Quy định xử phạt nghiêm nhưng thuốc lá nhập lậu vẫn bán công khai từ vỉa hè đến mạng xã hội

Không chỉ ban hành những quy định nghiêm ngặt cho những người bán thuốc lá ngoại nhập lậu mà ngay cả người mua loại mặt hàng này cũng sẽ bị xử phạt đến 3 triệu đồng nếu mua và tàng trữ từ 1 bao thuốc lá lậu. Nghiêm ngặt là thế nhưng trên thực tế thị trường mua bán loại thuốc lá lậu nhập khẩu này vẫn diễn ra sôi động và công khai.

Bán công khai

Trên thực tế, thuốc lá ngoại nhập lậu được bán công khai từ trên mạng đến các quán cóc vỉa hè, những nhà hàng sang trọng hay trong các quán bar. Chính vì thế để mua một bao thuốc lá ngoại nhập lậu dễ dàng như trở bàn tay.

Để mục sở thị việc mua bán công khai của loại mặt hàng này, phóng viên đã đi thực tế một số tuyến phố, ghé vào những quán nước chè bán vỉa hè. Chỉ cần đưa ra yêu cầu mua thuốc lá loại nào thì người bán nước lập tức sẽ có ngay loại đó đưa ra cho khách.

Trên một con ngõ nhỏ ở đường Nguyễn Du (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội), một quầy thuốc “dã chiến” bày bán khá nhiều loại thuốc từ sản xuất trong nước đến nhập ngoại. Chúng tôi ngỏ ý muốn mua 2 bao thuốc “Raison- Ice Café, chủ quầy không tỏ ra nghi ngờ báo giá: “25.000 đồng/bao, cứ đứng đó chờ, cô để thuốc chỗ khác”. Mặc dù tại quầy có đủ loại thuốc nhưng người bán vẫn đi vào trong ngõ sâu để lấy thuốc bán cho chúng tôi.

Qua tiết lộ của người bán hàng, thuốc bày trong quầy chỉ là vỏ bao, còn thuốc được giấu chỗ khác. Chỉ khi có khách hỏi mới vào bên trong để lấy.

Trên con phố Lương Văn Can (Quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) cũng có khá nhiều quầy thuốc “dã chiến” như vậy. Một quầy thuốc nhỏ nằm ngay đầu phố, dù bày bán các loại thuốc nhưng người bán hàng không ngồi tại đây. Khi thấy có người hỏi, người bán mới từ nơi khác chạy đến. Khi chúng tôi hỏi mua thuốc xì gà chính hãng từ CuBa thì bị nhân viên này gắt gỏng: “Đây làm gì có, chỉ có mấy loại thuốc ngoại nhập khẩu như thuốc ba số (thuốc 555), thuốc Marlboro, hay Chapman… thôi. Đi chỗ khác mà mua”.

Không chỉ sôi động ở các quán xá mà thuốc lá ngoại nhập lậu cũng được rao bán “tưng bừng” trên không gian mạng. Chỉ cần lên Google gõ từ khóa “mua thuốc lá ngoại” có thể cho ra hàng nghìn kết quả. Các trang web rao bán công khai các loại thuốc có nguồn gốc khác nhau, từ Hàn Quốc, Cuba, Mỹ, Trung Quốc…

Trên trang web: “muathuocla.com”, tại đây cũng có đầy đủ các loại thuốc có xuất xứ từ nước ngoài. Như sản phẩm thuốc lá ba số (thuốc 555) có xuất xứ từ nước Anh cũng được giới thiệu hết sức cặn kẽ. Từ hương vị, xuất xứ, giá cả… Chúng tôi liên hệ qua số điện thoại được ghim trên trang bán hàng, nhân viên tại đây tư vấn rất nhiệt tình. Tuy nhiên, khi chúng tôi hỏi có hóa đơn, chứng từ cho thuốc lá này không thì nhân viên không trả lời được.

Tương tự, trên trang web: “Sieuthithuocla” có bán hàng chục loại thuốc lá ngoại xuất xứ đủ các nước trên thế giới. Giá mỗi loại được niêm yết công khai, như thuốc Chapman Coffee được rao bán với giá 47.000 đồng/bao nếu mua từ 20 bao trở lên, 57.000 đồng/bao mua từ 1-9 bao trở lên.

