"Xăng vỉa hè" tràn lan: Thay vì cấm hãy quản lý tốt hơn!

Hiện hàng loạt cây xăng đã đóng cửa do hết hàng, người dân mỏi mệt chen chân chờ đổ xăng trong khi các điểm bày bán lẻ xăng dầu tự phát mọc lên như nấm, ngay ở sát các cây xăng. Dường như, tình trạng này vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt mặc dù nhiều ngày qua, cơ quan quản lý nhà nước liên tục ra những văn bản chỉ đạo kiểm tra, xử lý liên quan đến tình hình xăng dầu.

Chỉ đạo "nóng" siết buôn bán xăng tự phát

Trước những diễn biến phức tạp, khó khăn về nguồn cung và giá cả xăng dầu trên thế giới và trong nước, đặc biệt là tình trạng hàng loạt cây xăng trưng biển hết xăng, chờ nhập xăng và “mong quý khách thông cảm”, thì ngày 4/11, Bộ Công Thương đã ban hành công văn gửi một số bộ, ngành, đơn vị và Uỷ ban Nhân dân các tỉnh, thành phố đề nghị tăng cường các biện pháp hỗ trợ nhằm bảo đảm nguồn cung ứng xăng dầu cho thị trường nội địa.

Ngày mai giá xăng dầu sẽ tăng Theo quy định ngày mai 11/11 sẽ là kỳ điều chỉnh giá xăng dầu tiếp theo Dữ liệu cập nhật từ Bộ Công Thương cho thấy giá xăng dầu thành phẩm trên thị trường Singapore ở kỳ điều hành này tăng cao so với kỳ tính giá trước đó ngày 1/11

Cùng ngày, Bộ Công Thương cũng ban hành Chỉ thị 09/CT-BCT chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường cả nước phối hợp các cơ quan chức năng tại địa bàn kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu, đặc biệt là các hành vi găm hàng, tạo khan hiếm nguồn cung xăng dầu; hành vi bán xăng dầu có các cột bơm mini, trụ bơm lắc tay, qua thùng, can, chai và các dụng cụ chứa đựng khác, trừ trường hợp thương nhân là hộ kinh doanh, trạm cấp phát xăng dầu thuộc lực lượng vũ trang trên địa bàn miền núi, vùng cao theo quy định của pháp luật đã được UBND tỉnh, thành phố cho phép làm đại lý bán lẻ xăng dầu với quy mô, trang thiết bị phù hợp với điều kiện kinh doanh xăng dầu ở khu vực đó….

“Tiếp lửa”, ít ngày sau, Ban Chỉ đạo 389 TP. Hà Nội cũng đã có công văn hỏa tốc gửi lực lượng liên ngành, gồm: Công an Hà Nội, Sở Công Thương, Cục Quản lý thị trường, Ban Chỉ đạo 389 các quận, huyện, thị xã về việc tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu. 

Tại công văn này, Ban Chỉ đạo 389 TP. Hà Nội chỉ rõ thực trạng những ngày qua, lợi dụng nhu cầu mua xăng dầu của người tiêu dùng tăng cao, xuất hiện tình trạng mua bán xăng dầu qua các bình, can, chai, lọ không rõ nguồn gốc xuất xứ, không đảm bảo chất lượng tại một số điểm bán tự phát trên một số tuyến đường tại Hà Nội. Việc này gây bất ổn thị trường xăng dầu, có nguy cơ cao gây ra cháy nổ, mất an ninh trật tự, mất cảnh quan đường phố và an toàn giao thông cho người đi đường.

Trước đó, ngày 2/11/2022, Phó Thủ tướng Lê Minh Khái ký Công điện 1039/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan tiếp tục chủ động bám sát diễn biến thị trường và quy định pháp luật trong công tác quản lý, điều hành mặt hàng xăng dầu để sớm khắc phục tình trạng nêu trên; bảo đảm nguồn cung xăng dầu phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân trong mọi tình huống.

Vì đâu nên nỗi “loạn cào cào”?

Mặc dù đã có chỉ đạo siết chặt quản lý của cơ quan cấp Bộ và nhiều cơ quan, đơn vị quản lý Nhà nước khác, nhưng dường như tình trạng mua, bán xăng “tự phát” vẫn “nóng”.

