Mặc dù pháp luật đã cấm nhưng không ít người thiếu hiểu biết vẫn bị các đối tượng lôi kéo, dụ dỗ cho thuê tài khoản ngân hàng, giấy tờ tùy thân để đăng ký mở tài khoản ngân hàng. Các chuyên gia cho rằng, đây là hành vi gián tiếp tiếp tay cho các đối tượng lừa đảo trên không gian mạng.
Công khai mua bán
Trên các nền tảng mạng xã hội, rất nhiều tài khoản đăng bài có nội dung về việc thu mua, thuê mướn thông tin cá nhân, giấy tờ tùy thân hoặc tài khoản ngân hàng.
Để thực hư việc này, phóng viên đã thông qua “chợ đen” sau đó đặt vấn đề với bên bán tài khoản không chính chủ. Lần theo một trạng thái "ẩn danh" được đăng tải trên nhóm "Mua bán tài khoản ngân hàng - ATM" chúng tôi được biết người này có thể cung cấp tài khoản online không chính chủ của tất cả các ngân hàng với mức giá 2,5 triệu đồng.
Những nhóm mua bán tài khoản ngân hàng thế này không phải là hiếm.
Đặc biệt, nếu muốn có thẻ cứng, người mua sẽ phải trả 4,5 triệu đồng với mỗi tài khoản bất kỳ. Những tài khoản “ma” này có hạn mức giao dịch lên tới 3-5 tỷ đồng mỗi ngày. Người bán cam kết sẽ bảo hành tài khoản trong vòng 1 năm.
Về phía người mua, họ chỉ cần đặt cọc trước 500.000 đồng. Khi nhận tài khoản, kiểm tra đầy đủ, người mua mới cần thanh toán số tiền còn lại. Nếu là khách hàng mới, họ sẽ phải thanh toán trước.
Sau khi kết nối qua tin nhắn, người bán tiết lộ: "Chúng tôi nhận làm tài khoản ngân hàng theo yêu cầu với giá 8,5 triệu đồng, bạn có thể sử dụng full hạn mức giao dịch. Nếu cần tài khoản doanh nghiệp theo tên công ty yêu cầu, mình cũng có thể cung cấp với giá 65 triệu đồng”.
Thông thường, việc thanh toán khi mua tài khoản ngân hàng "rác" sẽ được thực hiện thông qua các loại tiền ảo như Bitcoin, Ethereum,..., thậm chí có trường hợp người bán chấp nhận thanh toán bằng tiền qua cả kênh chuyển khoản trực tiếp.
Sau nhiều vụ việc bị cơ quan chức năng phát hiện và xử lý, các đối tượng lừa đảo không chỉ dùng mạng xã hội truyền thống mà còn sử dụng các nên tảng mang tính bảo mật, ẩn danh cao như Telegram, WhatsApp để liên lạc, trao đổi mua bán tài khoản ngân hàng.
Bởi lẽ, sau khi giao dịch, toàn bộ nội dung liên lạc trên các nền tảng này có thể được các đối tượng xoá 2 chiều, không để lại bất cứ dấu vết nào.
Đặc biệt, các đối tượng lừa đảo không bao giờ gặp trực tiếp để trao đổi, mà chỉ yêu cầu người cho thuê, bán tài khoản phải gửi qua bưu điện hoặc xe khách đến địa đểm mà đối tượng này cung cấp.
Cuối tháng 5 vừa qua, Công an tỉnh Cao Bằng đã khởi tố bị can, tạm giam đối tượng Hoàng Văn Nghĩa (34 tuổi, trú tại phố Giữa, thị trấn Nước Hai, huyện Hòa An) về tội “Thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng”.
Nghĩa được một người phụ nữ có tên là Sofia, tên tiếng Việt là Ngọc, sống ở Philippines, liên lạc qua ứng dụng Telegram, nhờ mở một số tài khoản ngân hàng và sẽ trả tiền công 100 USD/tài khoản/tháng.
Đối tượng Hoàng Văn Nghĩa (34 tuổi, trú tại phố Giữa, thị trấn Nước Hai, huyện Hòa An) tại cơ quan công an
Nghĩa đã thuê, thu mua trên 50 tài khoản của những người thân quen sinh sống tại Cao Bằng, Bắc Kạn và sử dụng trên 100 tài khoản khác nhau.