Trang này giới thiệu rất bùi tai: “Thuốc Chapman là dòng sản phẩm đặc biệt từ Đức với bao bì bắt mắt, gói đẹp dài, điếu slim nhỏ màu nâu nhìn cực sang… Chapman hút môi ngọt lịm, không bám mùi, khói thơm theo hương vị lựa chọn. Hút đậm đà, hương thơm bay xa tận 5m ngồi phòng kín hay máy lạnh sẽ thành tâm điểm”.

Không chỉ trên các trang Web, thuốc lá ngoại nhập lậu cũng được rao bán rất công khai trên các trang mạng xã hội. Không chỉ những loại thuốc bình dân, phổ biến mà còn có cả những loại thuốc xì gà cao cấp xuất xứ từ CuBa. Những người bán hàng đều có một bài giống nhau, hàng của họ là người thân xách tay từ nước ngoài về. Số lượng có hạn, nếu muốn mua nhiều phải cọc tiền trước và chờ vài ba ngày.

Vì lợi nhuận nên hoạt động vẫn tiếp diễn

Theo Thông tư 23/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính, đối với những loại thuốc lá lưu hành đúng luật phải được dán tem điện tử. Với tất cả sản phẩm thuốc lá không có tem điện tử thì đều là sản phẩm nhập lậu.

Doanh nghiệp có Giấy phép sản xuất sản phẩm thuốc lá phải thực hiện dán tem điện tử cho sản phẩm thuốc lá tại địa điểm sản xuất sau khi sản phẩm thuốc lá được đóng thành gói hoặc hộp gọi chung là bao thuốc lá trước khi đưa sản phẩm đi tiêu thụ trong nước.

Theo thống kê, mỗi năm các lực lượng chức năng đã bắt giữ hơn 10.000 vụ vi phạm, tịch thu khoảng trên 8 triệu bao thuốc lá nhập lậu. Mặc dù đã có những hình phạt thích đáng cho những kẻ buôn thuốc lá lậu nhưng vì cám dỗ từ lợi nhuận lên đến 400% của thuốc lậu nên hoạt động này vẫn tiếp tục tái diễn.

Theo đó, những tháng cuối năm 2022, lực lượng chức năng đã bắt giữ nhiều vụ buôn bán thuốc lá ngoại nhập lậu. Cụ thể, tháng 11/2022, Công an quận Cầu Giấy (Hà Nội) đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, tạm giam các đối tượng Nguyễn Văn Anh (sinh năm 1995) và Cao Quang Anh (sinh năm 1986) cùng trú tại phường Yên Sở, quận Hoàng Mai (Hà Nội) để tiếp tục điều tra mở rộng vụ án buôn lậu thuốc lá trên mạng xã hội với số lượng lớn.

Hai đối tượng bị phát hiện khi đang vận chuyển 5 thùng carton chứa thuốc lá điếu nhập lậu từ bưu cục chuyển phát nhanh ra xe ô tô chờ sẵn trước cửa, tổ công tác đã ập tới bắt giữ. Trong 5 thùng carton này, lực lượng chức năng thu giữ 2.500 bao thuốc lá điếu các loại nhập lậu.

Đồng thời, kiểm tra trong xe ô tô của các đối tượng, tổ công tác còn phát hiện 1 thùng carton chứa 500 bao thuốc lá điếu nhập lậu và 1.380 bao thuốc lá do Việt Nam sản xuất.

Tiếp theo, trong tối 20 và 21/9, Công an quận Cầu Giấy tiếp tục thu giữ số hàng còn lại cũng được các đối tượng gửi qua dịch vụ chuyển phát nhanh. Tổng số hàng bị thu giữ là 7.500 bao các loại đều không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ

Tại cơ quan công an, các đối tượng khai nhận, để che giấu hành vi phạm tội và lai lịch bản thân, các đối tượng thường sử dụng tài khoản mạng xã hội Zalo, Facebook để giao dịch với những cái tên giả.

Toàn bộ số thuốc lá điếu nhập lậu được nhóm đối tượng này bọc kín trong các thùng carton, bên ngoài có in logo của các mặt hàng thông dụng để tránh bị cơ quan chức năng kiểm tra, cũng như sự phát hiện của đơn vị vận chuyển.

Bên cạnh đó, toàn bộ các giao dịch đều được các đối tượng liên hệ qua các sim điện thoại khuyến mại để đăng ký dịch vụ chuyển phát nhanh nhằm gây khó khăn cho quá trình điều tra. Hiện vụ việc đang được điều tra mở rộng.

Quang Anh