Thông thường, sang quý IV, lãi suất huy động có xu hướng tăng nhẹ do tăng trưởng tín dụng thường mạnh vào cuối năm. Tuy nhiên, năm nay diễn biến lãi suất huy động lại không đi theo quy luật này.
Lãi suất tiền gửi duy trì ổn định, tín dụng tăng tốc
Giới phân tích nhận định, nếu mặt bằng lãi suất duy trì ở mức thấp và ổn định, tăng trưởng tín dụng sẽ tiếp tục bứt phá, có thể đạt mức 18–20% trong năm 2025, vượt xa mục tiêu 16% mà Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đề ra.
Ghi nhận trong tháng 9, chỉ có ba ngân hàng điều chỉnh lãi suất là BacABank, Vikki Bank và GPBank, chủ yếu tăng nhẹ ở các kỳ hạn ngắn. Cụ thể, BacABank tăng 0,1–0,2%/năm cho các kỳ hạn từ 1–11 tháng.
Kỳ hạn 5 tháng hiện có lãi suất 4,7%/năm, gần chạm mức trần 4,75%/năm đối với tiền gửi dưới 6 tháng. Các kỳ hạn dài từ 12–36 tháng giữ nguyên: 12 tháng là 5,5%/năm, 13–15 tháng là 5,6%/năm, 18–36 tháng là 5,8%/năm.
Trước đó, Vikki Bank điều chỉnh lãi suất tiền gửi trực tuyến kỳ hạn 1–13 tháng tăng 0,1–0,15%/năm. GPBank tăng lãi suất các kỳ hạn 1–3 tháng tại quầy, nhưng giảm lãi suất kỳ hạn 4–36 tháng và toàn bộ kỳ hạn tiền gửi trực tuyến.
Một số ngân hàng hiện áp dụng hình thức tặng thêm lãi suất thay vì điều chỉnh biểu niêm yết. MB Bank triển khai chương trình cộng thêm tới 0,8%/năm cho khách hàng gửi tiết kiệm trực tuyến từ 29/9–14/10.
SeABank duy trì tặng thêm 0,5%/năm cho các khoản tiết kiệm trực tuyến từ 100 triệu đồng kỳ hạn 6, 12 và 13 tháng. Techcombank cũng áp dụng cộng thêm 0,5%/năm cho khoản tiền gửi đầu tiên, với mức lãi tối đa 4,4%/năm kỳ hạn 3 tháng, 5,3%/năm kỳ hạn 6 tháng và 5,5%/năm kỳ hạn 12 tháng.
Theo NHNN, tính đến ngày 10/9, lãi suất huy động bình quân duy trì ổn định: kỳ hạn từ 1–6 tháng ở mức 3,3–4,1%/năm; 6–12 tháng là 4,6–5,5%/năm; trên 12–24 tháng dao động 4,9–6,1%/năm; và cao nhất ở kỳ hạn trên 24 tháng, từ 6,8–7,3%/năm.
Dù lãi suất huy động ổn định ở mức thấp, tín dụng tăng trưởng mạnh, đến cuối tháng 8 đạt 17,14 triệu tỷ đồng, tăng 11,08% so với cuối năm 2024. Thanh khoản ngân hàng vì thế có thời điểm căng thẳng nhẹ. Minh chứng là lãi suất VND liên ngân hàng tuần 22–25/9 tăng dần: qua đêm từ 3,79% lên 4,57% vào phiên cuối tuần, tổng cộng tăng 0,78 điểm %. Lãi suất các kỳ hạn từ 1 tuần đến 3 tháng dao động 5,5–5,63%, tăng 0,19–1,51 điểm % so với đầu tuần.
Để hỗ trợ thanh khoản, từ ngày 24–29/9/2025, NHNN đã thực hiện bốn phiên bơm ròng qua kênh OMO với tổng khối lượng 51.655,69 tỷ đồng. Các biện pháp này đã góp phần hạ nhiệt lãi suất liên ngân hàng cuối tháng, đặc biệt tại kỳ hạn qua đêm, giảm 0,89 điểm % xuống còn 3,73%/năm.
Thông thường, sang quý IV, lãi suất huy động có xu hướng tăng nhẹ do tăng trưởng tín dụng thường mạnh vào cuối năm.
Khó xuất hiện xu hướng tăng lãi suất huy động
Đến cuối năm, lãi suất huy động dự kiến sẽ chịu áp lực từ tốc độ tăng trưởng tín dụng cao, đặc biệt sau khi NHNN thông báo tăng thêm chỉ tiêu tín dụng cho các tổ chức tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục yêu cầu các ngân hàng triển khai đồng bộ các biện pháp để ổn định và phấn đấu giảm lãi suất huy động, góp phần giữ vững thị trường tiền tệ và tạo dư địa giảm lãi suất cho vay.
Yếu tố quốc tế cũng tác động tới mặt bằng lãi suất trong nước. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) vừa hạ lãi suất 0,25 điểm %, đưa lãi suất USD về mức 4–4,25%. Việc này giúp thu hẹp chênh lệch lãi suất VND-USD, từ đó tạo điều kiện để NHNN duy trì môi trường lãi suất thấp.
Dựa trên các yếu tố này, Công ty Chứng khoán MB (MBS) dự báo lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại tư nhân có thể giảm nhẹ khoảng 2 điểm cơ bản, về mức 4,7% vào cuối năm 2025. Giới phân tích cho rằng, với mặt bằng lãi suất huy động ổn định, lãi suất cho vay ở mức thấp sẽ tạo động lực cho tín dụng bứt tốc, có thể tăng trưởng 18–20% trong năm 2025, vượt mục tiêu 16% mà NHNN đề ra.
Cùng quan điểm, Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cũng dự báo tăng trưởng tín dụng có thể vượt kế hoạch cả năm của NHNN, nhờ mặt bằng lãi suất thấp kích thích nhu cầu vay vốn. Đặc biệt, sự tăng tốc này còn được hỗ trợ bởi dòng vốn đầu tư công mạnh mẽ, các vướng mắc pháp lý trong bất động sản được tháo gỡ và định hướng hỗ trợ kinh tế tư nhân. Thêm vào đó, từ tháng 7/2025, NHNN đã chủ động nới trần tín dụng cho các ngân hàng, giúp các ngân hàng lớn hưởng lợi trực tiếp từ chính sách room tín dụng.
Báo cáo triển vọng kinh tế toàn cầu quý IV/2025 của Ngân hàng UOB (Singapore) nhận định mặt bằng lãi suất hiện nay là hợp lý. Cụ thể, lãi suất huy động VND quanh 5%/năm, lãi suất cho vay ngắn hạn 6–7%/năm, còn cho vay trung và dài hạn khoảng 8–9%/năm. Trong bối cảnh này, UOB dự báo tín dụng toàn hệ thống có thể đạt mức tăng trưởng 19–20% trong năm 2025.
Bất chấp dự báo tăng trưởng tín dụng mạnh, các chuyên gia đều cho rằng khó xuất hiện xu hướng tăng lãi suất huy động vào cuối năm. Mục tiêu của NHNN là duy trì mặt bằng lãi suất ổn định, phù hợp với lãi suất chung của nền kinh tế và các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô khác.
Khi thị trường xuất hiện dấu hiệu thanh khoản căng thẳng, NHNN sẵn sàng can thiệp để ổn định, giúp các ngân hàng thương mại giữ ổn định lãi suất huy động, từ đó kéo lãi suất cho vay xuống thấp, tạo điều kiện cho tăng trưởng kinh tế bền vững.
Bình Minh