Công an TP Hà Nội vừa triệt phá ổ nhóm xả thải trái phép gần 50m³ chất thải xuống sông Tô Lịch, gây ô nhiễm nghiêm trọng và đe dọa nỗ lực làm sạch dòng sông đang được thành phố triển khai.
Trong khi Hà Nội đang dồn nhiều nguồn lực triển khai dự án cải tạo, hồi sinh sông Tô Lịch, thì hành vi xả trộm chất thải xuống dòng sông của một số đối tượng vừa bị bắt quả tang cho thấy sự coi thường pháp luật và lợi ích cộng đồng đến mức đáng báo động.
Rạng sáng 5/9, Ban quản lý dự án Hệ thống xử lý nước thải Yên Xá đã phát hiện một xe bồn xả trực tiếp gần 50m³ chất thải xuống hố ga trên đường Láng, khiến toàn bộ khối lượng bẩn này chảy thẳng ra sông Tô Lịch. Hậu quả tức thì là khu vực bốc mùi hôi nồng nặc, hạ tầng dự án bị hư hại, và quan trọng hơn, nỗ lực làm sạch con sông ô nhiễm bậc nhất Hà Nội bị đe dọa.
Điều tra cho thấy, xe bồn BKS 30L-573.96 thuộc Công ty TNHH Vệ sinh môi trường thoát nước đô thị Hà Nội, do vợ chồng Nguyễn Khắc Đạo và Chu Thị Vang điều hành. Doanh nghiệp này không hề có giấy phép xử lý chất thải, nhưng lại thường xuyên chỉ đạo nhân viên xả trộm. Lái xe Nguyễn Duy Cường đã thừa nhận việc đổ thải gần 50m³ theo chỉ đạo.
Thách thức đối với dự án cải tạo sông Tô Lịch
Không khó để nhận ra, những hành vi như trên là cú “tạt gáo nước bẩn” vào nỗ lực phục hồi sông Tô Lịch. Thành phố Hà Nội đã và đang triển khai Dự án Hệ thống xử lý nước thải Yên Xá với quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng, mục tiêu thu gom và xử lý toàn bộ nước thải trước khi đổ ra sông. Đây được coi là dự án trọng điểm, mang tính lịch sử để “giải cứu” dòng sông từng được mệnh danh là “mạch máu xanh” của Thủ đô.
Thế nhưng, khi cả xã hội đang trông đợi một tương lai sông Tô Lịch trong xanh, sạch đẹp, thì những doanh nghiệp trục lợi bất chính, coi sông ngòi như “bãi rác” lại ngang nhiên phá hoại. Nếu không được ngăn chặn, xử lý nghiêm minh, công sức và tiền bạc đầu tư sẽ bị làm vô nghĩa.
Điểm tích cực là lực lượng Công an TP Hà Nội đã nhanh chóng vào cuộc, khởi tố, củng cố hồ sơ để xử lý các đối tượng theo quy định pháp luật. Song điều đó mới chỉ là bước đầu. Vấn đề đặt ra là cần thiết lập một cơ chế giám sát chặt chẽ, ứng dụng công nghệ để phát hiện kịp thời những hành vi xả thải lén lút. Đồng thời, khung xử phạt cũng cần đủ sức răn đe, thậm chí là chế tài hình sự nghiêm khắc đối với các doanh nghiệp và cá nhân coi thường môi trường.
Sông Tô Lịch không chỉ là một dòng chảy tự nhiên, mà còn là ký ức, văn hóa, và biểu tượng của Thăng Long - Hà Nội. Hồi sinh dòng sông này không thể chỉ là việc của chính quyền hay một dự án lớn, mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi hành vi xả thải bừa bãi là một “nhát dao” vào hy vọng phục sinh; ngược lại, mỗi sự lên tiếng, giám sát, tố giác hành vi sai trái sẽ là một “giọt nước trong” góp phần trả lại sự sống cho dòng sông.
Vụ việc xe bồn xả trộm chất thải xuống sông Tô Lịch là lời cảnh tỉnh rằng: con đường làm sạch sông vẫn còn lắm chông gai, nếu xã hội không kiên quyết nói không với tội phạm môi trường.
Đình Sáng