Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nêu rõ việc điều chỉnh hưởng BHXH một lần tiếp tục theo hướng người lao động có quyền thực hiện, không phân biệt đóng trước hay đóng sau khi có luật mới. Về phương án cho rút bảo hiểm xã hội một lần nhưng nhận tối đa không quá 50%, Bộ trưởng Bộ LĐ-TB&XH cho biết, 50% còn lại được bảo lưu, ghi rõ để người lao động tiếp tục được hưởng các quyền lợi.
50% là thời gian đóng, chứ không phải mức đóng
Dự thảo luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) đã được Quốc hội thảo luận tại hội trường trong ngày 23/11. Cuối phiên họp, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung đã có 10 phút giải trình, làm rõ một số nội dung được các đại biểu quan tâm đóng góp ý kiến.
Giải trình thêm về vấn đề rút bảo hiểm xã hội một lần được các đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung nêu rõ đây là vấn đề lớn, quan trọng, nhạy cảm, vừa có tính chất chính trị - xã hội nhưng cũng có tính chất chuyên môn rất cao.
Do đó, ông nói ban soạn thảo và Chính phủ sẽ tiếp tục cân nhắc thấu đáo, nghiên cứu, lấy thêm ý kiến của các đối tượng thụ hưởng, của người sử dụng lao động.
Toàn cảnh phiên họp. Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung. (Ảnh VPQH)
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho hay, để đưa ra phương án hưởng bảo hiểm xã hội một lần cần hướng tới hai mục tiêu cơ bản. Cụ thể, thứ nhất, đáp ứng được nhu cầu chính đáng của người tham gia bảo hiểm xã hội vẫn có quyền được rút bảo hiểm xã hội. Thứ hai, phải phấn đấu để giữ chân người lao động trong hệ thống đảm bảo an sinh xã hội và chăm lo cho người dân khi về già có lương hưu, đảm bảo cuộc sống.
"Hiện tại chúng ta khó có thể đưa ra một phương án tối ưu, phương án chỉ có ưu điểm, mà sẽ đi theo phương án tiếp tục đề xuất, hoặc chọn phương án nhiều ưu điểm hơn. Chúng tôi cho rằng việc điều chỉnh hưởng bảo hiểm xã hội một lần sẽ tiếp tục theo hướng là người lao động có quyền thực hiện vấn đề này và không phân biệt người đóng trước hay đóng sau khi luật có hiệu lực", ông Dung nêu rõ.
Trước ý kiến một số đại biểu nêu về nhiều mức cho rút bảo hiểm xã hội khác nhau như chỉ được rút 8% người lao động đóng hay đề nghị giữ lại phần 14% người sử dụng đóng, Bộ trưởng nhắc lại phương án 2, người lao động chỉ được rút 50% và bảo lưu 50% còn lại.
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung lý giải 50% là thời gian đóng, chứ không phải mức đóng. 50% để lại được bảo lưu sẽ ghi nhận trong sổ bảo hiểm xã hội để người lao động tiếp tục được hưởng các quyền lợi.
Khi quay trở lại tham gia bảo hiểm, người lao động sẽ được cộng tiếp vào thời gian đóng. Còn nếu không tái tham gia bảo hiểm xã hội, người lao động sẽ hưởng trợ cấp hằng tháng khi đến tuổi nghỉ hưu.
"Phương án bảo lưu 50% thời gian đóng đảm bảo quyền của người tham gia hưởng một lần, công bằng giữa người tham gia trước và sau khi luật có hiệu lực, phù hợp với khuyến nghị của tổ chức quốc tế. Đồng thời, vẫn giữ chân người lao động trong hệ thống an sinh", Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh.
Tỷ lệ đóng BHXH là phù hợp
Liên quan đến nội dung về trợ cấp hưu trí, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nêu rõ, Chính phủ, Ban soạn thảo bám sát tinh thần Nghị quyết 28 để xây dựng nội dung này. Trợ cấp hưu trí xã hội là tầng an sinh đầu tiên trong hệ thống bảo hiểm xã hội đa tầng. Trợ cấp này do Ngân sách nhà nước đảm bảo cho người cao tuổi không có lương hưu, chế độ bảo hiểm xã hội hàng tháng.
Bộ trưởng cũng khẳng định lộ trình điều chỉnh giảm dần độ tuổi trợ cấp hưu trí xã hội, lần này giảm từ 80 tuổi xuống 75 tuổi và sẽ tiếp tục giảm dần, tiến tới đưa điều kiện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội tiệm cận tuổi nghỉ hưu.
Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung. (Ảnh VPQH)
Việc điều chỉnh cụ thể sẽ tùy theo tình hình phát triển kinh tế - xã hội, khả năng ngân sách của Nhà nước. Điều chỉnh thời điểm nào, mức nào thì sẽ do Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.
"Để linh hoạt điều chỉnh mức hỗ trợ kinh phí cho trợ cấp hưu trí xã hội, cũng như các hỗ trợ khác như thai sản, hỗ trợ phụ nữ trẻ em,... luật giao Chính phủ quy định mức này. Tùy thời điểm, mức quy định cụ thể ra sao, Chính phủ có trách nhiệm báo cáo Thường vụ Quốc hội trước khi xem xét, quyết định theo thẩm quyền", Bộ trưởng khái quát.
Về ý kiến tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội, Bộ trưởng thông tin, vừa qua 13 Hiệp hội có đề xuất giảm tỷ lệ đóng như mức của năm 2009 và một số đại biểu cũng nêu. Mức đóng BHXH của các quốc gia rất khác nhau, phù hợp với bối cảnh, điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của mỗi đất nước.
Mức đóng hiện nay của Việt Nam là 27,5% tiền lương tháng và làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội. Mức này là tương thích với các quốc gia trong khu vực như Trung Quốc (33%), Nhật Bản (gần 30%), Malaysia (26,7%)…
Bộ trưởng dẫn chứng, tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội một số quốc gia có thể thấp hơn Việt Nam như Malaysia là 26,7%. Tuy nhiên, phần này chưa có phần bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, nước bạn quy định, người sử dụng lao động phải chịu trách nhiệm lo cho người lao động khi gặp rủi ro, tai nạn hoặc chế độ ốm đau, thai sản. Thực tế, quy định như vậy đã phát sinh bất cập và nhiều quốc gia đang đi theo hướng chuyển lại Quỹ BHXH đảm nhiệm.
"Vì vậy, chúng tôi cho rằng mức đóng bảo hiểm xã hội hiện nay của Việt Nam là tương đối phù hợp", Bộ trưởng Đào Ngọc Dung khẳng định.
Hồng Quang