi suất 6,4%/năm.
Đồng thời, từ tháng 6 đến nay, ABBank đã chi ra 5.800 tỷ đồng để mua lại trước hạn toàn bộ 9 lô trái phiếu đều có kỳ hạn 3 năm, chủ yếu phát hành năm 2021. Ngoại trừ ABBL2225002 được phát hành năm 2022, các lô trái phiếu khác đều được phát hành vào năm 2021 và phải tới năm 2024 mới tới hạn.
Mới đây nhất, ngày 10/10, HĐQT ABBank đã có quyết định phê duyệt việc đăng ký giao dịch trái phiếu trên hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội đối với toàn bộ trái phiếu riêng lẻ phát hành năm 2022 và năm 2023.
Nợ xấu phình to
Đáng chú ý, ABBank đẩy mạnh vay nợ qua kênh trái phiếu trong lúc nợ xấu đang leo thang.
Tại ngày 30/6/2023, tổng tài sản ABBank ở mức 154.346 tỷ đồng, tăng 18% so với đầu năm. Trong đó, tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước tăng 13,2% đạt mức 3.063,5 tỷ đồng; Tiền gửi tại tổ chức tín dụng khác tăng gấp 2 lần lên mức 43.104 tỷ đồng và cho vay khách hàng tăng 2,4% đạt mức 84.020 tỷ đồng.
Tuy nhiên chất lượng tín dụng của ABBank sụt giảm rõ rệt khi tổng nợ xấu nội bảng của ABBank ở mức 3.820 tỷ đồng, tăng gần 1.455 tỷ đồng, tương ứng mức tăng 61,5% so với đầu năm. Tỷ lệ nợ xấu trên dư nợ vay cũng theo đó tăng từ mức 2,88% đầu năm lên 4,55%.
Trong cơ cấu nợ của ABBank, nợ nhóm 3 (nợ dưới tiêu chuẩn) tăng 2,5 lần so với đầu năm lên mức 1.385 tỷ đồng. Nợ nhóm 4 (nợ nghi ngờ) cũng tăng 3,1 lần đạt mức 1.311 tỷ đồng. Ngược lại, nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) ở mức 1.124 tỷ đồng, giảm 20% so với đầu năm.
Đáng chú ý, nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) của ABBank cũng tăng 1,8 lần lên 3.701 tỷ đồng cho thấy khả năng tiềm ẩn gia tăng nợ xấu của ngân hàng ở mức khá cao.
Theo thông tư 11/2021/TT-NHNN về trích lập dự phòng rủi ro tại tổ chức tín dụng, với tổng nợ xấu và nợ cần chú ý của ABBank 7.521 tỷ đồng, ngân hàng cần trích lập dự phòng rủi ro cho vay khách hàng ở mức hơn 2.209 tỷ đồng.
Tuy nhiên theo báo cáo tài chính bán niên, ABBank chỉ trích lập dự phòng rủi ro cho vay khách hàng hơn 1.280 tỷ đồng, chỉ tăng 270 tỷ đồng so với con số đầu năm 2023. Trong khi đó, nợ xấu nội bảng của nhà băng này tăng gần 1.455 tỷ đồng.
Do đó, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của ABBank chỉ ở mức 33,5% - mức tương đối thấp trong hệ thống.
Theo các chuyên gia, việc phát hành trái phiếu kỳ hạn dài (cùng một số điều kiện khác) là một cách phổ biến để ngân hàng tăng vốn cấp 2, từ đó cải thiện tỷ lệ an toàn vốn, đáp ứng chuẩn mực về quản trị rủi ro theo Basel II. Bên cạnh đó, việc phát hành trái phiếu kỳ hạn dài cũng giúp ngân hàng cân đối tốt hơn cơ cấu kỳ hạn nguồn vốn, nhất là trong bối cảnh quy định tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn tối đa vừa được điều chỉnh từ 34% xuống 30% từ ngày 1/10/2023.
Tuy nhiên, theo quy định hiện nay, những trái phiếu dài hạn đã phát hành những năm trước và khi không còn đảm bảo điều kiện thời gian còn lại trên 5 năm, thì bắt đầu từ năm thứ 5 trước khi đến hạn thanh toán, mỗi năm tại ngày đầu tiên của năm (tính theo ngày phát hành), giá trị nợ trái phiếu được tính vào vốn cấp 2 sẽ phải khấu trừ 20% tổng mệnh giá. Chính vì vậy, các ngân hàng sẽ tìm cách mua lại trước hạn các trái phiếu này để có dư địa phát hành trái phiếu mới có kỳ hạn trên 5 năm, nhằm tăng giá trị được tính vào vốn tự có cấp 2 nhiều hơn.
Như vậy, việc mua lại trước hạn các trái phiếu để đảm bảo đủ điều kiện cho kế hoạch phát hành mới là cách mà các ngân hàng tái cơ cấu lại kỳ hạn của trái phiếu theo hướng dài hơn, nhằm duy trì hệ số an toàn vốn luôn ở mức cao, cũng như đảm bảo cho các hệ số khác như tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn.
Ngoài ra, hiện nay, khi mặt bằng lãi suất thị trường đã giảm, việc mua lại trái phiếu cũ và thay thế bằng trái phiếu mới có lãi suất phát hành thấp hơn sẽ giúp tiết giảm chi phí vốn.
Trung Anh