Ghi nhận thực tế của phóng viên vào chiều ngày 10/11/2022 trên địa bàn một số tuyến phố thuộc huyện Thanh Trì, quận Thanh Xuân và quận Hoàng Mai (Hà Nội) cho thấy, dù việc bán xăng dầu không còn công khai như những ngày trước nhưng nếu khách hàng có nhu cầu xăng lẻ thì cứ "thoải mái mua”.

Cụ thể, trên tuyến đường Ngọc Hồi, đối diện bến xe Nước Ngầm, người có nhu cầu mua xăng chỉ cần gọi điện theo số điện thoại di động ghi trên tấm biển tạm trưng bên đường là có ngay xăng. Tất nhiên, giá bán cao hơn nhiều so với giá xăng niêm yết tại các cây xăng. Cụ thể là 40 nghìn đồng cho 01 lít xăng Ron 95 và 37 nghìn đồng cho 01 lít xăng Ron 92. Trong khi đó, tại một “tiểu đại lý xăng” trên đường Giải Phóng (quận Hoàng Mai), giá bán 01 lít xăng được bà chủ “hét” tới 45 nghìn đồng và chỉ có một loại vì bà này chẳng biết 92 hay 95 là gì. “Xăng là xăng. Mua thì mua, không thì thôi” – lời bà chủ.  

Cực chẳng đã, phóng viên đành mua 01 lít xăng của bà chủ này, vì khi đó chính xe máy của phóng viên cũng đã cạn xăng bởi đi trên cung đường hàng chục km qua địa bàn 03 quận, hầu hết các cây xăng đều trưng biển hết hàng, cây còn mở bán thì chỉ cho đổ 30 nghìn đồng/lần. Thậm chí, chị bán xăng tại cây xăng trên địa bàn quận Hà Đông (xin không nêu tên cây xăng) còn nhắc khéo khi phóng viên quay lại đổ thêm lượt nữa ngay sau khi vừa mua được 30 nghìn, rằng: Em vừa đổ xăng rồi, nên nhường cho người khác!.

“Cây xăng không bán... tại sao lại cấm tôi bán”

Đây là câu trả lời đáng suy nghĩ của bà chủ “tiểu đại lý xăng tự phát” trên đường Giải Phóng chia sẻ với phóng viên khi được hỏi có biết việc bán xăng tự phát bị cấm hay không. Bà này khảng khái, rằng: “Cây xăng không bán, trong khi người ta cần xăng thì tại sao lại cấm tôi bán” và “Thay vì cấm tôi bán lẻ xăng thì mấy ông Nhà nước lo đủ xăng bán cho người ta đi” - Thật đến cay đắng.

Vừa rồi, trên diễn đàn Quốc hội, rất nhiều Đại biểu chỉ rõ, xăng dầu trong nền kinh tế giống như máu trong cơ thể, nếu xăng dầu không đủ thì nền kinh tế sẽ bị ảnh hưởng. Các Đại biểu cũng nhắc lại, Bộ Công Thương là cơ quan được giao nhiệm vụ chính, lập kế hoạch tạo nguồn cung ứng và cùng chính các quyền địa phương quản lý, điều hành hệ thống kinh doanh xăng dầu cả nước.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên trả lời trước Quốc hội rằng: “Chúng tôi cũng đã có văn bản đề nghị chính quyền các địa phương tăng cường quản lý nhà nước theo thẩm quyền và phối hợp với Bộ Công Thương cũng như các bộ, ngành để giải quyết một cách khẩn trương, hiệu quả”. Tuy nhiên, người đứng đầu ngành Công Thương cũng chỉ nói: “Hy vọng rằng, với những nỗ lực như chúng tôi vừa báo cáo thì trong những ngày tới tình hình xăng dầu sẽ cơ bản được giải quyết”.

Xin nhắc lại lời Đại biểu Quốc hội Nguyễn Anh Trí (Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội) thay lời kết cho bài viết ngắn này cùng hy vọng thị trường xăng, dầu sẽ ổn trong nay, mai rằng: "Cơ quan quản lý nhà nước có đủ thẩm quyền để làm việc đó. Xăng dầu trong nền kinh tế giống như máu trong cơ thể, nếu xăng dầu không đủ thì nền kinh tế sẽ bị ảnh hưởng. Vấn đề xăng dầu phải giải quyết ngay trong 1-2 ngày chứ hiện nay rõ ràng đã để lâu rồi".

Thái Đạt