Nửa đầu tháng 9: Xuất nhập khẩu Việt Nam giảm tốc, cán cân thương mại chuyển đỏ

Trong nửa đầu tháng 9/2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đạt 39,05 tỷ USD, giảm 3,25% so với nửa đầu tháng 8 do xuất khẩu suy yếu mạnh hơn nhập khẩu. Diễn biến này khiến cán cân thương mại tạm thời chuyển sang thâm hụt 644,75 triệu USD, dù lũy kế từ đầu năm đến nay, Việt Nam vẫn ghi nhận thặng dư hơn 13 tỷ USD.

Theo số liệu sơ bộ của Tổng cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa Việt Nam trong nửa đầu tháng 9/2025 (từ ngày 1 đến 15/9) đạt 39,05 tỷ USD, giảm 3,25% (tương ứng 1,31 tỷ USD) so với nửa đầu tháng 8. Xuất khẩu suy yếu mạnh hơn nhập khẩu khiến cán cân thương mại kỳ này thâm hụt 644,75 triệu USD.

Tuy nhiên, tính lũy kế từ đầu năm đến hết ngày 15/9/2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu cả nước đạt 637,21 tỷ USD, tăng 17,85% (96,49 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2024 và cán cân thương mại vẫn thặng dư hơn 13 tỷ USD.

Xuất khẩu giảm do sức cầu bên ngoài suy yếu

Kim ngạch xuất khẩu trong nửa đầu tháng 9 đạt 19,2 tỷ USD, giảm 4,3% (863,18 triệu USD) so với kỳ 1 tháng 8/2025. Sự sụt giảm này chủ yếu đến từ bốn nhóm hàng chủ lực gồm dệt may, giày dép, điện thoại – linh kiện và gỗ – sản phẩm gỗ, với mức giảm lần lượt 335 triệu USD (18,2%), 253,1 triệu USD (25,61%), 116,82 triệu USD (4,7%) và 112,98 triệu USD (15,7%).

Diễn biến này phản ánh sức cầu bên ngoài đang yếu đi, đặc biệt đối với các mặt hàng thâm dụng lao động và phụ thuộc nhiều vào thị trường Mỹ, châu Âu. Dù vậy, một số nhóm hàng vẫn ghi nhận tăng trưởng đáng chú ý so với nửa đầu tháng 8, như rau quả và máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện với mức tăng trên 200 triệu USD.

Lũy kế từ đầu năm đến 15/9, trị giá xuất khẩu đạt 325,26 tỷ USD, tăng 16,42% (45,88 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện là nhóm hàng duy nhất tăng trên 22 tỷ USD (46,66%) với trị giá xuất khẩu đạt 71,75 tỷ USD.

Ngoài ra, nhiều nhóm hàng khác cũng ghi nhận tăng trưởng trên 1 tỷ USD như máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng; đồ chơi, dụng cụ thể thao; cà phê; hàng dệt may; phương tiện vận tải và phụ tùng; điện thoại – linh kiện; giày dép. Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục đóng vai trò chủ đạo khi chiếm tới 79,2% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước trong kỳ, với trị giá 15,21 tỷ USD dù giảm 3,37% so với kỳ trước.

Tính lũy kế đến hết nửa đầu tháng 9/2025, khối FDI đã xuất khẩu 243,64 tỷ USD, tăng 21,71% (43,46 tỷ USD) so với cùng kỳ năm trước, cho thấy xuất khẩu Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực này trong khi doanh nghiệp trong nước tăng trưởng chậm hơn.

Nhập khẩu giảm nhẹ nhưng điện tử vẫn dẫn đầu

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu trong nửa đầu tháng 9/2025 đạt 19,85 tỷ USD, giảm 2,21% (448,5 triệu USD) so với kỳ 1 tháng 8. Mức giảm chủ yếu đến từ nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (giảm 206,39 triệu USD, 2,84%) và nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng (giảm 122,7 triệu USD, 24,92%).

Dù giảm, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện vẫn là mặt hàng nhập khẩu lớn nhất với 7,07 tỷ USD, trong khi điện thoại và linh kiện là nhóm duy nhất tăng trên 100 triệu USD so với nửa đầu tháng 8.

Kim ngạch nhập khẩu của khối FDI trong kỳ đạt 14,46 tỷ USD, chiếm 72,87% tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước, giảm 3,11% (464,01 triệu USD) so với kỳ trước. Tính đến hết kỳ 1 tháng 9/2025, tổng trị giá nhập khẩu của nhóm doanh nghiệp này đạt 211,81 tỷ USD, tăng 27,21% so với cùng kỳ năm ngoái.

Tính chung từ đầu năm đến 15/9, kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam đạt 311,95 tỷ USD, tăng 19,37% (50,61 tỷ USD) so với cùng kỳ 2024. Trong đó, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng thêm 29,16 tỷ USD (gần 40%); máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng tăng 8,43 tỷ USD (25,42%); sản phẩm từ chất dẻo tăng 1,34 tỷ USD (22,21%); sản phẩm từ sắt thép tăng 1,14 tỷ USD (25,75%) và kim loại thường khác tăng 1,12 tỷ USD (16,93%).

Những con số này cho thấy nhu cầu nhập khẩu phục vụ sản xuất công nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử, vẫn là động lực chính thúc đẩy cán cân thương mại hai chiều của Việt Nam.

Mai Lan