Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2024 của CTCP Quốc Cường Gia Lai (HoSE: QCG) cho thấy doanh nghiệp đã chi hơn 120 tỷ đồng cho cổ tức, khiến nhiều nhà đầu tư quan tâm tới đối tượng thực nhận và tác động tới quyền lợi cổ đông.
Cổ tức từ 2017, không ảnh hưởng đến cổ đông đã nhận
Trong báo cáo lưu chuyển tiền tệ, QCG ghi nhận dòng tiền chi trả cổ tức hơn 120 tỷ đồng. Tại thuyết minh số 24, mục “Cổ tức phải trả” giảm từ gần 195 tỷ xuống còn hơn 74 tỷ đồng. Đây là khoản mục tồn đọng từ kế hoạch chia cổ tức năm 2017, khi QCG thông qua tỷ lệ 25% vốn điều lệ, gồm 15% tiền mặt (413 tỷ đồng) và 10% cổ phiếu.
Trước câu hỏi của cổ đông, đại diện doanh nghiệp này giải thích, đây không phải khoản chi mới hay bất thường. Trong đó, một phần cổ tức giai đoạn 2017–2018 đã được thanh toán qua Trung tâm Lưu ký Chứng khoán cho cổ đông có tài khoản lưu ký. Một nhóm cổ đông chưa lưu ký chứng khoán được chi trả bằng tiền mặt, khoản chưa giải ngân tiếp tục được phản ánh trong báo cáo tài chính.
Theo QCG, khoản 120 tỷ đồng trả thêm trong năm 2024 là phần cổ tức tiền mặt còn treo cho nhóm cổ đông chưa lưu ký. Sau đợt này, số cổ tức chưa chi trả giảm còn hơn 74 tỷ đồng. Doanh nghiệp nhấn mạnh việc chi trả “hoàn toàn theo nghị quyết ĐHĐCĐ 2017–2018, không ảnh hưởng đến cổ đông đã nhận trước đó”.
CTCP Quốc Cường Gia Lai
Thực tế, QCG từng chi cổ tức tiền trong hai đợt 2017 và 2018 với tổng cộng hơn 208 tỷ đồng. Tuy nhiên, số còn lại hơn 205 tỷ đồng bị treo đến năm 2020, sau đó giảm còn 195 tỷ đồng và giữ nguyên cho tới hết quý III/2024.
BCTC kiểm toán 2024 không nêu cụ thể cổ đông nhận khoản hơn 120 tỷ đồng vừa chi trả. Tuy nhiên, việc một khoản cổ tức tiền mặt bị treo tới 6–7 năm khiến giới đầu tư cho rằng số tiền nhiều khả năng gắn với cổ đông nội bộ.
Đáng chú ý, vào thời điểm 2017, gia đình bà Nguyễn Thị Như Loan – nhà sáng lập QCG nắm giữ tới 55,1% cổ phần của doanh nghiệp. Trong đó, bà Loan trực tiếp nắm giữ 37,05%, con gái Nguyễn Ngọc Huyền My 14,3%, con trai Nguyễn Quốc Cường 0,195% và em gái bà Loan 3,5%. Với tỷ lệ này, nhóm cổ đông gia đình bà Loan có quyền nhận hơn 227 tỷ đồng cổ tức tiền mặt từ đợt chia 8 năm trước.
Câu chuyện cổ tức kéo dài và dấu hỏi về khoản thu chưa rõ ràng
Việc chậm thanh toán cổ tức không phải mới tại QCG. Từ khi niêm yết năm 2010, Công ty chỉ chia tiền mặt hai lần: năm 2011 hơn 60 tỷ đồng và năm 2017 với 413 tỷ đồng đến nay vẫn còn hơn 74 tỷ đồng chưa trả.
Năm 2017 cũng là lần hiếm hoi QCG ghi nhận lợi nhuận ròng đột biến 396 tỷ đồng nhờ thoái vốn. Các năm sau, lãi chỉ vài chục tỷ đồng, khiến nguồn lực hạn chế và kế hoạch chia cổ tức bằng cổ phiếu 10% năm 2017 bị hủy. Kế hoạch cổ tức cổ phiếu năm 2021 từng hứa thực hiện vào quý III/2025 cũng chưa được nhắc lại tại đại hội gần nhất.
Trước đây, bà Loan nhiều lần giải thích do đặc thù ngành bất động sản “không có dòng tiền nhanh” nên việc hoãn cổ tức là điều cần thông cảm. Năm 2023, bà này còn khẳng định không chia cổ tức để thuận lợi trong đàm phán đối tác.
Năm 2024, bà Nguyễn Thị Như Loan bị C03 – Bộ Công an khởi tố và tạm giam theo Điều 219 Bộ luật Hình sự vì vi phạm quy định quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí, liên quan tới dự án 39–39B Bến Vân Đồn (quận 4, TP.HCM). Thông tin này khiến giá QCG lao dốc gần 70%, xuống dưới 6.000 đồng/cổ phiếu. Sau khi bà Loan được tại ngoại cuối tháng 11/2024, thị giá QCG phục hồi mạnh lên trên 14.000 đồng/cổ phiếu.
Đáng chú ý, trong năm 2024, QCG đã tạm nộp 100 tỷ đồng cho cơ quan chức năng liên quan đến vụ án. Con số này xuất hiện cùng thời điểm “Khoản phải thu bên thứ ba” trên BCTC quý III/2024 tăng đột biến nhưng chưa được thuyết minh rõ ràng. Cùng diễn biến cổ tức treo nhiều năm và các vấn đề pháp lý liên quan cho thấy bức tranh tài chính của QCG vẫn còn nhiều điểm bỏ ngỏ, đòi hỏi sự minh bạch hơn trong quản trị để củng cố niềm tin cổ đông.
Lê Phong