Cơ quan Công an xác định, từ tháng 11/2022 - 4/2023 số tiền chuyển qua các tài khoản này hơn 978 tỷ đồng. Sau khi trừ tiền thuê tài khoản, hàng tháng Nghĩa hưởng lợi từ Ngọc từ 60 - 70 triệu đồng/ tháng.
Hay điển hình là vụ án Hoàng Thị Thảo (37 tuổi, trú Lạng Sơn). Thảo quen biết người đàn ông Trung Quốc (không rõ lai lịch) và người này nói Thảo tìm, giới thiệu người mở tài khoản ngân hàng để nhận tiền chuyển vào. Cứ mỗi tài khoản ngân hàng được dùng để nhận tiền, chủ tài khoản sẽ được trả 500.000 đồng và cứ mỗi 100 triệu đồng chuyển về tài khoản, chủ tài khoản được nhận thêm 1 triệu đồng.
Riêng Thảo khi đi rút tiền về chuyển cho người đàn ông Trung Quốc trên sẽ được trả 400.000 đồng/lần chuyển, cứ mỗi 100 triệu đồng đổi sang tiền Nhân dân tệ thì được nhận thêm 600.000 đồng. Người này còn yêu cầu Thảo không sử dụng tài khoản cá nhân của mình mà phải tìm người khác cung cấp số tài khoản để nhận tiền lừa đảo, tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng.
Khi có bị hại chuyển tiền, người Trung Quốc nhắn tin thông báo số tiền hoặc kèm hình ảnh biên lai chuyển tiền để Thảo rút tiền đưa lại cho ông ta. Tính đến ngày bị bắt, Thảo đã sử dụng 3 tài khoản cá nhân của người khác để nhận và chiếm đoạt của 11 bị hại số tiền trên 1,7 tỉ đồng. Ngày 17-3, TAND TP Đà Nẵng tuyên phạt Thảo 14 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Vi phạm pháp luật
Liên quan đến những hành vi thuê, cho thuê, mượn, cho mượn, mua bán, mở hộ tài khoản ngân hàng, ví điện tử, mới đây, Chính phủ đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, các cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán chủ động rà soát, phát hiện và phối hợp với các bộ, ngành liên quan xử lý nghiêm.
Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, cơ quan ngân hàng đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để triển khai kế hoạch khai thác cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia.
Dự kiến cuối năm nay sau khi kế hoạch khai thác dữ liệu hoàn tất thì tất cả tổ chức tín dụng và trung gian thanh toán sẽ định danh khách hàng thông qua căn cước công dân gắn chip.
Các đối tượng công khai đăng trạng thái tìm người mở tài khoản ngân hàng không chính chủ.
Đáng chú ý, các giao dịch tại quầy và thanh toán online dự kiến cũng bắt buộc phải xác thực khách hàng bằng căn cước công dân gắn chip, góp phần giải quyết vấn nạn cho thuê, mượn, mua bán tài khoản ngân hàng.
Trong một số trường hợp, việc cho các đối tượng thuê, mượn, tài khoản hoặc trực tiếp mở tài khoản ngân hàng và cho thuê có thể dẫn tới việc gián tiếp tiếp tay cho những kẻ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng.
Vì vậy, cơ quan chức năng khuyến cáo, khi có ai đó nhờ đăng ký mở tài khoản, thuê mở tài khoản thì người dân cần tỉnh táo, cảnh giác. Nếu phát hiện mình bị lừa, cần thông tin ngay tới cơ quan công an để ngăn chặn kịp thời.
Theo ông Trần Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục An toàn thông tin (Bộ TT&TT), sau khi lừa được nạn nhân, kẻ xấu luôn cần đến các tài khoản ngân hàng để tiếp nhận số tiền mà chúng đánh cắp được.
“Gốc rễ của những vụ lừa đảo trực tuyến phần lớn liên quan đến lừa đảo tài chính. Do vậy, nếu ngăn chặn được các tài khoản ngân hàng không chính chủ thì số lượng các vụ lừa đảo trực tuyến sẽ giảm mạnh” - Phó Cục trưởng Cục An toàn thông tin nói.
Hành vi “Mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng” có thể bị xử phạt từ 40 - 100 triệu đồng theo khoản 5, khoản 6, khoản 10 Điều 26 Nghị định số 88/2019/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.
Có thể truy cứu trách nhiệm hình sự với hành vi mua bán tài khoản ngân hàng với mức phạt tiền đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù đến 7 năm (Điều 291 - Bộ luật Hình sự).
Quang Anh